Verandering is de enige constante waar wij mensen op kunnen rekenen, ongeacht tijd, plaats of omstandigheden. Dat is maar goed ook, want bijna al het andere, klein en groot, traditioneel en modern lijkt in steeds hoger tempo te wisselen van vorm, intensiteit en aard. Dat maakt de wereld om ons heen, zo voelt het soms aan tenminste, steeds ongrijpbaarder.
De wet van veranderlijkheid lijkt zelfs zo sterk in deze moderne dagen, dat het zelfs impact heeft op dingen, die niet veranderlijk behoren te zijn. Vooral onder invloed van de digitale revolutie worden zaken, die sinds het bestaan van het universum als absoluut gelden, ter discussie gesteld. Kunstmatige intelligentie lijkt het in dat opzicht alleen maar erger te maken.
Waarheden en feiten zijn dingen die absoluut en niet veranderlijk behoren te zijn. Er is altijd maar één, uiteindelijke waarheid, ongeacht of je direct bij die waarheid kan komen of niet. Eén plus één is twee, twee plus twee is vier. Keiharde waarheden, onbetwistbare feiten, ongeacht waar van het universum jij je bevindt.
Echter, menselijke intelligentie en creativiteit hebben manieren en methoden bedacht waarmee ook absolute dingen als de waarheid relatief kunnen worden gemaakt en zelfs tot onwaarheden en leugens kunnen worden gedegradeerd. Gebruik vooral sociale media slim en je kan miljoenen mensen permanent laten vertoeven in een wereld gedomineerd door waarheden, die op alle andere plekken absolute leugens zijn.
Dat is weer duidelijk geworden in de dagen na de dood van Desi Bouterse. In reactie op het “permanent vertrek” van de oud-president en dictator is er veel losgekomen, van beide zijden van de scheidslijn die Bouterse zelf in het Surinaamse zand trok de afgelopen bijna 45 jaar. Zij die geen fan zijn toonden hun opluchting en rechtvaardigden hun sentimenten door te wijzen op het cv van “Baas”. Dat cv liegt er niet om: een waslijst aan zaken die als optelsom opleveren dat Bouterse Suriname meer kwaad dan goed heeft gedaan.
Zijn fans, zeg maar, volgelingen, discipelen of Boutisten, komen uit op heel andere resultaten, uitgaande van hetzelfde cv dat baas opbouwde sinds 1980. Bouterse behoort heilig verklaard te worden. Feit: ons rechtssysteem draait elke dag en elke dag worden strafbare feiten en disputen voorgelegd aan rechters. En elke dag zorgt de kwaliteit het rechtssysteem ervoor dat er recht wordt gesproken en dat de samenleving in de rechtstaat Suriname kan blijven functioneren en groeien.
Het enige geval waar er massaal is geklaagd over en gescholden op ons rechtssysteem was in de vervolging van Bouterse voor de 8 decembermoorden. Uitgerekend toen was er van alles mis met onze rechters en ons rechtssysteem. En zijn volgers/discipelen hebben die “uitkomst” van feiten net zo lang en vaak herhaald totdat ze er zelf in geloofden. Feit: elke keer, beginnende bij de coup van 1980, dat Bouterse in of dicht bij het machtscentrum van ons land zat, werd onze economie geruïneerd, onze nationale munt uitgehold, werden we massaal armer gemaakt en eindigde het land in een bestuurlijke chaos.
Maar na zijn dood hebben zijn volgelingen het overal laten weten: Bouterse was de beste president ooit. Geen enkele combinatie van feiten levert dat wetenschappelijk, verifieerbaar resultaat op. Maar toch, Boutisten en anderen die als fans gecategoriseerd kunnen worden, zweren bij die waarheid. Feit: geen enkele Surinaamse leider bracht zoveel verdeeldheid onder Surinamers. Zelfs binnen gezinnen en families werkte alleen al de naam Desi Bouterse, als een splijtzwam.
Maar de afgelopen dagen hebben zijn volgelingen het laten weten: Bouterse was een nationale leider, die Suriname verenigde. Andermaal, wie de geschiedenis induikt en objectief zaken bekijkt, zal moeten concluderen dat Bouterse, voornamelijk aangedreven door politieke sluwheid en persoonlijke motieven, op bepaalde momenten specifieke personen en groepen bij elkaar bracht.
En als hij ze bij elkaar had gebracht, werd hen altijd snel duidelijk dat ze slechts daar waren om zijn boodschap te herhalen en zijn agenda uit te voeren. Natuurlijk, hij werd vanaf eind 1982 bijna uitsluitend gedreven door de potentiële juridische dreiging die was voortgekomen uit de Decembermoorden. Dat beheerste bijna alles wat hij deed, plande en zei. Het werd zijn cognitieve en emotionele gevangenis. Feit: Bouterse is/was een voortvluchtige, veroordeelde, meervoudige pleger van halsmisdrijven. Weinig feiten uit zijn cv zijn zo hard en duidelijk. Zelfs Bouterse’s meest fervente aanhangers kunnen niet daar omheen. Niet meer tenminste. Want heel lang was het credo: hij is onschuldig.
En toch is, in echte dictatoriale stijl, minimaal geprobeerd om de pers, die vanuit OCER verslag zou doen van de singineti, te verbieden die waarheden te onderkennen en uit te spreken. Elk medium zou tijdens de singineti zelfs een persoon van de NDP bij zich krijgen, die erop moest toezien dat iedereen, tenminste voor die avond en op die plek, zich zou houden aan de regels.
De personen die dit probeerden op te leggen zijn zich waarschijnlijk niet bewust van het historische feit en of de waarheid dat dit soort beperkingen alleen worden opgelegd door de meest verfoeilijke, onderdrukkende dictators en regimes op aarde. Dat dus bij Boutere’s laatste avond op aarde. OEPS! Feit: honderden miljoenen mensen op aarde hebben in 2024 met sociale media de luxe om gezellig en comfortabel leiders te volgen, die ze de vrijheid geven te kiezen welke feiten ze willen accepteren als waarheden. Eén en één is drie. Vier maal vier is 27. Kies een waarheid die het best voor jou werkt.
Nog een feit: er wacht altijd een slecht einde in een wereld waar alternatieve waarheden gelden. Voor de volgelingen, maar zeker ook voor de leider van die wereld, ongeacht hoe dominant, sterk en charismatisch die is.
Ga je gang, ontken het maar.
