Hoe vaak moet er nog over de Nationale Milieu Autoriteit (NMA) worden geschreven voordat de regering het wettelijk voorgeschreven toezicht op orde brengt? Ondanks herhaalde waarschuwingen van TFD en signalen vanuit het personeel blijft duidelijkheid uit over een rechtsgeldig functionerende Raad van Toezicht (RvT). Ondertussen worden er besluiten genomen en financiële middelen besteed. Maar wie houdt toezicht op het bestuur en wie controleert de uitgaven?
TFD heeft herhaaldelijk aandacht gevraagd voor de bestuurlijke inrichting van de NMA. Ook personeelsleden hebben aan de bel getrokken. Toch blijft duidelijkheid over een rechtsgeldig functionerende Raad van Toezicht uit.
Ondertussen draait de organisatie gewoon door. Er worden besluiten genomen en middelen besteed. Maar wie controleert het bestuur? Aan wie wordt verantwoording afgelegd? En waar zijn de financiële verslagen waarmee die verantwoording inzichtelijk wordt gemaakt?
De wet schrijft toezicht en verantwoording voor
De Milieu Raamwet schrijft een Raad van Toezicht voor. Deze raad controleert het bestuur en heeft toegang tot de boeken en documenten van de NMA.
De directeur moet de begroting aan de raad ter goedkeuring voorleggen en ieder kwartaal rapporteren over de uitvoering. Daarnaast voorziet de wet in jaarlijkse verantwoording aan de minister, waarbij de financiële stukken door een externe accountant worden onderzocht.
Dat zijn wettelijke verplichtingen. Laat dat vooral duidelijk zijn.
Volgens de toelichting van de minister neemt hij voorlopig zelf de taken van de Raad van Toezicht waar. Maar op welke wettelijke grondslag gebeurt dat?
De wet kent de minister en de Raad van Toezicht afzonderlijke verantwoordelijkheden toe. Een mededeling van de minister vormt geen vervanging voor een wettelijk voorgeschreven bestuursstructuur.
De directeur kan evenmin het onafhankelijke toezicht op het eigen functioneren verzorgen. Ook een administratie die betalingen verwerkt, vervangt geen Raad van Toezicht.
Waarom duurt de benoeming van de raad zo lang?
De minister heeft aangegeven al drie personen te hebben voorgedragen en dat nog twee personen nodig zijn. Waarom duurt dit proces zo lang?
Welke voordrachten ontbreken? Wie moet die leveren? En welke termijn is daarvoor gesteld?
De wet stelt eisen aan deskundigheid en het voorkomen van belangenverstrengeling. Ook voorziet zij in voordrachten vanuit de regering, het bedrijfsleven, de universiteit en de Inheemse en Marrongemeenschappen.
Het benoemen van een Raad van Toezicht vraagt om een zorgvuldige procedure. Maar zorgvuldigheid mag geen excuus worden voor eindeloos uitstel.
Gaat het daadwerkelijk om deskundigheid en onafhankelijkheid, of speelt politieke verdeling een rol?
Een toezichthoudend orgaan moet worden samengesteld op basis van geschiktheid en de wettelijke vereisten.
Wat is er gebeurd met de eerdere Raad van Toezicht?
De NMA werd op 26 juli 2024 officieel gelanceerd. Ruim twee jaar later bestaat nog steeds onduidelijkheid over het huidige toezicht.
Opmerkelijk genoeg werden in het overheidsbericht over de lancering, tijdens de regering-Santokhi, aanwezige leden van de Raad van Toezicht vermeld.
Wie waren deze leden? Wat was hun benoemingstermijn? En wat is er daarna gebeurd?
Dit zijn vragen waarop de samenleving recht heeft op antwoorden.
Personeel heeft herhaaldelijk aan de bel getrokken
Ook de personeelsleden hebben deze kwestie aangekaart. Zij schreven op 18 februari 2026 een brief aan vicepresident Gregory Rusland en richtten zich later in een open brief tot president Jennifer Simons.
Daarin vroegen zij onder meer om duidelijkheid over het toezicht en de rechtmatigheid van de bestuurlijke inrichting.
Hoeveel signalen zijn er nodig voordat zulke fundamentele vragen zichtbaar worden afgehandeld?
Hun oproep is begrijpelijk.
Medewerkers moeten weten welke regels gelden, wie bevoegd is en wie toezicht houdt op de leiding. Zij moeten hun werkzaamheden kunnen uitvoeren binnen een organisatie waarvan de verantwoordelijkheden helder en wettelijk geregeld zijn.
Dat zij zich hiervoor tot de hoogste politieke leiding moeten wenden, is beschamend.
Ook het parlement moet zijn verantwoordelijkheid nemen
Ook De Nationale Assemblée (DNA) laat hier haar controlerende taak liggen.
DNA-leden kunnen de regering ter verantwoording roepen en antwoorden eisen. Waarom gebeurt dat niet?
Waarom wordt er niet aangedrongen op een rechtsgeldig functionerende Raad van Toezicht, financiële verslaglegging en naleving van de Milieu Raamwet?
Ondertussen gaan de ontwikkelingen in de olie- en gassector onverminderd door. De NMA moet daarop voorbereid zijn, omdat zij een belangrijke rol vervult bij deze ontwikkelingen.
Terwijl de economische belangen groeien, blijft het eigen toezicht onvoldoende geregeld.
Straks moeten we ineens haast maken, omdat zaken die allang op orde hadden moeten zijn, nog steeds niet zijn geregeld.
Dit is geen onverwachte situatie. Er is herhaaldelijk gewaarschuwd, zowel door het personeel als door TFD.
De wet legt duidelijk vast hoe het toezicht moet functioneren. Als regering en parlement deze signalen blijven negeren, is de achterstand het gevolg van bestuurlijk en politiek falen.
Voorkom herhaling van problemen bij EBS en SLM
Kijk naar de Energiebedrijven Suriname (EBS) en de Surinaamse Luchtvaart Maatschappij (SLM), waar volgens eerdere kritiek jarenlang onvoldoende financiële verantwoording is afgelegd, terwijl wettelijke verplichtingen tot verslaglegging bestaan.
Wettelijke verplichtingen worden niet nagekomen, jaarverslagen worden niet tijdig ingediend en toch lijkt niemand zich daar voldoende druk over te maken.
De wet schrijft duidelijk voor dat financiële verantwoording noodzakelijk is.
Gaan we bij de NMA dezelfde weg bewandelen?
Moet de samenleving opnieuw jarenlang wachten op financiële verslagen en duidelijkheid over wie waarvoor verantwoordelijk is?
En moeten we ondertussen toezien hoe begrotingen zonder de vereiste controle worden goedgekeurd?
Geen toezicht, maar wel uitgaven
Het ontbreken van een rechtsgeldig functionerende Raad van Toezicht is een ernstig bestuurlijk tekort.
De wet schrijft toezicht voor, het personeel vraagt erom en toch blijft een oplossing uit.
Ondertussen worden besluiten genomen en financiële middelen besteed. Bij de NMA worden onder meer huur, salarissen, kantoormeubilair en andere kosten betaald.
Zonder een functionerende Raad van Toezicht.
Dat is onaanvaardbaar.
Wat moet er nu gebeuren?
Er zijn enkele concrete stappen nodig om deze situatie recht te zetten:
- Benoem de Raad van Toezicht volgens de wettelijk voorgeschreven procedure.
- Maak inzichtelijk hoe het toezicht is uitgeoefend in de periode waarin geen rechtsgeldig functionerende Raad van Toezicht aanwezig was.
- Beantwoord de vragen van het personeel over de bestuurlijke inrichting, bevoegdheden en verantwoordelijkheden.
- Zorg voor financiële transparantie door duidelijkheid te verschaffen over de begrotingen, uitgaven en financiële verslaglegging.
- Laat het parlement zijn controlerende taak uitvoeren en de regering ter verantwoording roepen over de naleving van de Milieu Raamwet.
Behoorlijk bestuur begint bij naleving van de wet
Iedereen weet dat controle en verantwoording noodzakelijk zijn. De wet is daar duidelijk over.
Dat heet immers behoorlijk bestuur.
Dan moeten regering en parlement daar ook naar handelen.
Het systeem dat wij jarenlang hebben gehanteerd, moet veranderen. Het pad dat wij jarenlang hebben bewandeld, moeten we verlaten.
Het kan nog.
De vraag is of de politieke en bestuurlijke wil aanwezig is.
Tra Fas De
Disclaimer
Key News en The Key Network respecteren de vrijheid van meningsuiting zoals vastgelegd in de Grondwet van de Republiek Suriname. Ingezonden artikelen mogen echter niet worden gebruikt om personen te belasteren, ongefundeerde beschuldigingen te uiten, of de reputatie van individuen of Key News te schaden.
Artikelen die dergelijke inhoud bevatten, worden geweigerd. Key News kan op geen enkele wijze juridisch aansprakelijk worden gesteld voor de inhoud van ingezonden artikelen.
De volledige verantwoordelijkheid voor de inhoud van een ingezonden artikel ligt bij de auteur, en de inhoud weerspiegelt niet noodzakelijkerwijs de mening van Key News.
