De Vereniging van Inheemse Dorpshoofden Suriname (VIDS) heeft De Nationale Assemblée (DNA) om opheldering gevraagd over de bauxietovereenkomst met de Chinese multinational Chinalco. Het ontbreken van transparantie en overleg staat hierbij centraal.
Op woensdag 8 januari 2025 vond een belangrijk gesprek plaats tussen de Vereniging van Inheemse Dorpshoofden Suriname (VIDS) en De Nationale Assemblée (DNA). De discussie draaide om de conceptovereenkomst tussen de Surinaamse regering en het Chinese bedrijf Chinalco voor de ontginning van bauxiet. De VIDS-delegatie, vertegenwoordigd door beleidsmedewerker Max Ooft en jurist Milton Castelen, werd ontvangen door DNA-voorzitter Marinus Bee MSc. LL.B en vicevoorzitter drs. Dew Sharman.
Volgens Loreen Jubithana, beleidsvertegenwoordiger van de VIDS, heeft de organisatie uitsluitend via de media informatie ontvangen over de overeenkomst. “Er is veel ruis en wij zijn van niets op de hoogte”, zei Sergio Srisria, kapitein van Washabo. Max Ooft bekritiseerde het ontbreken van Free, Prior, and Informed Consent (FPIC), een internationaal erkend recht voor inheemse gemeenschappen. “FPIC hoort vooraf te gebeuren, niet achteraf. We zijn niet tegen ontwikkeling, maar we staan op onze rechten,” benadrukte hij.
DNA-voorzitter Bee verklaarde dat het parlement op 29 november 2024 de conceptovereenkomst heeft ontvangen, maar dat de regering tot op heden de vereiste conceptmachtigingswet niet heeft toegezonden. Hierdoor kan het parlement de overeenkomst niet behandelen. Bee maakte ook duidelijk dat de bewering dat de overeenkomst stilzwijgend zou zijn goedgekeurd, onjuist is.
Vicevoorzitter Sharman onderstreepte het belang van maatschappelijk draagvlak. “Voordat je een juridische overeenkomst aangaat, moet er maatschappelijke betrokkenheid zijn. We hebben de overeenkomst niet officieel ontvangen, dus er is niets te agenderen of stilzwijgend goed te keuren. Het parlement zal rekening houden met alle belangen, gezien de langdurige impact van deze overeenkomst.”
Tijdens de bijeenkomst vroeg de VIDS ook naar de voortgang van de conceptwet Collectieve Rechten Inheemse en Tribale Volken. DNA-voorzitter Bee meldde dat het parlement nog steeds wacht op een nota van wijziging van de regering. Hij gaf aan dat er al tweemaal brieven zijn gestuurd om de regering te herinneren aan deze verplichting, maar zonder resultaat.
Het parlement overweegt in te grijpen indien blijkt dat FPIC niet is toegepast. DNA kan de regering vragen alsnog in overleg te treden met de betrokken gemeenschappen voordat de overeenkomst verder wordt behandeld. De VIDS blijft aandringen op transparantie en respect voor de rechten van inheemse gemeenschappen.
