Toen ik gisteren met de afstandsbediening op televisie zocht naar interessante content, moest ik op gegeven moment hard op mijn remmen trappen en in ‘achteruit’ gaan. Ik zapte zo snel dat het een seconde of twee duurde voor dat mijn brein had verwerkt dat ik een bekende talking head had gezien. Ik had gelijk, want nadat ik drie kanalen terugschakelde, zag ik de minister van Openbare Werken Riad Noermohamed praten.
Misschien gaf hij nadere uitleg over zijn spraakmakende juridisch gevecht tegen een journalist, hoopte ik. Maar al snel kreeg ik door dat het de zoveelste herhaling was van de zwaar overtrokken, veel te dure, feestelijke ingebruikname van het houten bruggetje in de buurt van de I.P.J. Berkenveld MULO-school, in Paramaribo Noord. Misschien was de herhaling van dit item bedoeld als een PR-move na alle kritiek op de minister.
Er leek geen ontkomen aan de afgelopen dagen. De start van het kortgeding van Riad tegen Starnieuws/Nita Ramcharan en het spierballenwerk van de vrije pers, als reactie op de rechtszaak. Dat was misschien wel het hoogtepunt van het nieuws van de afgelopen week.
Het is algemeen omschreven als een niet-slimme aanval op de vrije pers, deze stap van de OW-minister. Een heel ding is het aan het worden, te midden van ontwikkelingen in de plannen voor de offshore oliewinning, de dood van pasgeboren kinderen in het AZP en de verschrikkelijke hitte. Maar het is totaal niet onterecht alle aandacht en de ondubbelzinnige reactie van de pers.
Ten eerste deze zaak lijkt verdacht veel op zaken, die democratisch gekozen regeringsmensen in andere landen aanspanden tegen media en journalisten en die later bleken te zijn het begin van twee processen: a: het muilkorven van de vrije pers en b: de uitholling van de democratie. Uiterst gevaarlijk spul dus. Begrijpelijk dat journalisten/verslaggevers hun tanden toonden.
Maar nu de vrije pers zich intimiderend heeft opgesteld gaan er, als dat beseft wordt of niet, ‘onzichtbare’ krachten loskomen. En tegen die krachten behoren alle leden van de media zich in te dekken. Het probleem is dat vermoedelijk een gevaarlijk groot deel van de vrije pers – ik zeg dit uit eigen ervaring – naïef is, te weinig weet, of onderschat de stille gevaren die serieuze aandacht verdienen. Ik neem daarom bij deze de vrijheid met wat praktische punten een handje te helpen.
1: onderschat niet de krachten die al zijn losgekomen met het vooruitzicht dat er straks (voor Surinaamse begrippen) onvoorstelbaar grote bedragen zullen binnenstromen, als eenmaal de offshore olie gaat vloeien. ‘Iedereen’ wil de baas zijn van het land wanneer die gigantische geldstromen op gang komen. Aangedreven door die krachten zijn sommigen – misschien meer personen en groepen dan we nu durven vermoeden – in 2024 al bereid over (baby) lijken te gaan.
2: Voor het wegen van het effect van de juridische stappen van Riad zit een deel van de belangrijkste informatie in de details. Waarom is hij voor zijn fel bekritiseerde voornemens niet teruggefloten of tegengehouden door leden van zijn partij of de regering? Antwoord: lees verder en vul dit zelf in.
3: Ook dit punt begin ik met een vraag: hoeveel journalisten/verslaggevers/mediahuizen hebben hun digitale communicatie en apparaten professioneel beveiligd met anti-spyware software? Antwoord: (waarschijnlijk) schrikbarend weinig. Het directe gevolg is dat elke onbeschermde mediawerker een gevaar is voor
a: zichzelf,
b: eenieder met wie hij/zij vertrouwelijke gesprekken voert
c: eenieder van wie hij/zij gevoelige informatie ontvangt.
d: het medium waar hij/zij voor werkt. e: collega’s. f: familie/gezinsleden en vrienden.
Tip: met een jaarabonnement, dat minder dan USD 100 kost, kunnen soms tot wel 70 apparaten beveiligd worden.
4: Zijn er nog mediawerkers die denken dat de leiding van dit land niet dagelijks en zoveel als mogelijk de vrije pers bespioneert en zijn leden in de gaten houdt? Elk lid van de media dat in 2024 nog zo naïef is om te denken dat het niet gebeurt, behoort met alle beschikbare middelen uit het vak gezet te worden.
Ter onderbouwing het volgende: vóór het digitale tijdperk waren er gemiddeld twaalf personen nodig om één individu 1×24 uur in de gaten te houden. Omdat we in 2024 voor een belangrijk deel leven via en met onze digitale apparaten is er nu slechts één krachtige computer nodig om 100.000 personen of een veelvoud daarvan automatisch 1×24 uur te volgen.
Het is absoluut GEEN TOEVAL dat de wereldwijde uitholling van de democratie, de opmars van autoritaire leiders en het bijbehorende muilkorven en onderdrukken van de vrije pers, samenvallen met de digitale revolutie. Sterker nog, ze gaan LETTERLIJK hand in hand. De Surinaamse geheime diensten beschikken al meer dan 10 jaar over de technische middelen en kennis om uitgebreid digitaal te spioneren.
5: Welk lid van de huidige regering had jarenlang als dagelijkse taak het volgen van gevaarlijk geachte personen en heeft zich tot nu toe stilgehouden in de zaak Riad vs de vrije pers? Het antwoord: doe zelf een beetje moeite en trek dan je conclusies. Hint: het effect van het bespioneren van mensen en achterhalen van hun diepste geheimen, werkt bijna net zo verziekend en verslavend als crack-cocaine. Je vertrouwt op termijn je eigen schaduw niet meer, maar ermee stoppen is bijna onmogelijk.
Tot slot: nu ik deze tips heb gegeven hoop dat als ik weer een keer aangeef dat ik aangevallen wordt door machtige personen, ik ook mag rekenen op ondersteunende spierballen en tanden van collega’s.
