President Jennifer Simons heeft in haar jaarrede aangegeven dat de nieuwe regering in juli 2025 een bijzonder moeilijke financiële situatie aantrof.
De combinatie van hoge schulden, dalend primair saldo en achteruitgang van sociale en economische sectoren vormt volgens haar een enorme uitdaging voor het herstelbeleid.
Van IMF-overschot naar fors tekort
Volgens de president bleek uit het overdrachtsrapport van het ministerie van Financiën dat het primair saldo van +0,3% van het BBP in 2024, tijdens het IMF-programma, in mei 2025 was gedaald naar -7,8%. Dit gebeurde kort nadat het IMF-programma in maart 2025 werd beëindigd.
“De regering trof een saldo aan dat vergelijkbaar was met dat van 2020, maar met dit verschil dat de sociale en economische diensten intussen ernstig waren achteruitgegaan,” aldus Simons.
Onbetaalde rekeningen en inflatiedruk
Naast de begrotingsproblemen waren er aanzienlijke achterstanden aan onbetaalde rekeningen. Ook kampte het land met een verzwakte munt en oplopende inflatie, mede veroorzaakt door een te grote hoeveelheid SRD in omloop. De Centrale Bank moest ingrijpen met deviezenveilingen om de koers te stabiliseren.
Beleid: bezuinigen en inkomsten verhogen
De regering ziet zich daarom genoodzaakt realistische bezuinigingsmaatregelen te treffen en tegelijk te werken aan hogere inkomsten. Belangrijke pijlers zijn:
- verlaging van de loonbelasting op overwerk, gratificaties en bonussen om koopkracht enigszins te beschermen;
- prijsmaatregelen voor eerste levensbehoeften;
- hervorming van de belastingdienst om naleving te verbeteren;
- een tijdelijke saneringsregeling voor belastingplichtigen, zonder rente en boetes.
Daarnaast wil de regering de zware rente- en aflossingsverplichtingen in 2026, 2027 en 2028 draaglijker maken voor de staatskas.
Enorme uitdaging voor herstel
President Simons benadrukte dat de financiële crisis niet los staat van structurele problemen. “De aangetroffen situatie vraagt om stalen zenuwen, verantwoorde beleidsvoering en eerlijke samenwerking,” zei zij in De Nationale Assemblée.
De komende drie jaar zullen volgens haar cruciaal zijn om het begrotingstekort terug te dringen, de inflatie te beteugelen en tegelijk te investeren in de niet-mijnbouwsectoren. Daarmee moet de basis worden gelegd voor een weerbare economie met meer werkgelegenheid en ondernemerschap.
