De Amerikaanse president Donald Trump heeft de Venezolaanse president Nicolás Maduro ervan beschuldigd “colossale hoeveelheden” dodelijke, illegale drugs de Verenigde Staten binnen te smokkelen en daarmee bij te dragen aan overdosedoden.
Die beschuldigingen werden volgens diverse media door het Witte Huis ook aangehaald als deel van de rechtvaardiging voor de Amerikaanse operatie waarbij Maduro begin januari in Caracas werd opgepakt.
Arrestatie en vervolging in New York
Maduro werd op zaterdag 3 januari 2026 door Amerikaanse troepen in Caracas gevangen genomen. Twee dagen later, op 5 januari, verscheen hij in een federale rechtbank in New York, waar hij niet schuldig pleitte aan onder meer narco-terrorisme en cocaïne-gerelateerde aanklachten; ook zijn echtgenote Cilia Flores pleitte niet schuldig.
Escalatie met bootaanvallen
De arrestatie volgde na maanden van Amerikaanse aanvallen op vaartuigen die door Washington worden gelinkt aan drugssmokkel. Volgens cijfers die de Amerikaanse regering zelf naar buiten bracht, was er eind december sprake van tientallen aanvallen sinds begin september, met minimaal 107 doden.
Fentanyl: Mexico blijft dominante bron
Uit analyses van onder meer The Independent en CBS blijkt dat Venezuela in Amerikaanse overheidsrapporten niet wordt genoemd als producent van fentanyl. Deskundigen stellen dat illegaal fentanyl dat de VS bereikt vooral wordt geproduceerd in Mexico en over land de grens passeert, terwijl de Canadese route relatief beperkt is.
De Council on Foreign Relations verwijst daarbij naar Amerikaanse data waaruit blijkt dat vrijwel alle grote fentanylvangsten bij de zuidgrens plaatsvinden (Mexicaanse grens), tegenover een veel kleinere hoeveelheid aan de noordgrens (Canadese grens).
Cocaïne: oorsprong in Andes, route vaak via Pacific en Mexico
Cocaïne wordt geproduceerd op basis van cocateelt in met name Colombia, Peru en Bolivia. Wat Venezuela betreft wijzen experts erop dat het land eerder als doorvoerroute kan fungeren dan als hoofdbron voor de Amerikaanse markt. Volgens UNODC verlaat een groot deel van de cocaïne Colombia via de Pacifische route, en schatten Amerikaanse autoriteiten dat het merendeel van de cocaïne die de VS binnenkomt de US–Mexico landgrens passeert.
CBS citeert bovendien experts die aangeven dat cocaïne die via Venezuela loopt geregeld richting Europa gaat, terwijl een aanzienlijk deel van de cocaïnestroom naar de VS Venezuela juist omzeilt.
Politieke framing en reactie Witte Huis
In de factcheck van The Independent wordt geconcludeerd dat Venezuela – op basis van data en expertinschattingen – geen hoofdaanvoerland is voor fentanyl en ook niet het belangrijkste knooppunt voor cocaïne richting de VS. Het Witte Huis houdt vol dat het optreden juridisch gerechtvaardigd is. Perswoordvoerder Karoline Leavitt stelde dat het Maduro-bewind volgens de regering “geen legitieme regering” is, maar een “narco-terror cartel”, en noemde Maduro een voortvluchtige leider die in de VS is aangeklaagd.
Slachtoffers in Caracas
Intussen groeit de internationale aandacht voor de humanitaire gevolgen van het geweld. De Venezolaanse minister van Binnenlandse Zaken, Diosdado Cabello, zei dat bij de Amerikaanse aanval waarbij Maduro uit de macht werd gehaald, 100 mensen omkwamen.
