Met een 10 weken durende campagne via sociale media wil het ministerie van Volksgezondheid samen met PAHO/WHO jongeren bewust maken van de schadelijke gevolgen van tabak en tabaksproducten. Jaarlijks sterven in Suriname zo’n 500 mensen aan tabaksgerelateerde ziekten.
Op 13 maart is een nieuwe sociale mediacampagne gelanceerd in Suriname om het bewustzijn over de gevaren van tabaksgebruik te vergroten, vooral onder jongeren. De campagne is een initiatief van de Pan-Amerikaanse Gezondheidsorganisatie (PAHO/WHO), in samenwerking met het Ministerie van Volksgezondheid en het Nationaal Coördinatiemechanisme voor Tabakscontrole.
Het doel is jongeren aan te moedigen om na te denken over hun gebruik van tabak en tabaksproducten, daarover in gesprek te gaan en uiteindelijk te kiezen voor een gezondere levensstijl. De campagne duurt tien weken en wordt uitgevoerd door het Jamur Institute of Education and Advice.
Tabak blijft belangrijke doodsoorzaak
Tabaksgebruik is wereldwijd één van de belangrijkste vermijdbare oorzaken van ziekte en sterfte. Ook in Suriname vormt het een ernstig volksgezondheidsprobleem. Jaarlijks overlijden naar schatting 500 mensen aan aandoeningen die verband houden met tabaksgebruik, zoals kanker, nierfalen en hart- en vaatziekten.
Suriname is partij bij het internationale Kaderverdrag inzake tabaksontmoediging (WHO FCTC). Het verdrag werd op 24 juni 2004 ondertekend en op 16 december 2008 geratificeerd. Hiermee heeft Suriname zich wettelijk verplicht om maatregelen te nemen tegen tabaksgebruik. Ondanks geboekte vooruitgang zijn verdere inspanningen nodig om het publiek bewust te maken en het stoppen met roken te stimuleren.
Verouderde wetgeving, nieuwe trends
De bestaande Tabakswet dateert uit 2013, en is volgens PAHO-consulent Eveline Ramdhan toe aan een herziening: “We zijn inmiddels elf jaar verder, en er zijn veel ontwikkelingen geweest. Beleid op het gebied van tabaksontmoediging is een doorlopend proces. Deze campagne past daar perfect in”.
De campagne richt zich op jongeren, omdat zij het actiefst zijn op sociale media. Influencer Kayleigh is aangehaakt voor het videodeel van de campagne, en de eerste video is inmiddels te zien op haar Facebookpagina. “De reacties zijn gemengd”, aldus Ramdhan. “Er is ook spot, maar veel jongeren leren er wel iets van. Zelf hoorde ik voor het eerst dat roken schadelijk is voor de nieren”.
Moderne tabaksproducten: even schadelijk
Steeds meer jongeren stappen over op zogenaamd ‘moderne’ tabaksproducten zoals e-sigaretten, vape pods en shisha-pennen. Deze producten worden vaak gepresenteerd als minder schadelijk en aantrekkelijker gemaakt met smaken als aardbei en gember. “Die beweringen zijn misleidend”, waarschuwt Ramdhan. “De risico’s zijn minstens zo groot als bij gewone sigaretten”.
De huidige wetgeving biedt onvoldoende mogelijkheden om op te treden tegen dit soort producten, omdat ze vaak niet expliciet onder de wet vallen. Een wetswijziging is daarom noodzakelijk. “Het feit dat horecazaken een ‘hookah sessie’ aanbieden op hun menukaart, is op basis van de huidige wet al strafbaar. Maar handhaving schiet tekort. De politie heeft geen capaciteit, en het ministerie van Volksgezondheid loopt achter”.
Nieuwe stappen in de handhaving
Binnenkort worden twintig buitengewoon agenten van politie (BAVP) opgeleid door het ministerie van Defensie. Zij zullen zich specifiek richten op de handhaving van de Tabakswet, met name in de horeca. Ramdhan: “Dit is een belangrijk onderdeel van het bredere project om tabaksgebruik in Suriname terug te dringen”.
Oproep aan beleidsmakers en gemeenschap
De campagne roept niet alleen jongeren op om bewust te kiezen voor een rookvrije levensstijl, maar richt zich ook tot beleidsmakers en maatschappelijke leiders. Zij worden aangemoedigd om zich actief in te zetten voor de totstandkoming en handhaving van een krachtiger wettelijk kader.
De herziening van de Tabakswet bevindt zich momenteel in het administratieve proces van De Nationale Assemblée. De initiatiefnemers benadrukken het belang van voortvarende behandeling, gezien de ernstige risico’s die tabak en tabaksproducten vormen voor de volksgezondheid.
