“Wet moet concessies in woongebieden Inheemsen en Marrons tijdelijk tegengaan”

Volgens het staatshoofd wil de regering met het Traditioneel Gezag van gedachten wisselen over de bescherming van hun woongebieden en over aanpassingen die nodig zijn om deze gebieden zo goed mogelijk te waarborgen. Simons gaf aan dat de ontwikkelingen in bepaalde gebieden zorgen baren.

“We zien de ontwikkelingen in Suriname en we maken ons wel een beetje zorgen over wat er in die gebieden gebeurt. We hebben al eerder met ze gesproken en nu hebben we dus opnieuw gevraagd dat ze ernaar kijken. De deskundigen gaan even door met de mensen en dan hoor ik het van hen”, aldus de president.

Simons benadrukte dat de wet niet bedoeld is om het bredere grondenrechtenvraagstuk te stoppen of te vervangen, maar moet dienen als een tijdelijke beschermingsmaatregel. De regering wil hiermee voorkomen dat er in de tussentijd beslissingen worden genomen die de woon- en leefgebieden van Inheemse en Tribale gemeenschappen kunnen aantasten.

Presidentieel adviseur Edgar Dikan, tevens voorzitter van de werkgroep Decentralisatie en Grondenrechten, gaf aan dat de regering voornemens is de wet af te kondigen. De president wil echter eerst de opmerkingen en inzichten van het Traditioneel Gezag meenemen. Volgens Dikan moet de wet voorkomen dat de overheid zonder meer rechten aan derden blijft toekennen binnen gebieden waar Inheemse en Tribale gemeenschappen wonen en leven.

Een concrete datum voor de afkondiging is nog niet vastgesteld. Wel werd tijdens het overleg benadrukt dat Suriname uitvoering moet geven aan uitspraken van onder meer het Inter-Amerikaans Hof voor de Rechten van de Mens. De tijdelijke wet moet ervoor zorgen dat gebieden rond dorpen worden beschermd tegen handelingen van de overheid die gevolgen kunnen hebben voor de gemeenschappen.

Na inwerkingtreding van de wet kunnen er onder meer geen concessies voor bijvoorbeeld goudwinning meer worden uitgegeven binnen beschermde woon- en leefgebieden. Aanvragers zullen met coördinaten moeten aantonen dat het gebied waarvoor zij een concessie aanvragen, niet binnen een beschermd gebied valt. Hierdoor moeten aanvragen transparanter worden en kan niet langer zonder duidelijke toetsing een concessie worden verleend.

Volgens de regering zal de wet vooral gevolgen hebben voor de ministeries van Grondbeleid en Bosbeheer en Natuurlijke Hulpbronnen, die momenteel bevoegd zijn om rechten aan derden toe te kennen. Door de nieuwe werkwijze moeten aanvragen openbaar worden gemaakt en moet ook duidelijk worden vastgelegd waarvoor een gebied gebruikt zal worden.

Tijdens de vervolgbesprekingen zal ook worden gewerkt aan een duidelijke omschrijving van de positie en bevoegdheden van het Traditioneel Gezag. Met ondersteuning van het Kabinet van de President en het ministerie van Regionale Ontwikkeling moeten bestaande processen worden vastgelegd. Daarbij gaat het onder meer om de vraag wie rechtmatig als kapitein of traditioneel gezagsdrager kan optreden.

De regering ziet dit als een belangrijke stap in het verdere traject richting wettelijke erkenning van de grondrechten van Inheemse en Tribale Volken. Het Traditioneel Gezag heeft om meer tijd gevraagd om de wet, de werking, de strekking en het doel daarvan zorgvuldig te bestuderen. President Simons heeft daarmee ingestemd, zodat de betrokken gemeenschappen hun vragen en inzichten kunnen delen voordat verdere stappen worden gezet.