Natio Uma, bestaande uit meer dan 20 lokaal actieve en vijf diasporaspeelsters, heeft tegen Anguilla voetbal, dat hoop geeft voor de toekomst, laten zien. De selectie heeft een duidelijke kwaliteitsinjectie gekregen. Opvallend in die partij was onder andere de samenwerking op het middenveld, tussen de lokaal actieve Mirelva Wongsodimedjo en de Nederlands-Surinaamse Griffith Vassaire. Hun samenspel,die avond, kan symbool staan voor de samensmelting. In deel 1 van deze tweeluik, een interview met Wongsodimedjo.
Franklin Essedstadion, 22 februari. Het is de tweede helft van de pre WK-kwalificatiewedstrijd tegen Anguilla en Natio Uma staat op dat moment ruim voor met 4-0. De spelers van de tegenstanders hebben de hoop op zelfs een gelijkspel al zichtbaar opgegeven. Ze zijn wel nog bereid te werken en te jagen op de bal om meer tegendoelpunten te voorkomen. Op een bepaald moment gaat Vassaire, aan de rechterkant, halverwege de speelhelft van Anguilla vragen om de bal. Zodra de bal onderweg is naar haar, lopen drie speelsters van Anguilla op haar af om te proberen de bal te veroveren. Wongsodimedjo staat tien, vijftien meter schuin achter en ziet wat er aan het gebeuren is. Ze begint te lopen om in het zicht te komen van Vassaire, om haar een afspeelmogelijkheid te bieden, voordat het fout gaat. Vassaire, altijd opkijkend, ziet het gevaar aankomen. Zij blijft kalm, met haar ogen zoekend naar een oplossing, wanneer ze Wongsodimedjo, vrijstaand, in het vizier krijgt. Vassaire geeft met veel gevoel een pass richting Wongsodimedjo en sprint naar de linkerkant waar er een zee van ruimte is. Wongsodimedjo neemt de pass aan om vervolgens deze klassieke een -tweecombinatie af te ronden door de lopende Vassaire op maat aan te spelen. De speelsters van Anguilla reageren laat, het probleem is opgelost. Wongsodimedjo en Vassaire hebben met hun samenwerking als controlerende middenveldsters het team goed laten spelen, waardoor alles makkelijk ging. Het draaide daarbij vooral om hun individueel spelinzicht. Ze gebruikten elk hun vermogen zich te verplaatsen in de gezichtspositie van de andere, om te kunnen anticiperen op de mogelijkheden en de onmogelijkheden die degene met, of zonder de bal, ziet op dat moment. Eenieder die ooit zo een klik heeft ervaren met een medespeler, weet dat het je extra laat genieten van voetbal. Wongsodimedjo straalde, net als Vassaire, die avond ook van ‘voetbalgeluk’. “Ik hou van het overzicht dat je hebt op die positie. Je moet rustig blijven, de momenten kiezen om mee te gaan met de aanval, of een pass te geven”, zegt Wongsodimedjo, die zoals ze het zelf zegt, nu het punt heeft bereikt dat ze het spel echt doorheeft. “Ik zie ook dat ik stappen heb gemaakt, ik ben nu veel beter dan voorheen. Ik zie beter wat ik moet doen, ik snap het allemaal beter. Misschien komt het omdat ik wat ouder ben geworden. In elk geval, ik begrijp voetbal nu veel beter.”
Jong geleerd
Een ding dat duidelijk wordt als Wongsodimedjo voetbalt, is dat ze technisch sterk is en dat als basis gebruikt voor haar spel. Ze probeert uitdagingen en problemen voetballend op te lossen. Dat verraadt een ander belangrijk ding: ze voetbalt al van jongsaf. “Ik ben begonnen met voetballen bij mijn oma thuis, in Dessa, Lelydorp. Met mijn neven, alleen tussen jongens, ik was het enige meisje”, begint Wongsodimedjo haar verhaal over haar eigen relatie met The Beautiful Game. “Ik was,denk ik 11 jaar toen ik wist dat ik voetbal erg leuk vindt. Ik kreeg complimentjes voor mijn spel en ik werd gestimuleerd om lid te worden van een vrouwenvereniging. Maar, in de omgeving was er toen geen vrouwenvereniging. Dus deed ik mee met de scholencompetities. Toen speelden wij nog blootsvoets”, verwijzend naar haar periode op de Pater Ahlbrinckschool basisschool. Zij was het enige meisje in het voetbalteam en eenieder op school wist dat zij kon voetballen.” Voor Wongsodimedjo zou het nog even duren voor zij tussen vrouwen zou spelen. “Ik was niet anders gewend dan met en tussen jongens voetballen.” Een meisje tussen de jongens, en dan ook eentje die goed genoeg is om tussen de jongens op te vallen, is niet waar veel jongens op zitten te wachten, merkt Wongsodimedjo soms ook wel. “Het is harder voetballen tussen jongens.
Tussen vrouwen
Mijn neven waren minder hard tegen me. Maar als ik met jongens van de buurt voetbalde, speelden ze hard”, want geen van ze wilde te kijk gezet worden door een meisje, lacht ze. “Wan meid no musu kon kis’ kisi mi, en meer van dat soort dingen zeiden ze.” Er waren geen vrouwenteams in de omgeving van Lelydorp waar zij zich kon aansluiten, maar niets weerhield Wongsodimedjo om dan maar te blijven voetballen tussen jongens. Ook niet toen ze op Havo Lelydorp zat, wat haar een mooie herinnering opleverde. “We zijn toen kampioen geworden van het scholentoernooi.” De kennismaking met voetballen tussen andere meisjes kwam pas rond haar zestiende, toen Cura United, de vrouwenafdeling van de vereniging Cura Boys, die zijn basis heeft in de Curacaoweg, werd opgericht. Maar, niet lang daarna volgde een ‘verhuizing’ naar Diva in Paramaribo, een overstap die voor haar een speciale betekenis heeft. “Het is mijn moeder haar oude club”, verklapt Wongsodimedjo met een glimlach. Dan vertelt zij dat zij de dochter is van Shirley Wongsodimedjo (51 jaar) , ook een middenveldster, die zelf twee perioden gespeeld heeft voor Diva. In het seizoen 2001-2002 pakte zij met die club de landstitel. In 2004 vertrok ze, om in 2011 terug te keren bij haar oude club voor nog vier seizoenen. “Eigenlijk komt voetballen dus van mij van mijn moeder. Ze was ook wel blij dat ik, net als zij, ging voetballen”, aldus Wongsodimedjo, die duidelijk emotionele waarde hecht aan het feit dat ze haar liefde voor The Beautiful Game deelt met haar moeder. Dat die trots is op haar dochter, is geen geheim meer. “Zij blijft toch mijn grootste fan. Ze is er altijd wel bij wedstrijden en wanneer ze er is weet ik het meteen. Ik kan haar altijd horen. Ze is altijd luid, altijd”, lacht de Natio Uma international. Op de vraag wie van de twee beter is, antwoord zij: “Volgens mij ben ik beter, misschien omdat ik verder ben gegaan”, zegt zij met een uitdrukking die doet vermoeden dat dit onderwerp eerder tot leuke discussies heeft geleid. In elk geval valt uit de manier waarop zij dit alles vertelt wel op dat Wongsodimedjo zich niet echt bewust is van de historische waarde van haar ervaring dat zij, als meisje, de liefde voor het voetballen heeft meegekregen van haar moeder. Zij beseft waarschijnlijk niet dat hoe bijzonder en revolutionair het is.
Natio Uma
Er is zo weinig informatie beschikbaar over speelsters van de verschillende damesselecties van de Surinaamse Voetbal Bond, dat het bijna onvermijdelijk is dat tijdens interviews er zo af en toe verrassende informatie, die eigenlijk geen verassing mocht zijn, boven water komt. Wongsodimedjo zegt dat ze voor het eerst zit bij Natio Uma, de vrouwenseniorenselectie. Ze heeft periodes gehad bij nationale selecties voor de Inter Guyanese Spelen, en de U-20 van Natio Uma. Met het vermogen de baas te zijn over de bal, en dat te combineren met spelinzicht en rust aan de bal, is het niet makkelijk te begrijpen waarom Wongsodimedjo pas op haar 26ste tot senioren international is gemaakt. Met soepele, stijlvolle en goed uitgevoerde voetbalbewegingen had ze misschien wel een stuk eerder moeten opvallen. Tegen Anguilla was wel duidelijk dat zij van de lokale speelsters degene was die het technische en tactische niveau van de vijf diasporaspeelsters het beste kon bijbenen. En dan te bedenken dat zij zich, vanwege haar controlerende taken, heeft ingehouden. Wongsodimedjo was niet zo lang geleden nog een handige, snelle aanvalster voor haar club. Bij Diva verhuisde zij naar het middenveld, het domein van de technisch sterken, de creatieveilingen. Nu is ze een controlerende middenvelder die weet hoe aan te vallen. En, opvallend genoeg is zij helemaal in de wolken met de toevoeging van het vijftal uit Nederland.
“Ik weet niet wie het wil toegeven, maar ik zeg het. Je ziet dat ze een stuk beter zijn.” Voor Wongsodimedjo is het niveau van het Nederlandse vrouwenvoetbal en dat van België, geen geheim meer. Zij mocht in 2019 samen met twee andere speelsters op stage bij Ado en Excelcior in Nederland en A.A. Gent in België. “Ik heb gezien hoe ze daar trainen. En dat zie ik terug bij de diasporaspeelsters. Bij het aannemen springt de bal niet weg. Hun passes, als het nou is een korte of een lange, zijn afgemeten. Ook al moeten ze een bal uit de lucht aannemen, ze weten het te doen. Je merkt ook dat ze altijd lopen, ze staan nooit stil en ze vragen om de bal. Ik wil mij nu aan hen optrekken en beter worden.” Wongsodimedjo vindt het daarom een groot voordeel dat Vassaire tot en met de volgende wedstrijden, in april, vanwege haar stage in Suriname kan blijven meetrainen met Natio Uma. “We spelen beiden op het middenveld en ik ben blij dat ik al die tijd samen met haar kan trainen. Zo kan ik haar beter te leren kennen. Dat is belangrijk voor het middenveld van de selectie..” Anguilla was voor Wongsodimedjo het echte begin van deze nieuwe fase. Tegen Mexico, een 9-0 verlies, begon zij op de bank. Dat verlies was snel en overweldigend. “Overal zag je die dames van Mexico lopen. De trainer zei tegen ons dat wij elk onze tegenstander moesten volgen. Maar je weet niet eens wie je directe tegenstander is. Ze waren goed, gewoon vele maten te groot voor ons”, relativeert zij ze lachend het verlies. “Tegen Anguilla was het makkelijker voetballen.”
Veel zin
Om lokale speelsters te helpen beter te worden, moet er volgens Wongsodimedjo gewoon meer gedaan worden vanuit de Surinaamse Voetbal Bond. Zij, net als zovele andere speelsters voor haar, ervaart een stiefmoederlijke behandeling van het vrouwenvoetbal, door de bazen van het Surinaamse voetbal. Belangrijk voor haar is dat meisjes de kans moeten krijgen van jongs af te beginnen met voetballen. “Vanaf de U-9, net als de jongens”, benadrukt de Natio Uma international. Uit haar praten over de aanstaande ontmoetingen (in april) en de periode erna, ontstaat de indruk dat Wongsodimedjo haar leven de komende maanden gaat inrichten rond drie activiteiten: werken, studeren en Natio Uma/voetballen. Wongsodimedjo’s enthousiasme over de korte en middenlange termijn kansen bij Natio Uma – er wordt achter de schermen gewerkt om meer speelsters van de diaspora in Nederland over te halen zich aan te sluiten bij het huidige Natio Uma project – wordt een stukje indrukwekkender tegen de achtergrond van haar maatschappelijk leven, dat gewoon doorgaat. Zij woont in Paramaribo en is leerkracht lichamelijke opvoeding op de Kanaän school, Zanderij.
Ondanks het op en neer reizen elke schooldag, maakt ze toch nog ruimte voor colleges op de MO-B opleiding lichamelijke opvoeding. Om met zo een schema nog de energie te hebben om driemaal per week te trainen en volop te genieten van wat er gebeurt bij Natio Uma, is alleen mogelijk vanuit echte, onvervalste liefde voor het o zo mooie spelletje dat voetbal heet. Een echte ‘voetbal bakru’, volgens Surinaamse normen, dat maakt Wongsodimedjo met zoveel woorden duidelijk. Andere dingen, die ook erg belangrijk zijn, moeten daarom als het enigszins kan, nu even wachten. Want, er ligt een kans deel te zijn van iets bijzonders. “Nu ben ik even in de race om te zien wat het volgende is wat ik uit voetbal kan halen. Wat wordt het, what’s coming next? Ik heb er zin in, ik heb er echt zin in.”
