Regionale organisaties en landen hebben fel gereageerd op de beslissing van Israël om de afscheidingsregio Somaliland officieel als onafhankelijke staat te erkennen.
De Arabische Liga, de Gulf Cooperation Council (GCC), de Afrikaanse Unie (AU) en de Organisatie voor Islamitische Samenwerking (OIC) spraken in verklaringen van een gevaarlijk precedent dat de stabiliteit in de Hoorn van Afrika kan ondermijnen.
Somaliland, gelegen in de Hoorn van Afrika, riep in 1991 eenzijdig de onafhankelijkheid uit van Somalië, maar kreeg sindsdien geen formele internationale erkenning. Israël maakte vrijdag bekend Somaliland als een “onafhankelijke en soevereine staat” te beschouwen en werd daarmee het eerste land dat deze stap zet. De Somalische regering reageerde direct door de stap een bewuste aanval op de eigen soevereiniteit te noemen, die de vrede in de regio in gevaar brengt.
De Afrikaanse Unie verwierp de Israëlische beslissing in duidelijke bewoordingen. AU-Commissievoorzitter Mahmoud Ali Youssouf waarschuwde dat de erkenning een gevaarlijk precedent schept en benadrukte dat Somaliland volgens de AU een integraal onderdeel blijft van de Federale Republiek Somalië. Ook de Arabische Liga sprak van een klare schending van het internationaal recht en een aantasting van de eenheid en soevereiniteit van staten. De GCC noemde de stap een ernstige inbreuk op de Somalische soevereiniteit en waarschuwde voor nieuwe spanningen en conflicten in de regio.
De Europese Unie liet weten de territoriale integriteit en soevereiniteit van Somalië te blijven respecteren en riep op tot dialoog tussen de federale regering in Mogadishu en de autoriteiten in Somaliland. De OIC sloot zich daarbij aan met een gezamenlijke verklaring, ondertekend door de ministers van Buitenlandse Zaken van onder meer Algerije, Egypte, Iran, Irak, Pakistan, Qatar, Saudi-Arabië, Somalië, Turkije en Jemen. Zij spraken hun ondubbelzinnige verwerping uit van de Israëlische erkenning en wezen op de mogelijke gevolgen voor de vrede en veiligheid in de Hoorn van Afrika en het gebied rond de Rode Zee.
In dezelfde verklaring werd ook afstand genomen van berichten dat de erkenning van Somaliland zou samenhangen met plannen om Palestijnen uit Gaza gedwongen te verplaatsen naar het Afrikaanse continent. De landen verweten Israël een volledige en openlijke minachting voor het internationaal recht en herhaalden hun steun voor de soevereiniteit van Somalië. Eerder dit jaar waren al berichten verschenen waarin mogelijke erkenning van Somaliland werd gekoppeld aan scenario’s van etnische zuiveringen in Gaza.
Naast regionale blokken veroordeelden ook afzonderlijke landen, waaronder Qatar, Iran, Saudi-Arabië, Pakistan, China en Nigeria, de Israëlische stap. De Palestijnse Autoriteit en Hamas wezen de erkenning eveneens resoluut af. Somalië eiste vrijdag dat Israël zijn beslissing terugdraait en sprak van een daad van agressie die nooit geaccepteerd zal worden. Somaliland-president Abdirahman Mohamed Abdullahi noemde de erkenning daarentegen een “historisch moment” en sprak op X over het begin van een strategisch partnerschap met Israël.
De spanningen worden verder aangewakkerd door een verklaring van de aan al-Qaeda gelieerde gewapende groep al-Shabab in Somalië. De groepering kondigde aan elke poging van Israël om delen van Somaliland te claimen of te gebruiken met geweld te zullen bestrijden. “We zullen het niet accepteren en we zullen ertegen vechten”, stelde al-Shabab in een verklaring.
Ook vanuit de Verenigde Staten kwam een reactie. President Donald Trump zei in antwoord op een vraag van de New York Post dat Washington niet van plan is Somaliland eveneens te erkennen. “Weet iemand eigenlijk echt wat Somaliland is?”, aldus Trump.
