‘Ik deed onlangs een enorme ‘ontdekking’. Na een online speurtocht kwam ik erachter dat er in de veelheid van wetenschappen, die alle aspecten van menselijk gedrag bestuderen, er eigenlijk eentje ontbrak. Forensische Politicologie: de wetenschap die het foute gedrag en handelen van politici en de gevolgen voor hun slachtoffers bestudeert.
Ja toch, zoiets als forensische psychologie: de wetenschap die het gedrag van misdadigers en hun slachtoffers bestudeert. Wat gaat er om in het brein, voor tijdens en na de misdaad? Maar niet minder belangrijk: wat doet het met de slachtoffers? Ik was dus verbaasd toen ik merkte dat er niet zoiets bestaat als forensische politicologie. Hoe kan er in 2024 niet een wetenschap zijn die de onophoudelijke, wereldwijde lawine van destructief gedrag van politieke leiders en slachtoffers bestudeert? Ga maar even de geschiedenis van de mensheid na.
Niemand heeft zoveel oorlogen, misdaden tegen de menselijkheid, genocide, armoede, ongelijkheid en algemene, onbeschrijfelijk menselijk leed veroorzaakt als (politieke) leiders. Tel de gevolgen van alle plagen en natuurrampen bij elkaar op. (Politieke) leiders winnen het met straatlengtes verschil. In 2024 is dit nog realiteit. Gaza, Oekraïne, Soedan, het klimaat …
Maar het is eigenlijk de aanleiding tot mijn online zoektocht, die in dit stuk het echte onderwerp is: de uitspraken van vicepresident Ronnie Brunswijk in verband met de aanhouding van zijn ABOP-partijgenoot en ooit eens grote protegé, Joel ‘Bordo’ Martinus, in Brazilië. Bij veel Surinamers gingen de veters van hun patta’s los toen Brunswijk, niet subtiel overigens, suggereerde dat het eigenlijk de schuld was van het OM dat Bordo op de vlucht was geslagen.
Volgens Brunswijk had de PG, de onder meer van medeplichtigheid bij dubbele moord en cocaïnehandel verdachte Martinus netjes middels een brief had kunnen vragen zich aan te melden voor een gesprek. Dan was hij niet uit vrees voor zijn leven op de vlucht geslagen, zo is de redenatie van Brunswijk. Bij bijna alle media en op FB is er schande gesproken van de insinuaties van de ABOP-leider/VeePee. Hoe kon hij zoiets denken en ook het lef hebben het te zeggen?
En precies nu had forensische politicologie helderheid kunnen scheppen. Ik las eens dat personen, die lang in posities van grote macht verkeren, narcisme kunnen ontwikkelen, ook als ze geen genetische aanleg hebben. Acquired narcissism syndrome heet dat. Voor hen draait na een poos alles om hun denkwereld, behoeften, wensen en verlangens. Ondergeschikten en onderdanen zijn ‘bezit’ en om hun onvoorwaardelijk te dienen en bedienen.
Ze zien zichzelf uiteindelijk als verheven, van ‘betere menselijke kwaliteit’, en bovendien zonder fouten. Het volk behoort blij te zijn iemand als hen te hebben om te bewonderen en te volgen. Heeft Brunswijk al zo lang zoveel macht dat hij ondertussen zijn eigen slachtoffer is geworden? Ik moet me wel verschrikkelijk haasten om te stellen dat Brunswijks gedrag absoluut niet het enige is dat onder het vergrootglas van een ‘forensisch politicoloog’ gelegd zou moeten worden.
Eerlijk is eerlijk, niemand in de Surinaamse politieke geschiedenis heeft zo lang en met het grootste gemak, zoveel bizarre uitspraken gedaan en destructie veroorzaakt als de grote Lila Basie, oom Desi. ‘Tralala’, wensen voor slapeloze nachten, publiekelijk gedane beloften die zonder de minste schroom zijn geschonden, moord, bedreigingen, intimidatie, financiële mismanagement, economische crises en diepe nationale armoede. Er kwam nooit een schuldbewuste houding. Maar er zijn meer gegadigden.
Pencak Paul belooft plechtig in 2018, na zijn eigen reeks schandalen, met politiek pensioen te gaan, ongeacht de verkiezingsuitslag van 2020. Maar hij blijft daarna doodleuk ronddolen in het machtscentrum, zonder zich te verantwoorden voor het schenden van zijn eigen belofte. En dan Papa Chan.
Hij geeft jarenlang af op de vriendjespolitiek van oom Desi en binnen weken nadat hij zelf aan de macht komt, gaat hij los met het plaatsen van familie en vrienden op invloedrijke posten. Zonder blikken of blozen. Het lijkt normaal ondertussen, dit gedrag van onze politieke leiders. Maar het is verre van. De truc lijkt: herhaald, dagelijks als het kan, absurd, afwijkend en zelfs misdadig gedrag totdat het is ‘genormaliseerd’.
En dan is er de andere kant: de ‘slachtoffers’. Hoezeer Brunswijk opnieuw mensen geschokt heeft, morgen of hooguit volgende week gaat eenieder doodleuk verder. Is het als die duizenden vrouwen in fysieke en psychologische schadelijke relaties die, hoe bizar het ook klinkt, blijven kiezen voor degene die hen bijna dagelijks vernedert en mishandelt? Sommige vrouwen blijven teruggaan totdat ze een dag vermoord worden.
De verklaring: het is universeel slachtoffergedrag te kiezen voor bekende omstandigheden, ook als die pijnlijk, destructief en zelfs potentieel dodelijk zijn. Blijven Surinaamse kiezers daarom kiezen voor dezelfde leiders, ook als die steeds weer fout gedrag etaleren en destructie veroorzaken? Check maar wat volgend jaar in mei gaat gebeuren. Met alles wat ik heb kunnen lezen en kon ‘onderzoeken’ lijkt het wel alsof het Surinaamse volk al decennia vast zit in relaties waarin dagelijks misbruik, kleinering, minachting, vernedering, mishandeling en meetbare schade wordt geaccepteerd. En als echte slachtoffers blijft het volk teruggaan.
