De modernisering van het Surinaamse belastingstelsel is een belangrijke stap, maar het succes ervan zal vooral afhangen van de uitvoering. Dat stelt de Vereniging Surinaams Bedrijfsleven (VSB) in een reactie op verschillende ontwerpwetten die momenteel worden voorbereid.
Volgens de organisatie kan het samenbrengen van belastingregels in een uniform wettelijk kader zorgen voor meer rechtszekerheid, transparantie en een voorspelbaarder investeringsklimaat. De VSB noemt het positief dat de commissie van rapporteurs aandacht besteedt aan de samenhang tussen de wetsvoorstellen, omdat deze regelingen in de praktijk als één geheel moeten functioneren.
De economistenorganisatie waarschuwt echter dat goede wetgeving alleen niet voldoende is. De Belastingdienst en andere uitvoerende instanties moeten volgens de VSB over voldoende capaciteit, deskundigheid en digitale systemen beschikken om de nieuwe regels consequent en transparant toe te passen. Zonder investeringen in institutionele versterking, digitalisering en handhaving bestaat volgens de organisatie het risico dat de wetten in de praktijk onvoldoende effect hebben.
Informele economie blijft aandachtspunt
De VSB vraagt daarnaast aandacht voor de verbreding van de belastinggrondslag. Een aanzienlijk deel van de economie opereert volgens de organisatie nog informeel of voldoet niet volledig aan fiscale verplichtingen. Hierdoor komt een onevenredig groot deel van de belastingdruk terecht bij bedrijven en burgers die wel geregistreerd zijn en belasting betalen.
Deze situatie leidt volgens de VSB tot oneerlijke concurrentie en beperkt de inkomsten waarmee de overheid kan investeren in onder meer onderwijs, gezondheidszorg, infrastructuur en veiligheid.
De organisatie benadrukt daarom het belang van de verdere formalisering van kleine ondernemers en informele bedrijven. In 2025 verwelkomde de VSB de instelling van een commissie die zich hiermee bezighoudt. De vereniging pleit ervoor dat de voortgang en resultaten van dergelijke initiatieven regelmatig bekend worden gemaakt.
Transparante communicatie moet ervoor zorgen dat belanghebbenden betrokken blijven en dat aangekondigde maatregelen kunnen worden gevolgd en geëvalueerd.
Aansluiten bij Surinaamse realiteit
Ook internationale ontwikkelingen moeten volgens de VSB worden meegenomen. Steeds meer landen investeren in digitale belastingdiensten, gegevensuitwisseling, efficiëntere controles en de professionalisering van fiscale instellingen. Suriname moet deze ontwikkelingen volgens de organisatie volgen, maar tegelijkertijd oplossingen kiezen die aansluiten bij de lokale economie en de capaciteit van de betrokken instituten.
De organisatie stelt verder dat een modern belastingstelsel alleen kan functioneren wanneer er voldoende belastingmoraal bestaat. Burgers en bedrijven zullen volgens de VSB eerder bereid zijn belasting te betalen wanneer zichtbaar is dat belastingmiddelen doelmatig en transparant worden besteed en de regels voor iedereen op dezelfde manier gelden. Volgens de VSB zal het succes van de hervorming uiteindelijk niet worden bepaald door het aantal aangenomen wetten, maar door de vraag of deze leiden tot een eerlijker, efficiënter en beter handhaafbaar belastingsysteem.
De ontwerpwetten hebben onder meer betrekking op de invordering van belastingen, de Algemene Wet Belastingen, belastingrechtspraak, invorderingskosten, de Belastingdienst Suriname en de Algemene Douanewet 2026.
