Mediation in strafzaken en herstelgericht werken winnen zichtbaar terrein in het Surinaamse justitiële systeem. In december zijn opnieuw masterclasses verzorgd voor medewerkers van het Openbaar Ministerie (OM), de zittende magistratuur en rechterlijke ambtenaren in opleiding (Raio’s).
De trainingen maken deel uit van een breder programma dat sinds 2024 loopt en wordt ondersteund door CILC en het programma Strengthening the Criminal Justice System. Doel is bij te dragen aan een veiliger en meer herstelgericht Suriname.
Het project werd in 2024 opgezet door de Nederlandse MfN-registermediators Rebecca Leeuwenberg en Kim Roelofs uit Amsterdam, in samenwerking met CILC. Mediation werd aanvankelijk als pilot ingezet bij jeugdstrafzaken, maar wordt inmiddels breder toegepast binnen het justitiële systeem en is uitgebreid naar het volwassenstrafrecht. Masterclasses zijn inmiddels verzorgd voor advocaten, OM, rechters, politie, jeugdbescherming en reclassering. Daarnaast is een groep mediators opgeleid die specifiek wordt ingezet voor strafmediation.
Bij mediation in strafzaken gaan verdachte en slachtoffer onder begeleiding met elkaar in gesprek over het gebeurde en wat nodig is om herstel te bevorderen. De afspraken die daaruit voortkomen, worden vastgelegd in een overeenkomst en kunnen door het OM en de rechter worden betrokken bij de uiteindelijke afdoening van de zaak. Deelname is vrijwillig en vindt alleen plaats als beide partijen instemmen. Mediation vervangt het reguliere strafproces niet, maar biedt een aanvullende route om recht te doen aan de persoonlijke gevolgen van een delict.
De Surinaamse inzet past in een bredere regionale ontwikkeling. Na een succesvolle implementatie op Curaçao in 2021 werd het programma in 2023 uitgebreid naar Bonaire en in 2024 naar Sint-Maarten. Ook op deze eilanden zijn mediators door Leeuwenberg en Roelofs opgeleid en wordt herstelgericht werken stapsgewijs geïntegreerd binnen het justitiële systeem.
In Suriname kreeg het herstelrecht onlangs ook extra publieke aandacht. Op 3 december werd in het televisieprogramma Kal Aaj Aur Kal een uitgebreid interview uitgezonden met journalist Faried Pierkhan, waarin onder meer de betekenis van mediation in strafzaken, de rol van slachtoffers en verdachten en de bredere impact op de Surinaamse samenleving aan de orde kwamen. Het gesprek is via YouTube terug te kijken.
Volgens de betrokken partijen onderstreept de toenemende belangstelling dat herstelgericht werken niet alleen binnen justitie, maar ook daarbuiten van groeiend belang is. De verdere uitbouw van mediation in strafzaken wordt gezien als een investering in sociale samenhang en de toekomst van Suriname.
