CASAS trapte deze week een grootschalig veiligheidsprogramma af met een vijfdaagse SMS-training, verzorgd door security- en crisisbeheersingsspecialist en EASA-instructeur Daniel Juzi. In totaal namen 58 deelnemers deel, waaronder vertegenwoordigers van alle Surinaamse luchtvaartmaatschappijen en CASAS-inspecteurs.
Volgens Damienne Lansdorf, Human Resource Manager bij CASAS, stond woensdag 12 november – de derde dag – in het teken van opfrissing voor inspecteurs. “Onze inspecteurs zijn eerder getraind in de implementatie van SMS, maar velen hadden al geruime tijd geen opfrissing. Vandaag lag de nadruk op het vernieuwen van kennis; morgen volgt de initiële training voor nieuwe inspecteurs”, aldus Lansdorf.
Sinds de eerste ICAO-audit in 2009 en een vervolg in 2012 zijn stappen gezet, maar daarna trad stagnatie op, zegt Lansdorf. “Er is in de afgelopen 15 à 16 jaar te weinig geïnvesteerd in de luchtvaartautoriteit, door beperkte middelen en het ontbreken van wettelijke bevoegdheden”.
Focus op opfrissing en instroom
Tijdens de training worden de vier pilaren van SMS behandeld: safetybeleid, risicoanalyse, veiligheidsprestaties en veiligheidscultuur. “Het belangrijkste doel van SMS is leren van incidenten en voorkomen dat dezelfde fouten zich herhalen”, zegt Lansdorf. “Veiligheid is niet alleen een verantwoordelijkheid van de autoriteit, maar van de hele sector”.
Structurele knelpunten bij de autoriteit
Uit eerdere bevindingen komen volgens CASAS vier terugkerende problemen naar voren: onvoldoende en onregelmatige training van inspecteurs, niet-consequente uitvoering van toezichtstaken volgens procedures, een ontoereikende wettelijke basis voor CASAS en haar inspecteurs, en een gebrek aan structurele financiering en ondersteuning vanuit de staat.
Kosten en capaciteit remmen voortgang
Een blijvende uitdaging is de opleiding van inspecteurs. Omdat Suriname geen eigen luchtvaartschool heeft, moeten trainingen in het buitenland worden gevolgd, veelal in Trinidad. “Een vierdaagse training kost tussen de 5.000 en 8.000 Amerikaanse dollar per persoon. Met bijna dertig medewerkers is dat een grote financiële uitdaging”. schetst Lansdorf.
Werkgroep en ‘just culture’
De huidige regering erkent de problemen en heeft onder leiding van president Jennifer Simons een werkgroep Luchtvaartveiligheid ingesteld waarin overheid en private sector samenwerken. “We rapporteren tweewekelijks aan de president en voeren uit terwijl we plannen”, aldus Lansdorf. Ze benadrukt dat naast geld ook een mentaliteitsverandering nodig is: “We moeten af van de angstcultuur en naar een ‘just culture’, waarin medewerkers zich veilig voelen om fouten en risico’s te melden. Alleen dan kunnen we leren en verbeteren”.
Economische impact en urgentie
De sector voelt de gevolgen direct. “De blacklisting doet pijn, niet alleen voor ons als autoriteit, maar ook economisch voor operators. Vluchten naar Europese gebieden, zelfs naar Cayenne, zijn beperkt. Dat raakt de sector in de portemonnee”, zegt Lansdorf. De SMS-training moet helpen om de naleving te versterken, vertrouwen te herstellen en op termijn beperkingen op routes weg te nemen.
