Ingezonden: Diaspora: Surinaamse nationaliteit moet een recht zijn! Geen politieke gunst

De Nationale Assemblée (DNA) behandelt maandag 7 september het initiatiefwetsvoorstel tot wijziging van de Wet op het Surinamerschap en het Ingezetenschap. Volgens dr. Ruben F. del Prado biedt de behandeling een historische kans om de band tussen Suriname en de wereldwijde diaspora eindelijk eerlijk en duurzaam te regelen. Hij waarschuwt echter dat de voorgestelde Nota van Wijziging te beperkt is en te veel ruimte laat voor politieke en bestuurlijke selectie.

De directe aanleiding voor de wetswijziging is de positie van Natio-spelers van Surinaamse afkomst. Door een internationale deadline van 24 september is snelle besluitvorming nodig om deze spelers tijdig voor Suriname te kunnen laten uitkomen.

Del Prado begrijpt de urgentie en ondersteunt een versnelde procedure voor de betrokken spelers. Volgens hem mag de tijdsdruk echter niet leiden tot onzorgvuldige wetgeving die later juridische en maatschappelijke problemen veroorzaakt.

“Laten we Natio helpen. Dat betekent niet dat ons parlement een wet moet aannemen die voor een kleine groep rechten creëert en duizenden anderen met precies dezelfde Surinaamse afkomst buitensluit”, stelt hij.

Tegenstrijdigheid in de voorgestelde regeling

In de voorgestelde regeling staat dat de Surinaamse nationaliteit “van rechtswege” wordt verkregen. Tegelijkertijd is die verkrijging afhankelijk van een voordracht door een minister en een persoonlijke aanwijzing door de president.

Volgens Del Prado is dat juridisch tegenstrijdig.

“Als een minister iemand moet voordragen en de president die persoon moet aanwijzen, is er geen sprake van een automatisch recht. Dan blijft de nationaliteit afhankelijk van een politieke en bestuurlijke beslissing.”

Hij wijst erop dat duidelijke en objectieve criteria ontbreken. Ook zijn transparantie, veiligheidscontroles, de motiveringsplicht en de mogelijkheden voor bezwaar en beroep onvoldoende geregeld. Daardoor kan ruimte ontstaan voor politieke beïnvloeding, ongelijke behandeling en willekeur.

Nationaliteit is geen beloning

Volgens Del Prado mag de Surinaamse nationaliteit niet worden gebruikt als beloning voor sportprestaties, wetenschappelijke verdiensten, het vervullen van een bijzondere functie of economisch nut.

“Nationaliteit is geen medaille of onderscheiding. Je kunt die niet alleen geven aan mensen die op een bepaald moment belangrijk of nuttig worden gevonden voor Suriname.”

Als Surinaamse afkomst de belangrijkste band met het land vormt, moet die band volgens hem aan de hand van dezelfde objectieve regels worden erkend voor iedereen van Surinaamse afkomst. Daarbij mag geen onderscheid worden gemaakt op basis van beroep, opleiding, inkomen, prestaties, huidige nationaliteit of woonland.

Dit sluit aan bij het beginsel van jus sanguinis: nationaliteit op basis van afstamming.

De wet zou daarom niet alleen gericht moeten zijn op een klein aantal geselecteerde PSA-houders, sporters, hoger kader of wetenschappers. De regeling moet toegankelijk zijn voor personen van Surinaamse afkomst in Nederland, de Verenigde Staten, Canada, Australië, het Caribisch gebied en alle andere landen waar de Surinaamse diaspora woont.

Registratie in plaats van politieke selectie

Del Prado pleit voor een regeling waarbij de overheid de identiteit en Surinaamse afkomst van een persoon juridisch vaststelt. Wie aan vooraf vastgelegde voorwaarden voldoet, moet volgens dezelfde procedure worden geregistreerd.

De wetgever kan bepalen welke generaties onder de regeling vallen, hoe de familieband moet worden aangetoond en welke officiële documenten nodig zijn. Daarbij moeten voor iedereen dezelfde controles gelden op identiteit, afkomst, fraude, strafrechtelijke antecedenten en nationale veiligheid.

Iedere beslissing moet duidelijk worden gemotiveerd. Wie wordt afgewezen, moet de mogelijkheid hebben daartegen bezwaar te maken of in beroep te gaan.

Ook mag niemand zonder daarvan op de hoogte te zijn of ermee in te stemmen de Surinaamse nationaliteit krijgen. Dat kan volgens Del Prado onvoorziene gevolgen hebben voor een andere nationaliteit en voor de rechtspositie van de betrokkene.

Voorgestelde tussenoplossing voor Natio

Om de deadline van 24 september te halen, stelt Del Prado de volgende praktische tussenoplossing voor:

1. Voer onmiddellijk een versnelde procedure in voor de betrokken Natio-spelers.
2. Maak wettelijk duidelijk dat dit een tijdelijke noodoplossing is en geen blijvend exclusief voordeel voor sporters.
3. Werk gelijktijdig aan één duidelijke en transparante regeling voor alle personen van Surinaamse afkomst.
4. Gebruik registratie en juridische vaststelling in plaats van politieke selectie.
5. Bouw voor iedereen dezelfde identiteits-, afstammings-, fraude- en veiligheidscontroles in.
6. Zorg voor gemotiveerde beslissingen en effectieve rechtsbescherming.

Een versnelde behandeling voor sporters vanwege een harde internationale termijn is volgens Del Prado goed te verdedigen. Een exclusief nationaliteitsrecht voor sporters, wetenschappers of andere geselecteerde groepen is dat niet.

Oproep vanuit de diaspora

Op 19 januari 2026 richtte een internationaal samengestelde groep van veertien Surinamers zich in een open brief tot de president van de Republiek Suriname, de voorzitter van De Nationale Assemblée en de minister van Buitenlandse Zaken, International Business en Internationale Samenwerking.

De groep riep de overheid op om bestaande verplichtingen tegenover personen van Surinaamse afkomst eindelijk uit te werken in een samenhangend nationaal diasporabeleid. Ook werd gepleit voor de oprichting van een Directoraat Diasporabeleid, dat de registratie, dienstverlening, kennisoverdracht, investeringen en samenwerking met diasporaorganisaties kan coördineren.

Lees hier de open brief aan de president van de Republiek Suriname.

Volgens Del Prado, een van de ondertekenaars van de open brief, moet het huidige debat verder gaan dan de urgente situatie rond Natio.

“Dit is een kans om na vijftig jaar een rechtvaardige regeling voor de hele Surinaamse diaspora tot stand te brengen. We moeten snel handelen waar dat nodig is, maar met gelijke rechten, goede veiligheidswaarborgen en rechtszekerheid voor alle Surinamers wereldwijd.”

Zijn kernboodschap aan de regering en het parlement is duidelijk:

“Geen gunsten. Geen willekeur. Eén transparante regeling voor iedereen van Surinaamse afkomst.”

Ingezonden door dr. Ruben F. del Prado
Media-contact: dekati@dekati.org | WhatsApp: (+597) 847-0372