Het Inter-Amerikaans Instituut voor Samenwerking op Landbouwgebied (IICA) en de Japan International Cooperation Agency (JICA) gaan de Smallholder Horticulture Empowerment and Promotion (SHEP)-aanpak promoten in Latijns-Amerika en het Caribisch gebied. Het doel is om inkomens van kleinschalige boeren te verhogen, voedselzekerheid te versterken en armoede terug te dringen.
SHEP is een voorlichtings- en begeleidingsmethodiek voor de landbouw die via Japanse technische samenwerking in Kenia werd ontwikkeld. De aanpak is gericht op het versterken van ondernemersvaardigheden, zodat boeren zelfstandiger kunnen plannen en beslissen op basis van de marktvraag.
Volgens IICA en JICA stimuleert SHEP een verschuiving van “eerst produceren en daarna verkopen” naar “produceren om te verkopen”. Daarbij krijgen boeren training in marktonderzoek, teeltplanning en het nemen van beslissingen op basis van vraag en kwaliteitseisen.
Gemiddeld hogere inkomens
De organisaties stellen dat de toepassing van de methode in verschillende landen heeft geleid tot gemiddelde inkomensstijgingen van meer dan 70 procent binnen twee jaar, vooral door betere marktoriëntatie, strakkere productieplanning en versterkte bedrijfsvoering.
Keisuke Ito, directeur-generaal van JICA’s afdeling Latijns-Amerika en het Caribisch gebied, benadrukte dat samenwerking pas waarde krijgt wanneer afspraken worden omgezet in concrete acties die het dagelijks leven van boeren verbeteren.
Eerste stappen in Bolivia
IICA en JICA hebben een partnerschap voor vijf jaar ondertekend. De eerste activiteiten starten in maart 2026 in Bolivia via het project “Operationalizing climate-resilient agriculture as a business: a strategic ‘Last Mile’ partnership for the Adaptation Fund”, waarin de SHEP-aanpak is opgenomen.
Dat Boliviaanse initiatief loopt twee jaar en wordt uitgevoerd met betrokkenheid van overheid, academische instellingen en internationale partners. IICA treedt op als uitvoerende organisatie. Het project wil kleinschalige producenten versterken als ondernemers die beter kunnen omgaan met klimaatschokken, met als bredere ambitie om het model te verankeren in beleid en uitvoering.
Naast Bolivia verkennen IICA en JICA mogelijkheden om SHEP ook in Paraguay, Centraal-Amerika en het Caribisch gebied toe te passen.
Seminar met meer dan 250 deelnemers
In het kader van de samenwerking organiseerden IICA en JICA in San José een seminar met meer dan 250 vertegenwoordigers uit ruim 20 landen, waaronder internationale organisaties, samenwerkingspartners en landbouwspecialisten. Centraal stond de vraag hoe ondersteuning voor marktgerichte familielandbouw en institutionele afstemming kan worden versterkt.
Jiro Aikawa, senior adviseur bij JICA, gaf aan dat de methode informatieverschillen tussen producenten en afnemers helpt verkleinen. De kernboodschap is volgens hem dat landbouw als onderneming moet worden benaderd, waarbij producenten vooraf de markt bestuderen voordat zij aanplanten.
Familiebedrijven cruciaal voor voedselzekerheid
Tijdens het seminar werd ook stilgestaan bij het belang van familielandbouw in de regio. Volgens de gedeelde cijfers vertegenwoordigt deze sector ongeveer 80 procent van de landbouwbedrijven, biedt werk aan circa 60 miljoen mensen en levert ongeveer de helft van het lokaal geconsumeerde voedsel.
Mario León, manager Territoriale Ontwikkeling en Familielandbouw bij IICA, wees op structurele knelpunten zoals lage productiviteit, klimaatkwetsbaarheid, beperkte markttoegang, connectiviteitsproblemen en beperkingen rond landrechten. Volgens hem zijn gerichte beleidsmaatregelen, sterkere organisatievorming en meer investeringen in innovatie en digitalisering nodig om het potentieel van kleinschalige producenten te benutten.
Het seminar werd afgesloten met een panel over strategieën om inkomens te verhogen, armoede terug te dringen, klimaatweerbaarheid te versterken en toegang tot markten te verbeteren. Daarbij werd ook het verband benadrukt tussen winstgevendheid en duurzaamheid: zonder rendabele productie is langdurige verduurzaming moeilijk vol te houden.
