Mensenrechten van D.D. Bouterse geschonden tot zelfs na zijn dood

Het schenden van de wet door OM begint al na de uitspraak van het Hoger Beroep m.b.t. tot het 8-decemberproces 20 december 2023.

Het OM is verantwoordelijk om de voorwaarde van de uitspraak van de rechters uit te voeren. In de media werd aangegeven waar D.D. Bouterse opgesloten zou worden, wat betekende afzonderlijke/ eenzame opsluiting. Deze cel is ook officieel onder de gedetineerde instelling komen te vallen.
Wetboek van strafrecht geeft aan (alle wijzigingen van 2015 meegenomen): Toezicht op voorwaarden, Artikel 13:

De afzonderlijke opsluiting wordt niet toegepast:
1°. Op hen die tijdens hun veroordeling de leeftijd van achttien jaren nog niet hebben bereikt;
2°. Op gevangenen boven de leeftijd van zestig jaren, tenzij op eigen verzoek;
3°. Op gevangenen die daarvoor na geneeskundig onderzoek ongeschikt blijken te zijn.
Het OM had nooit D. D. Bouterse in deze cel mogen opsluiten volgens de nationale wettelijke bepalingen.
Daarnaast is hij nooit geneeskundig onderzocht of hij geschikt zou blijken te zijn voor afzonderlijke/ eenzame opsluiting.

Amnesty international stelt dat eenzame opsluiting vaak gelijk staat aan marteling of wrede behandeling. Het wordt soms ook gebruikt voor detentie van bijzonder gevaarlijk geachte (politieke) misdadigers. Maar na 10 jaar een democratische gekozen president te zijn geweest van Suriname kun je D. D. Bouterse niet als een gevaarlijke politieke misdadiger gaan beschouwen, 41 jaar na dato van het veroordeelde delict.
Dat Desi Delano Bouterse deze vorm van straf, afzonderlijke / eenzame opsluiting, niet accepteerde, is een mensenrecht van de veroordeelde.

Dat deze vorm van opsluiting, maatschappelijke onrust teweeg kon brengen, doordat deze ex-president geliefd was bij vele Surinamers, zullen we nog maar buiten beschouwing laten. Een regering heeft namelijk wel voor veiligheid te zorgen en kan geen calamiteiten zelf uitlokken.
D.D. Bouterse heeft geen veroordeling op zijn naam omdat hij niet te vinden was.
Wetboek van strafrecht: Toezicht op voorwaarden Artikel 20 1. Het Openbaar Ministerie is met het toezicht op de naleving van de voorwaarden belast.
Niet de veroordeelde dus. Als men de veroordeelde niet kan vinden om zijn straf uit te zitten is hiervoor het OM verantwoordelijk en niet de veroordeelde.

Artikel 22 1. Indien de voorwaarden niet worden nageleefd, kan het Openbaar Ministerie daarvan aan de rechter, die het in artikel 17 bedoelde bevel heeft gegeven, kennis geven, met zodanig voorstel als het nodig zal oordelen. De kennisgeving dat door de veroordeelde opnieuw een strafbaar feit is begaan, geschiedt niet vóór de nieuwe uitspraak onherroepelijk is geworden.

Het OM had nooit de medische gegevens omtrent zijn doodsoorzaak publiekelijk mogen delen:
Wetboek van Strafrecht, TITEL VIII VERVAL VAN HET RECHT TOT STRAFVORDERING EN VAN DE STRAF, Dood verdachte

Artikel 95: Het recht tot strafvordering vervalt door de dood van de verdachte. Ten aanzien van een rechtspersoon geldt dat de strafvordering vervalt indien de rechtspersoon feitelijk is opgehouden te bestaan.
Verval recht tot strafuitvoering Artikel 101 1. Het recht tot uitvoering van de straf of maatregel vervalt door de dood van de veroordeelde, met uitzondering van de maatregelen tot onttrekking aan het verkeer van in beslag genomen voorwerpen, tot ontneming van wederrechtelijk verkregen voordeel en de verplichting tot betaling aan de Staat van een som geld ten behoeve van het slachtoffer.

Op het moment dat de arts 25 december de dood van Desi Delano Bouterse heeft geconstateerd verviel de strafvordering.

Dit houdt in dat het OM, niet zijn medische gegevens na zijn dood, kenbaar mocht maken aan de pers en DNA-leden omdat de strafvordering was vervallen en daarom de wet “Hij aan wie rechtmatig zijn vrijheid is ontnomen, kan worden beperkt in de uitoefening van grondrechten voor zover deze zich niet met de vrijheidsontneming verdraagt” niet meer geldig was.

Dan is er nog internationale wetgeving op dit onderdeel:
Mensenrechten komen voort uit een diepgewortelde overtuiging dat bepaalde waarden universeel, onvervreemdbaar en inherent zijn aan de mens. Voorbeelden daarvan zijn het recht op leven, het verbod van onmenselijke behandeling en het recht op de bescherming van de persoonlijke levenssfeer. Het is aan de overheid om deze rechten te respecteren, te beschermen en te waarborgen.

Het General Comment nr. 14, wat hoort bij artikel 12 van IVESCR, waarin de verplichtingen van lidstaten bij het Verdrag om ‘het recht op gezondheid’ voor eenieder te garanderen uitgebreid worden toegelicht, geeft aan:
General Comment nr. 14: Toegankelijkheid van informatie: toegankelijkheid omvat het recht om informatie en ideeën over gezondheidskwesties te onderzoeken, te ontvangen en door te geven. Echter, de toegankelijkheid van informatie mag geen afbreuk doen aan het recht op vertrouwelijke behandeling van persoonlijke gezondheidsgegevens;

Als we als Surinamers niet meer kunnen vertrouwen dat het OM zich aan de wet houdt dan is de veiligheid van elke burger aangetast. Dit gegeven is niet te verwaarlozen en zeker niet te accepteren.

Marie-Louise Vissers
Advies, consultatie en politiek development bureau Mawini.