Niet oké, en toch

Als er een ding is waar het Surinaamse volk goed in is, dan is het wel het incasseren en verwerken van teleurstellingen. Na decennia van steeds weer hoopvol uitkijken naar en uiteindelijk staan met lege handen, moest dit volk vroeg of laat wel de vaardigheid ontwikkelen, om zich te kunnen slepen uit de ene teleurstelling na de andere.

De nieuwe regering had mogelijk wel rekening gehouden met gemopper en geklaag vanuit de gemeenschap, als de US-dollar 750 olie- en gas royalty’s cadeauronde van Chan gestaakt zou worden. Maar de heftige negatieve reacties zijn uitgebleven.

Zus Adelien van Moni Tori, heeft bevestigd dat de “beloning” van Chan aan elke Surinamer, voorlopig wordt stopgezet. Eerst werd de online registratie gestaakt, nu heeft zus Adelien laten weten dat het hele ding voor onbepaalde tijd is gestopt en onder een vergrootglas wordt gelegd.

Het uitblijven van het geklaag en gemopper, lijkt een indicatie dat veel burgers waarschijnlijk wel aanvoelden dat dit cadeautje van Chan waarschijnlijk onzuivere koffie was. Je weet toch, iedereen weet dat Lawman, van tijd tot tijd, dingen doet die verkeerd zijn. En toch, elke keer wanneer Lawman zijn granma in de verkoop doet, gaan we, tegen beter weten in, in de rij staan om toch te proberen een stuk van zijn grootmoeder te bemachtigen.

In ons achterhoofd wisten de meesten van ons we vast wel dat het niet oké was van Chan om, in aanloop naar de verkiezingen, het volk een voorschot te geven op de olie- en gasinkomsten die pas over drie, vier jaar zullen beginnen binnen te komen. Daarnaast waren er ook genoeg deskundigen die waarschuwden dat Chan tegen wetten en regels handelde. En toch hebben we ons massaal geregistreerd voor dat cadeautje.

Nu het door tante Jenny en haar crew is stopgezet, klaagt ook bijna niemand. Er is wel het punt dat een aantal personen, ouderen voornamelijk, wel al de royalty’s hebben ontvangen en dat er met het stopzetten dus een omstandigheid van ongelijke behandeling ontstaat. Wat te doen daarmee?

Een idee om dit een plaats te geven: we weten niet of de ouderen, die al de RVI Royalty’s ontvingen, er nog zullen zijn, wanneer het geld uit de olie- en gasvoorraden voor de kust, daadwerkelijk richting de staatskas begint te vloeien.

Laten we het dus zien als een manier om ons ervan te verzekeren dat de ouderen, al is het minimaal, alvast hebben kunnen meeproeven van de voorspoed en welvaart, die we straks met die inkomsten zullen bouwen en die zij misschien niet zullen aanschouwen. En ze hebben zich, als echte Surinamers, zo vaak ook van teleurstelling naar teleurstelling moeten slepen.

Tegen de rest, die moet wachten, of misschien zelfs moet fluiten naar die US-dollars: je bent Surinamer, je hebt vast wel geleerd met teleurstellingen om te gaan. En je wist wel beter.

Van wie we zeker niet meer moeten vragen, om hun opgestapelde teleurstellingen maar een plaats te geven, zijn de tribale volkeren. Die wachten en wachten op erkenning van hun grondenrechten, hun mensenrechten. Regering na regering, minister na minister deed belofte na belofte, die keer op keer niet werden ingelost.

Ook Bouta, zelf een pikin poi van Saron en dus “een van hen”, stelde zijn inheemse broeders en zusters teleur, door deze zaak niet te regelen. Na hem beloofde ook Chan plechtig tak ow’ set a sani, om uiteindelijk van de stoel te vertrekken, zonder het geregeld te hebben.

Maar terwijl dat ding maar niet werd geregeld, werden er wel concessies aan derden uitgegeven, in de gebieden die dus de tribale volkeren toebehoren. Het probleem werd dus erger gemaakt.

Dat wisten de personen, die de aanvragen voor de concessies tekenden bliksemsgoed, precies als de concessiehouders, die economisch voordeel haalden uit de rechten, die komen met de concessies. Alle betrokkenen moeten hebben geweten dat wat ze deden niet oké was.

En toch deden ze het, om het persoonlijk voordeel, natuurlijk.

Donderdag deed de nieuwste president van ons land op haar beurt de plechtige belofte aan leiders van de Inheemsen, dit langlopend proces definitief te zullen oplossen. Ze wil liever gisteren dan vandaag haar handtekening plaatsen onder de stukken, die nodig zijn om de wet, die al een hele tijd klaarligt, te kunnen afkondigen. Het enige wat President Taante nog nodig zegt te hebben en om vroeg: de kaarten waarop de leefgebieden in detail zijn aangegeven.

Wat zeg je me? Heeft de staat Suriname de relevante demarcatie-kaarten zelf niet? Soms is de vraag het antwoord.

In elk geval, President Taante weet uit een vorige periode in het machtscentrum, zelf genoeg over deze zaak en lijkt zich voldoende bewust van de voor de Inheemsen uiterst pijnlijke behandeling. En ze klinkt net zo vastberaden als de Inheemse leiders zelf. Die willen nu echt af van de plek, die ze steevast toebedeeld kregen, in het rollenspel van “de slimme en de domme”.

Neen, de Inheemsen kregen nooit de rol van de slimme. Dat zijn ze spuugzat. En niet dat ze dit niet al zo verschrikkelijk vaak hebben aangegeven. Ook de gewelddadige en dodelijke ati bron van Pikin Saron schijnt daarin niet veel te hebben geholpen.

Taante Jenny heeft de kans zich permanent te onderscheiden, door deze kwestie voorgoed te regelen. En de gemiddelde Surinamer gunt het de Ingi en Marron brada’s en sisa’s ook. Het waren de mensen in de top van het bestuur van het land en hun graaiende vrienden en familie, die, gedreven door hebzucht, tegen beter weten in, ervoor zorgden dat de tribale volkeren van ons land tot nu toe niet kregen waar ze recht op hebben.

Alle betrokkenen die voordeel hadden, weten dat hun handelingen niet oké waren. En toch deden ze het.