Soms is het goed te wachten op signalen van ‘het universum’ wanneer je een bepaald besluit moet nemen. Terwijl ik zit te overwegen waar ik ditmaal mijn blik over zou werpen, kijk ik naar buiten en zie iets voorbijkomen waar ik alleen met verbazing op kan reageren. Maar omdat het wel direct te maken had met een van de onderwerpen die ik overwoog, leek het me dat het universum een meer dan duidelijke hint had gegeven.
Een aantal jaren geleden las ik een stuk over China, waarin onder andere aandacht werd besteed aan de historische ontwikkelingen die mede leidden tot het huidig politiek systeem in dat land. Hoewel ik een uitgesproken verdediger ben van fundamentele menselijke vrijheden, was ik wel altijd benieuwd naar het waarom achter de autoritaire manier van regeren die China typeert.
Ik las dat het politiek systeem van China in eerste instantie uit een soort noodzaak was ontstaan. Simpel uitgelegd kwam het erop neer dat, vanwege de gigantische populatie, protesten en aanvaringen tussen gemeenschappen te vaak leidden tot miljoenen doden, maatschappelijke ontwrichting en heel veel schade. 20, 30 en zelfs 45 miljoen doden bij opstanden waren niet vreemd.
Dit ondermijnde de pogingen van de centrale overheid, die er op een bepaald moment kwam, om saamhorigheid en rust te brengen en vooral de ontwikkeling van het land ter hand te nemen. Geconcludeerd werd dat, met een gigantische bevolking, het onbegonnen werk om erop te vertrouwen dat de individuele burger op verantwoordelijke wijze zou omgaan met vrijheid van meningsuiting en vrijheid van keuze en handelen.
Autoritair regeren leek, volgens het artikel, de enige praktische oplossing. Het uitgangspunt daarbij is dat mensen, vanwege hun natuur, niet met vrijheid weten om te gaan. Niet dat ik daar eens me ben, maar geregeld als ik om me heen kijk denk ik terug aan het artikel.
Neem nu een simpel ding als de elektrische brommer. Elke dag rollen er steeds meer van over de wegen. Zeker in Paramaribo noord, waar ik woon. Met die dingen haal je geen 100 kilometer per uur, maar ze gaan wel hard genoeg om ze als serieuze deelnemers aan het verkeer te beschouwen.
Aan de andere kant maken ze weinig geluid dat het voor automobilisten, truck- en buschauffeurs een extra uitdaging is om ze op tijd op te merken in het verkeer waarin alles door elkaar beweegt. Geen wonder dat bijvoorbeeld taxichauffeurs zich groen ergeren aan het snel groeiend aantal elektrische brommers op de weg.
Maar dat is maar een zijde van het probleem. Bijna geen van de bestuurders van deze stille brommers schijnt zelf de gevaren van het deelnemen aan het verkeer serieus te nemen. Er is officieel al een bestuurder van een elektrische bromfiets overleden bij een verkeersongeval.
Ik telde de afgelopen week weer: van mijn meer dan 70 waarnemingen van elektrische brommers, was er maar een geval waar de bestuurder en de bijrijder, een jonge vrouw en vermoedelijk haar dochter, een valhelm op hadden. Omdat er nog geen wettelijk kader bestaat voor elektrische brommers, zijn er nog geen regels waar de bestuurders zich (verplicht dus) aan moeten houden.
Totdat die wetten er zijn, hebben bestuurders van elektrische brommers dus de vrije keus om wel of geen valhelm op te zetten om zichzelf te beschermen. Wat doen ze met die vrije keus? Bijna allemaal duiken onbeschermd het verkeer in. Mannen en vrouwen, van vrijwel alle in Suriname aanwezige etnische achtergronden. Je eigen leven en veiligheid wagen. Dat is nu eens vrijheid in zijn volle omvang beleven toch?
Een tweede aspect aan deze groeiende plaag is de leeftijd van de bestuurders. Het is nu vakantie, maar de laatste weken zag ik dagelijks kinderen, die er uitzien als twaalf-, dertien-, veertien- en vijftienjarigen, in blauw uniform, op elektrische bromfietsen, zonder valhelm op, naar school in de omgeving rijden. Zeker weten dat ze onder toezicht staan van ouderen en dat ze die brommers niet zelf hebben gekocht.
En ook ‘s middags na school en in de avond zie ik erg jong ogende tieners onbeschermd voorbij zoeven. Als het gaat om brommers met een verbrandingsmotor is wettelijk bepaald dat alleen personen vanaf zestien jaar die op de openbare weg mogen besturen. Bij elektrische brommers is er, omdat er nog geen regels zijn, dus ook geen leeftijdsgrens. Dus ook die vrijheid wordt volop gevierd.
En de keus om onbeschermd de openbare weg op te gaan lijkt bewust bij zowel de volwassenen als de (vermoedelijke) jonge tieners die ik zie. Behalve dat de bestuurders en hun bijrijders geen valhelm op hebben, hebben ze vrijwel nooit een van deze belangrijke hoofdbeschermers bij zich. Dat detail vertelt het echte verhaal. Lang leve de vrijheid. Hopelijk leven de bestuurders en bijrijders net zo lang.
O ja, aan het begin van dit stuk verwees ik naar een beeld dat ik voorbij zag komen terwijl ik, zittend achter mijn laptop, druk zat te overwegen welk onderwerp ik zou kiezen. Wat ik dan zie komen is een jongen van, schat ik, dertien of veertien, die voorbij mijn huis rijdt op een elektrische brommer, met op de voorste bagagedrager een jongen van ongeveer zeven of acht en achter op de zitting een tweede jongen, ook ergens zeven of acht. Geen van de drie heeft een valhelm op of bij zich. Mijn gedachten gingen weer even terug naar het artikel over China.
