President Jennifer Simons heeft het parlement geïnformeerd over de verontreiniging van de Saramaccarivier. Onderzoek toont zware metalen en cyanide in levende vissen aan. De regering houdt Grassalco mede verantwoordelijk en kondigt strengere maatregelen voor de goudsector aan.
De verontreiniging van de Saramaccarivier heeft volgens president Jennifer Simons gevolgen die verder gaan dan de massale vissterfte die eind juni werd vastgesteld. De president heeft De Nationale Assemblee donderdag geïnformeerd over de onderzoeksresultaten. Uit analyses blijken hoge concentraties van verschillende chemische stoffen in het water. In monsters van levende vissen zijn daarnaast zware metalen en cyanide aangetroffen. Het onderzoeksrapport zal volgens Simons ook officieel aan het parlement worden aangeboden.
De regering blijft daarom vasthouden aan de voorzorgsmaatregelen voor bewoners langs de rivier. Vis uit het getroffen deel van de Saramaccarivier moet voorlopig niet worden gegeten en het rivierwater moet niet worden gebruikt zolang de veiligheid niet is vastgesteld. Ook bewoners verder stroomafwaarts, waaronder in de omgeving van Groningen, hebben het advies gekregen voorzichtig te blijven. Voor de gemeenschappen rond Pikin Saron wordt gewerkt aan structurele ondersteuning met onder meer veilig water en voedsel.
Volgens de president heeft het onderzoek Suriname meer dan USD 50.000 gekost. Een deel van de monsters moest naar laboratoria in het buitenland worden gestuurd, omdat de benodigde onderzoekscapaciteit niet volledig lokaal beschikbaar is. Simons zegt daarom dat het versterken van Surinaamse laboratoria nadrukkelijk aandacht krijgt. De regering wil bij toekomstige milieuzaken sneller zelf betrouwbare analyses kunnen uitvoeren.
Verontreiniging van de Saramaccarivier leidt tot stappen tegen Grassalco
De verontreiniging van de Saramaccarivier leidt inmiddels ook tot stappen rond aansprakelijkheid. Volgens de onderzoeksbevindingen ligt het vermoedelijke beginpunt van de vervuiling in de omgeving van de Moeroekreek. Daar vonden activiteiten plaats binnen een concessie van het staatsmijnbouwbedrijf Grassalco. Volgens de regering heeft een ondernemer die binnen dat concessiegebied actief was voor de vervuiling gezorgd.
Grassalco heeft inmiddels een formele brief ontvangen. President Simons stelt dat het staatsbedrijf mede verantwoordelijkheid draagt voor wat binnen zijn concessiegebied gebeurt. De regering verwacht daarom dat Grassalco zal bijdragen aan het beperken van de schade, het ondersteunen van de getroffen gemeenschappen en waar nodig compensatie. Key News meldde eerder dat bewoners van Pikin Saron zelf al om een structurele oplossing en rechtvaardige compensatie hadden gevraagd.
“Als we zo doorgaan, gaan we onze rivieren vernielen en vergiftigen.”
Regering wil goudsector strenger organiseren
De vervuiling heeft de regering volgens Simons opnieuw geconfronteerd met de gevolgen van jarenlang onvoldoende toezicht in de goudsector. Zij heeft minister David Abiamofo van Natuurlijke Hulpbronnen gevraagd de uitgifte van nieuwe concessies voorlopig stop te zetten. Tegelijk wil de regering meer transparantie brengen in bestaande concessies, zodat duidelijker wordt wie waar actief is en welke verantwoordelijkheid concessiehouders dragen.
Ook het gebruik van kwik krijgt meer aandacht. Suriname is partij bij de Minamata Convention on Mercury, het internationale verdrag dat mens en milieu moet beschermen tegen de schadelijke effecten van kwik. De regering zegt te willen werken aan het verder terugdringen en uiteindelijk uitbannen van kwik, terwijl goudwinning op een duurzamere en beter controleerbare manier moet worden georganiseerd.
Satellietbeelden voor toezicht op mijnbouwactiviteiten
Naast strengere regels wil de regering moderne technologie inzetten om mijnbouwactiviteiten beter te volgen. President Simons zegt dat reeds stappen zijn gezet om satellietbeelden te gebruiken voor het in kaart brengen van activiteiten op het Surinaamse grondgebied en in de territoriale wateren. Daarbij verwees zij naar een bestaande overeenkomst met de Verenigde Staten.
De president wil daarnaast dat bepaalde gebieden volledig worden uitgezonderd van activiteiten die een groot milieurisico vormen. Volgens haar maakt de verontreiniging van de Saramaccarivier duidelijk dat doorgaan zonder streng toezicht kan leiden tot ernstige en langdurige schade aan rivieren. Simons waarschuwde dat Suriname het zich niet kan veroorloven dat belangrijke waterwegen door mijnbouwactiviteiten worden vergiftigd.
Bewoners moeten voorzorgsmaatregelen blijven volgen
Voor de getroffen bewoners blijft intussen de praktische vraag centraal wanneer visvangst en het gebruik van rivierwater weer veilig kunnen worden hervat. De regering heeft aangegeven dat de voorzorgsmaatregelen voorlopig blijven gelden. Bewoners worden via het traditionele gezag geïnformeerd en de autoriteiten willen verdere afspraken maken over hulp, monitoring en mogelijke compensatie.
De Nationale Milieu Autoriteit en de betrokken ministeries zullen de situatie moeten blijven volgen. Tegelijk krijgt het parlement het onderzoeksrapport, waardoor ook politieke controle mogelijk wordt op de aangekondigde maatregelen. De resultaten van het onderzoek naar de verontreiniging van de Saramaccarivier zetten daarmee niet alleen de aansprakelijkheid voor deze specifieke vervuiling, maar ook het toezicht op de bredere goudsector opnieuw nadrukkelijk op de nationale agenda.
