De arrestatie van de activiste Regina ‘Asawini’ Edenburg op zondag 28 mei 2023 heeft kwaadbloed gezet bij een deel van de Saamaka-gemeenschap.
Er is naar aanleiding daarvan een protestactie gepland voor vandaag (maandag 29 mei 2023) bij De Nationale Assemblee (DNA) en de Nederlandse ambassade in Paramaribo. Het protest geniet steun van zowel het traditioneel gezag als het Volkstribunaal.
Er wordt geëist dat Asawini wordt vrijgelaten. Marrons, in het bijzonder leden van de Saamaka stam, worden in verschillende berichten via sociale media opgeroepen en zich van 09:00 tot 10:30 uur te verzamelen bij het standbeeld Kwakoe, het symbool voor de afschaffing van de slavernij in Suriname. De stoet zal van daaruit eerst lopen naar het gebouw van DNA. Daarna zal gaan de betogers naar het gebouw van de Nederlandse ambassade aan de Roseveltkade.
Haar aanhang beschouwt de aanhouding als een politieke aanval om haar uit te schakelen vanwege haar inspanningen ter realisatie van de wettelijke erkenning van de grondenrechten van Inheemsen en Marrons in het binnenland. Sommigen vrezen voor haar veiligheid, anderen zijn bang dat ze zal worden uitgezet. Asawini heeft naar verluidt de Nederlandse nationaliteit.
Ze is aangehouden nadat er aangifte is gedaan tegen haar en anderen ter zake diefstal en bedreiging. Kennelijk heeft dat te maken met een actie waarbij zij leiding gaf aan een groep stamgenoten die een goud ondernemer en zijn medewerkers uit het Brokopondo-gebied hebben verjaagd. De onderneming moest terstond worden gesloten. Volgens de ondernemer zijn er daarbij spullen van de zaak meegenomen. De actie van Asawini was in de nasleep van groeiende woede in Brokopondo en Boven-Suriname over onverantwoord gebruik van cyanide en andere gevaarlijke chemicaliën bij de goudmijnbouw.
Verschillende traditionele gedragsdragers ondersteunen het protest. Een van de oproepen komt ook iemand aan het woord die zich uitgeeft als kapitein Iwan Adjako, secretaris van Albert Aboikoni, Grootopperhoofd van de Saamaka’s. Hij stelt de Saamaka’s gerust dat het goed komt en maakt er melding van dat het stamhoofd een advocaat in stelling heeft gebracht om de activist bij te staan.
Deelnemers aan het protest worden verzocht geen geweld toe te passen maar wel strijdvaardig te zijn. De gedragscode is Saamaka culturele klederdracht.
