U.S.-militairen hebben voor de kust van Venezuela een olietanker in beslag genomen. Dat heeft de Amerikaanse president Donald Trump woensdag bevestigd. Het gaat volgens hem om “de grootste die ooit in beslag is genomen”, in het kader van de verscherpte Amerikaanse druk op Venezuela.
Trump verklaarde tegenover verslaggevers: “We hebben zojuist een tanker in beslag genomen aan de kust van Venezuela. De grootste die ooit in beslag is genomen, eigenlijk. En er gebeuren nog andere dingen.” Verdere details gaf hij niet, behalve dat het schip zou zijn onderschept “om een heel goede reden”. Op de vraag wat er met het schip zal gebeuren, reageerde hij: “We houden het, denk ik.”
De Amerikaanse minister van Justitie Pam Bondi publiceerde woensdagavond een video van de actie op X. In haar toelichting noemt zij het schip “een ruwe-olietanker die werd gebruikt voor het transport van gesanctioneerde olie vanuit Venezuela en Iran”. Volgens Bondi staat de tanker al meerdere jaren op een Amerikaanse sanctielijst vanwege betrokkenheid bij “een illegaal netwerk voor oliescheepvaart ter ondersteuning van buitenlandse terroristische organisaties”. Zij benadrukte dat de inbeslagname “veilig en zorgvuldig” is verlopen en dat het onderzoek samen met het Department of Homeland Security naar de handel in gesanctioneerde olie doorgaat.
Anonieme functionarissen verklaarden tegenover persbureau Reuters dat de operatie is uitgevoerd door de Amerikaanse kustwacht. De naam van het vaartuig en de exacte locatie van de onderschepping werden niet bekendgemaakt. Bronnen van Bloomberg melden dat de tanker reeds door de Amerikaanse overheid was gesanctioneerd. De stap kan het voor Venezuela, dat sterk afhankelijk is van olie-exporten, moeilijker maken om handel te drijven, omdat rederijen en handelaren terughoudender kunnen worden. Het merendeel van de Venezolaanse olie gaat momenteel naar China.
Na bekendmaking van de actie reageerden de oliemarkten direct. Volgens CNBC steeg de prijs van Brent-olie met 27 cent, terwijl de Amerikaanse West Texas Intermediate (WTI) 21 cent duurder werd.
De maritieme operatie past in een bredere strategie waarbij de regering-Trump de druk opvoert op de Venezolaanse president Nicolás Maduro, die door Washington wordt beschuldigd van betrokkenheid bij grootschalige drugshandel. Sinds september heeft het Pentagon naar schatting twee dozijn aanvallen uitgevoerd op vermeende drugsschepen in het Caribisch gebied, waarbij volgens officiële cijfers minstens 87 doden zijn gevallen. Tegelijkertijd heeft de VS een omvangrijke vloot oorlogsschepen in de regio gestationeerd, de grootste maritieme opbouw in decennia. In oktober gaf Trump bovendien de CIA toestemming om geheime operaties in Venezuela uit te voeren.
“Ik denk dat u zult merken dat dit oorlog is,” zei Trump vorige week, verwijzend naar de maritieme aanvallen. “En heel binnenkort gaan we dat ook op land doen.”
President Maduro ontkent dat Venezuela betrokken is bij illegale drugshandel en beschuldigt de Amerikaanse regering ervan een “nieuwe eeuwige oorlog” te fabriceren. Volgens hem is het werkelijke doel van Washington om zijn regering ten val te brengen en de controle te krijgen over de enorme olievoorraden van Venezuela. In reactie op de Amerikaanse druk riep Maduro de bevolking op zich te verenigen tegen “Amerikaanse agressie” en zette hij extra troepen, vliegtuigen en marineschepen in langs de kust.
De harde lijn van de VS richting Venezuela stuit in eigen land op groeiende kritiek, vooral bij Democratische parlementariërs. De Democratische senator Tim Kaine uit Virginia noemde de Amerikaanse aanvallen in het Caribisch gebied illegaal en waarschuwde dat de Verenigde Staten dreigen te worden meegesleurd in “weer een buitenlandse oorlog” waar de bevolking volgens hem niet op zit te wachten. “De Amerikaanse bevolking heeft er geen belang bij om in een illegale nieuwe oorlog te belanden die het leven van onze militairen in gevaar brengt,” stelde hij eind november.
Ook binnen de Republikeinse partij zijn er kritische geluiden. De senator Rand Paul uit Kentucky riep minister van Defensie Pete Hegseth op om onder ede tekst en uitleg te geven over de aanvallen op de boten. “Als het Congres enig lef had, zou het niet toestaan dat deze regering mensen die verdacht worden van een misdrijf, summier executeert,” zei Paul in een interview.
Toch steunt een groot deel van de Republikeinse volksvertegenwoordigers de aanpak van Trump. De Republikeinse senator Markwayne Mullin uit Oklahoma stelde in november dat de president “de Verenigde Staten beschermt door zeer proactief op te treden”.
De Amerikaanse publieke opinie over de militaire maatregelen is verdeeld. Uit een peiling van CBS News in november blijkt dat 53 procent van de ondervraagden het eens is met het gebruik van militair geweld tegen schepen die worden verdacht van drugssmokkel naar de VS. Tegelijkertijd is 70 procent tegen het inzetten van militair geweld op Venezolaans grondgebied.
