Ook de Nederlandse financiënminister en vicepremier, Sigrid Kaag, houdt de lippen stijf over wat er op 19 december zal gebeuren.
Zij verzekert wel dat collega Franc Weerwind niet naar Suriname komt om excuses aan te bieden. “Ik benadruk dat zijn bezoek een geplande was en het is strikt een zakelijk bezoek”, zegt Kaag op vrijdag 16 december tijdens een persmoment op de Nederlandse Ambassade.
Op 19 december zal premier Mark Rutte een “betekenisvolle” boodschap uitspreken in verband met het slavernijverleden. Behalve de boodschap van Rutte, zal er ook een rapport uitgegeven worden over de slavernij. Het rapport ‘Ketenen van het verleden’ is samengesteld door het Adviescollege Dialooggroep Slavernijverleden. Het rapport handelt ook over het slavernijverleden van andere landen waar Nederland bij betrokken was. Daarin staat aangegeven dat excuses aangeboden moeten worden en dat er ook erkent moet worden dat slavernij en slavenhandel een misdrijf is geweest tegen de menselijkheid.
Kaag is eerder op de dag bij president Chandrikapersad Santokhi geweest om te praten over het bieden van excuses voor het Slavernijverleden en wat er precies zal gebeuren op 19 december. Santokhi liet in een persconferentie resoluut weten dat zij nog geen duidelijk standpunt in kunnen nemen, omdat zij alle actoren eerst zouden moeten spreken alvorens zij tot een officieel standpunt komen.
Voor het persmoment vrijdag heeft Kaag gesprekken gevoerd met vertegenwoordigers van verschillende organisaties, zoals Iwan Wijngaarde van Feydrasi Fu Afrikan Srananman. ‘Het zaakje’ is volgens Wijngaarde bedacht in Nederland en de Surinaamse organisaties moeten onder andere aanvullen. Hiermee duidt hij erop dat nazaten van slaven in een eerder stadium betrokken hadden moeten worden in het proces naar excuses over slavernijverleden. “Als je iets opzet moet je het samendoen. Ik heb het gevoel dat Nederland het niet begrepen heeft waarmee wij zitten”, merkt Wijngaarde op.
Toen de berichten over de excuses in de media verschenen, is er heel veel kritiek geleverd over de aanpak. Surinamers in zowel Nederland als in Suriname hebben aangegeven dat zij het niet eens mee zijn dat op 19 december excuses zouden worden aangeboden en dat het van de persoon van Franc Weerwind zou gebeuren. “Wij vinden Weerwind geen geschikte kandidaat. Het is net alsof men een basja heeft gestuurd. De Europeaan, die slaat je niet, maar die gebruikt je eigen mensen om je te slaan”, zegt Wijngaarde. “En dat is helemaal fout”.
Wijngaarde zegt duidelijk tegen de pers dat hij er niet blij mee zou zijn als er op maandag 19 december excuses aangeboden zouden worden. “Voor mij heeft weinig zin, want moraal en ethiek is voor mij heel belangrijk.” Hij geeft aan dat hij dan ook de excuses niet zou accepteren. De organisaties hebben duidelijk gemaakt waarom 19 december geen geschikte dag zou zijn.” Vele organisaties zijn het ermee eens dat de werkelijke excuses op 1 juli 2023 aangeboden moeten worden.
