Het doel van deze reeks is niet om te oordelen, maar om een gesprek te openen over iets dat vaak wordt uitgesteld: verantwoordelijkheid nemen voor later, vandaag.

In Suriname zien we het steeds vaker.
Een dierbare overlijdt en vrijwel direct verschijnen er oproepen op sociale media, radiozenders en WhatsAppgroepen om geld in te zamelen voor de begrafenis. Familieleden, vrienden, collega’s, buurtgenoten en soms zelfs onbekenden worden gevraagd een bijdrage te leveren, zodat een geliefde een waardig afscheid kan krijgen.
De bereidheid van Surinamers om elkaar te helpen is bewonderenswaardig. Solidariteit en saamhorigheid behoren tot de mooiste eigenschappen van onze samenleving. Juist in tijden van verdriet laten wij zien dat niemand er alleen voor staat.

Maar toch vraag ik mij af waarom zijn er zoveel families financieel niet voorbereid op een gebeurtenis waarvan we allemaal weten dat die ooit zal plaatsvinden?
Natuurlijk weet bijna niemand wanneer zijn laatste dag zal aanbreken.
Maar we weten allemaal dat overlijden bij het leven hoort.
Toch wordt er in veel gezinnen nauwelijks gesproken over de financiële gevolgen ervan. Het onderwerp is lastig en wordt daarom dus uitgesteld, of we praten er totaal niet over. Het is bijna een taboe
Daardoor blijven nabestaanden vaak achter met niet alleen verdriet, maar ook met de stress van het bijeenbrengen van geld voor een uitvaart.

Dat is geen situatie waarin een familie zou moeten terechtkomen.
Een waardige uitvaart is meer dan een ceremonie. Het is een laatste eerbetoon aan iemand die geliefd was. Het is een moment waarop familie en vrienden afscheid nemen, herinneringen delen en steun vinden bij elkaar. Wanneer financiële zorgen de boventoon gaan voeren, komt er een extra last bovenop een toch al moeilijke periode.

Daarom verdient het onderwerp uitvaartplanning meer aandacht.
Een begrafenisverzekering of een andere vorm van financiële voorbereiding is geen teken dat iemand met de dood bezig is. Het is een teken van verantwoordelijkheid. Het betekent dat iemand nadenkt over de mensen die achterblijven en probeert te voorkomen dat zij in een periode van rouw ook nog financiële problemen moeten oplossen.

Natuurlijk zijn er gezinnen die daar de middelen niet voor hebben. Voor hen zal de steun van familie, vrienden en de gemeenschap altijd belangrijk blijven. Maar er zijn ook velen die nooit serieus hebben stilgestaan bij deze verantwoordelijkheid. Niet omdat het onmogelijk is, maar omdat het gesprek nooit wordt gevoerd.
En dat is wat mij betreft wel de kern van het probleem. In Suriname praten we gemakkelijk over geboorte, huwelijk, studie, werk en pensioen. Over overlijden praten we liever niet.
Maar zwijgen over iets maakt de gevolgen niet kleiner.

Solidariteit is een kracht. Maar solidariteit mag geen vervanging worden voor verantwoordelijkheid.
Wanneer inzamelingsacties de standaardoplossing worden voor een voorspelbare gebeurtenis als overlijden, verschuift de verantwoordelijkheid steeds meer van het individu naar de samenleving.
Misschien is het tijd dat wij in Suriname anders gaan nadenken over verantwoordelijkheid. Niet omdat solidariteit minder belangrijk is geworden, maar omdat solidariteit geen vervanging mag zijn voor voorbereiding.

Een waardige uitvaart begint niet op de dag van overlijden. Zij begint met de keuzes die wij vandaag maken.
Een samenleving die steeds opnieuw moet inzamelen om haar doden te begraven, heeft niet alleen een financieel probleem. Zij heeft ook een bewustwordingsprobleem.
Dat is wat wij beogen met deze serie.
Bewustwording.

Voor later geregeld. Niet uit angst voor morgen, maar uit verantwoordelijkheid voor vandaag.