Vice-president Gregory Rusland heeft tijdens de begrotingsbehandeling 2026 een hard beeld geschetst van de situatie die de regering Simons-Rusland bij haar aantreden aantrof.
Volgens hem werd de nieuwe regering vanaf het begin geconfronteerd met onregelmatigheden binnen ministeries, achterstallige betalingen, last minute-benoemingen en vele discutabele uitgiften van domeingronden en strategische gronden.
Daarmee plaatste Rusland de begroting 2026 nadrukkelijk in het teken van herstel en bestuurlijke correctie. De vicepresident stelde dat de regering niet begon vanuit een normale of eenvoudige uitgangspositie. “Wij werden vanaf de start geconfronteerd met een groot aantal vraagstukken die om aandacht, correctie en nadere beoordeling vroegen”, zei hij in De Nationale Assemblee.
Volgens Rusland kwamen binnen verschillende ministeries situaties aan het licht die niet zomaar konden worden genegeerd. Hij sprak over onregelmatigheden van uiteenlopende aard, zaken die moesten worden rechtgetrokken en dossiers die nader onderzocht moesten worden. De regering stelde daarom quick-scan-teams in om de werkelijke toestand binnen delen van het overheidsapparaat in kaart te brengen.
“Daarom zijn quick-scan-teams ingesteld om deze situaties zorgvuldig in kaart te brengen, bevindingen te rapporteren en aanbevelingen te doen voor herstel”, aldus Rusland. Volgens de vicepresident was dat nodig om besluiten te kunnen nemen op basis van feiten, documenten en bestuurlijke beoordeling.
Een van de meest gevoelige punten in zijn toespraak betrof de uitgifte van gronden. Rusland zei dat de regering werd geconfronteerd met “vele discutabele uitgiften van domeingronden en strategische gronden”. Daarmee raakt de vicepresident aan een dossier dat al jaren politiek beladen is: de vraag hoe transparant en rechtmatig de overheid is omgegaan met grondbeleid en verdeling van staatsgrond.
Rusland wees daarnaast op last minute-aantrekkingen, benoemingen en bevorderingen die volgens hem in aanzienlijke mate niet voldeden aan de minimaal gestelde vereisten. Daarmee suggereert de vicepresident dat er kort voor of rond de machtswisseling besluiten zijn genomen die bestuurlijk en inhoudelijk opnieuw tegen het licht moesten worden gehouden.
Ook financieel trof de regering volgens Rusland een zware erfenis aan. Hij sprak over achterstallige betalingen die in sommige gevallen teruggaan tot eerdere jaren, waaronder 2021. Vooral in sectoren als gezondheidszorg en onderwijs kwamen volgens hem ernstige achterstanden naar voren. Daarbij noemde hij onder meer betalingen voor bursalen, onderhoud van scholen en terreinen en andere verplichtingen van de overheid.
“In het bijzonder voor de financiële voorzieningen ten behoeve van bursalen in het buitenland moet een adequate en structurele oplossing worden gevonden”, zei Rusland. Daarmee maakte hij duidelijk dat de gevolgen van achterstallig beleid niet alleen op papier bestaan, maar rechtstreeks burgers en studenten raken.
De vicepresident stelde dat de regering eerst moest weten wat er precies mis was, voordat herstel mogelijk was. “Wie een land wil herstellen, moet eerst duidelijk weten wat hersteld moet worden”, zei hij. Volgens Rusland ging het niet om terugkijken om politieke redenen, maar om het erkennen van de werkelijkheid waarmee de regering werd geconfronteerd.
“Ik noem deze zaken niet om achteruit te blijven kijken. Ik noem ze omdat eerlijk bestuur begint met het erkennen van de werkelijkheid waarmee men wordt geconfronteerd”, aldus Rusland.
Volgens de vice-president heeft de startfase van de regering duidelijk gemaakt dat goed bestuur niet vanzelfsprekend is. “Het moest opnieuw worden versterkt. Het moest opnieuw worden georganiseerd. En op sommige onderdelen moest het opnieuw worden opgebouwd”, zei hij.
Met zijn uitspraken legt Rusland de politieke lat hoog voor de regering Simons-Rusland. De boodschap is dat de begroting 2026 niet alleen een financieel document is, maar ook een instrument om orde te scheppen in een overheid die volgens hem met achterstanden, bestuurlijke onregelmatigheden en twijfelachtige besluiten werd overgenomen.
Deze versie is scherper in toon, vooral in de lead en rond de passages over gronden en benoemingen, maar houdt de formulering veilig met “volgens Rusland” en “hij stelde”.
