Vakbonden en regering gaan opnieuw praten over lonen en koopkracht

President Jennifer Simons heeft donderdag 6 augustus op het Kabinet van de President aangegeven dat de loononderhandelingen tussen de regering en de vakbonden een nieuwe fase kunnen ingaan. Volgens de regering is de financiële situatie nog altijd moeilijk, maar inmiddels zodanig verbeterd dat er ruimte is om over lonen en koopkracht te praten.

Minister Marinus Bee van Binnenlandse Zaken zegt dat de regering zich bewust is van de druk die werknemers ervaren. “We weten allemaal dat onze situatie niet rooskleurig is, maar dusdanig verbeterd dat we nu kunnen praten over loononderhandelingen”, zei Bee tegenover de Communicatie Dienst Suriname. Volgens hem worden de arbeidsomstandigheden al geruime tijd besproken binnen het overleg met de vakbeweging.

Bij de ontmoeting waren vertegenwoordigers aanwezig van de Raad van Vakcentrales Suriname, Ravaksur, de Confederatie voor Organisaties van Landsdienaren, COL, de Centrale van Landsdienaren Organisaties, CLO, de Bond van Leraren, BvL, de Alliantie voor Leerkrachten in Suriname, ALS, en de Federatie van Organisaties van Leerkrachten in Suriname, FOLS. De bijeenkomst moet de basis vormen voor het formele vervolg van het overleg.

Loononderhandelingen krijgen formeel vervolg

De vakorganisaties ontvangen volgens de regering volgende week een uitnodiging om de gesprekken officieel te beginnen. Daarmee worden de loononderhandelingen niet beperkt tot één concrete salarismaatregel. Ook andere onderwerpen die invloed hebben op de positie van werknemers moeten aan tafel komen.

C47-voorzitter Robby Berenstein wil geen voorspelling doen over de duur van het traject. De vakbonden willen volgens hem zo snel mogelijk resultaten bereiken, maar erkennen tegelijk dat rekening moet worden gehouden met de financiële mogelijkheden van de overheid. De overheidsinkomsten zullen daarom op gezette tijden worden geëvalueerd.

Koopkracht ook belangrijk voor particuliere werknemers

De vakbeweging vraagt niet alleen aandacht voor ambtenaren en andere werknemers in de publieke sector. Volgens Berenstein moet ook worden gekeken naar maatregelen die particuliere werknemers helpen. Daarbij is expliciet gevraagd om belastingverlichting voor de particuliere sector mee te nemen in het bredere pakket voor koopkrachtverbetering.

Ook de tijdelijke price cap voor brandstof kwam tijdens het gesprek aan de orde. President Simons heeft volgens Berenstein aangegeven dat deze maatregel niet onbeperkt kan blijven bestaan. Er is nog geen duidelijkheid over het moment waarop de regeling wordt beëindigd. Voor werknemers is dat relevant, omdat veranderingen in brandstofprijzen kunnen doorwerken in vervoerskosten en andere dagelijkse uitgaven.

De vakbonden willen tempo, maar erkennen dat de financiële ruimte van de overheid bepalend is.

Achterstanden bij gratificaties en benoemingen

Verschillende bonden hebben tijdens het onderhoud daarnaast achterstanden aangekaart bij de uitbetaling van gratificaties en benoemingen binnen diverse ministeries. Deze kwesties staan volgens de vakbeweging los van de discussie over een algemene loonaanpassing en moeten waar mogelijk afzonderlijk worden opgelost.

Ravaksur hoopt dat vooral dossiers waarvoor geen extra financiële middelen nodig zijn, op korte termijn kunnen worden afgehandeld. Dat moet voorkomen dat administratieve kwesties blijven liggen, terwijl de grotere discussie over lonen en koopkracht nog loopt. De bonden verwachten dat de regering hiervoor concrete besluiten neemt.

Presidentiële werkgroep neemt gesprekken over

Het vervolg van het overleg komt in handen van een presidentiële werkgroep. Daarin zitten onder anderen minister Bee, minister Adelien Wijnerman van Financiën en Planning, onderminister Raj Jadnanansing van Volksgezondheid, Welzijn en Arbeid en enkele adviseurs. Deze groep moet samen met de bonden de verschillende onderwerpen verder uitwerken.

Binnen dat overleg zullen niet alleen salarisvraagstukken worden besproken. Ook koopkracht, belastingmaatregelen, achterstanden en andere arbeidsvoorwaarden kunnen onderdeel worden van de gesprekken. Daarmee krijgen de loononderhandelingen een bredere reikwijdte dan uitsluitend een percentage waarmee salarissen eventueel zouden kunnen worden aangepast.

Eerder overleg over loon en koopkracht

De regering en de vakbeweging voeren al langer gesprekken over de positie van werknemers. Key News berichtte eerder over overleg tussen de regering en Ravaksur Plus over loon, koopkracht en achterstallige overuren. De nieuwe ronde moet duidelijk maken hoeveel financiële ruimte er inmiddels beschikbaar is voor structurele maatregelen.

De discussie over koopkracht hangt bovendien samen met andere maatregelen die invloed hebben op de uitgaven van huishoudens. Daarbij speelt ook de price cap voor brandstof een rol. President Simons heeft tijdens het vakbondsoverleg duidelijk gemaakt dat deze maatregel volgens de regering niet permanent kan worden gehandhaafd.

Vakbonden willen geen onrealistische deadline

Volgens Berenstein is het daarom niet verstandig om nu al een concrete einddatum aan de loononderhandelingen te verbinden. “Dus een concrete datum en tijd van afronding, dat gaan we niet kunnen geven. En daar gaan we ook begrip voor vragen bij onze mensen”, zei hij. De vakbonden willen wel dat het proces voortvarend wordt aangepakt.

De eerstvolgende stap is de officiële uitnodiging aan de vakorganisaties. Daarna moet duidelijker worden welke financiële ruimte de regering daadwerkelijk beschikbaar stelt en welke onderwerpen als eerste worden behandeld. Voor werknemers zal vooral van belang zijn of de loononderhandelingen leiden tot structurele koopkrachtverbetering en hoe snel gemaakte afspraken in de praktijk worden uitgevoerd.