Ingezonden: Gebruik vluchten en mensenlevens niet als onderhandelingsmiddel: de ‘genormaliseerde’ stakingen van de luchtverkeersleiding moeten stoppen.

In het laatste weekend van april 2026 viel de verkeerstoren van de Johan Adolf Pengel International Airport in Suriname opnieuw stil. Op zaterdag (25 april) leidde de afwezigheid van luchtverkeersleiders tot grote chaos: KLM-vlucht KL713 vertrok na vertraging alsnog moeizaam, terwijl passagiers van Surinam Airways (SLM) gedwongen waren in Guyana te overnachten. Na een spoedinterventie van de president werd de toren op zondag (26 april) weer operationeel. Dergelijke taferelen — staking, spoedoverleg, presidentiële tussenkomst en tijdelijke hervatting — hebben zich de afgelopen jaren herhaald.

Dit is geen toeval meer, maar een verontrustende normalisering.
De kern van het probleem is niet ingewikkeld: luchtverkeersleiders dragen een zware technische en verantwoordelijke taak en verlangen een passende beloning. Via hun vakbond (SATCA) onderhandelen zij met de overheid. Toch zijn opeenvolgende regeringen er tot op heden niet in geslaagd een structurele oplossing te bieden, met een duidelijk tijdpad, uitvoerbare stappen en financiële garanties. Elke crisis eindigt met een kort bericht dat “de toren weer volledig bezet is en het vliegverkeer is hervat”, zonder dat de onderliggende problemen daadwerkelijk worden opgelost.

De aanpak laat echter ook te wensen over. Als burger steun ik volledig het recht van werknemers om op te komen voor hun belangen. Luchtverkeersleiders dragen verantwoordelijkheid voor honderden levens per vlucht; hun functie rechtvaardigt een bovengemiddelde beloning. Maar “plotselinge stakingen” — waarbij vliegtuigen pas na vertrek vernemen dat zij niet kunnen landen en moeten uitwijken — zijn noch professioneel, noch menselijk.

Denk aan een oudere patiënt die regelmatig naar Nederland moet voor medische behandeling, een student die alleen reist, of een zakenreiziger die dringend in Paramaribo moet zijn om een contract te ondertekenen. Wanneer hun vlucht onverwacht wordt omgeleid naar Guyana, stranden zij ’s nachts op een luchthaven of moeten zij onder moeilijke omstandigheden verder reizen. Dit had eenvoudig voorkomen kunnen worden door een voorafgaande kennisgeving van 48 tot 72 uur. Luchtvaartmaatschappijen hadden dan hun schema’s kunnen aanpassen en passagiers veel ongemak kunnen besparen.

De verantwoordelijkheid ligt bij beide partijen: de overheid en de vakbond.

• De overheid: het Ministerie van Transport, Communicatie en Toerisme (TCT) en het Ministerie van Financiën en Planning hebben te lang getalmd en de kern van het probleem ontweken. Steeds opnieuw is presidentiële interventie nodig als noodmaatregel, zonder structurele hervorming van het scheve loonstelsel en zonder bindende uitvoeringstermijnen. Dit schaadt de geloofwaardigheid van Suriname en het vertrouwen van het publiek.
• De vakbond: SATCA heeft het recht om te staken, maar niet om het nationale luchtverkeer te ontwrichten via onverwachte acties. Veiligheid moet altijd vooropstaan, en dat impliceert ook een plicht tot tijdige waarschuwing.

Suriname staat op een cruciaal punt: grootschalige offshore-olieproductie zal binnenkort van start gaan. Internationale investeerders, technici en zakenreizigers zullen via de Johan Adolf Pengel International Airport het land binnenkomen. Als het luchtverkeerssysteem echter onvoorspelbaar blijft — alsof het elk moment kan uitvallen — zal dat het vertrouwen in de bestuurlijke capaciteit ernstig ondermijnen.

De oplossingen zijn duidelijk en haalbaar:

1. Kortetermijnmaatregel – verplichte voorafgaande kennisgeving: De Civil Aviation Safety Authority Suriname (CASAS) dient te bepalen dat elke collectieve actie minimaal 48 uur van tevoren schriftelijk wordt gemeld aan luchtvaartmaatschappijen en het publiek.
2. Langetermijnoplossing – structurele onderhandelingen: Onder leiding van het Kabinet van de President moeten SATCA, TCT, het Ministerie van Financiën en Planning en een onafhankelijke bemiddelaar een bindend akkoord sluiten met duidelijke mijlpalen en sancties bij niet-naleving.
3. Wetgeving voor minimale dienstverlening: De Nationale Assemblee zou wetgeving moeten overwegen die minimale veiligheidsdiensten tijdens stakingen garandeert in vitale sectoren zoals luchtverkeersleiding en medische noodvoorzieningen.

Ik heb groot respect voor de professionals die dag en nacht in de verkeerstoren werken. Juist daarom is het van belang dat hun legitieme eisen niet worden ondermijnd door een onjuiste aanpak — en dat Suriname zijn reputatie en positie in de regio niet verder schaadt.

Aan overheid en vakbond: laat toekomstige passagiers niet opnieuw de prijs betalen voor deze impasse.