Ingezonden: Landbouw in Lockdown

Landbouw is niet afwezig in de media; het is naar de zijlijn verdreven. In die schijnbare nuance schuilt een van de grootste paradoxen van onze huidige samenleving: een sector die essentieel is voor ons dagelijks overleven, neemt desondanks een marginale plaats in het publieke debat in.

In de reguliere media van Latijns-Amerika en het Caribisch gebied komt landbouw weliswaar voor, maar het voert zelden de boventoon. Het onderwerp wordt weggestopt in specifieke rubrieken, technische secties of formats die gericht zijn op een publiek dat al bekend is met de sector. Het maakt doorgaans geen deel uit van de primaire informatiestroom die de visie van de gemiddelde burger vormt.

Een bewuste afzondering

Deze vorm van representatie is niet onschuldig. Door landbouw te beperken tot gespecialiseerde niches, wordt de sector enkel geassocieerd met een selecte groep: producenten, bedrijven en direct betrokkenen. Voor de overgrote meerderheid in de steden blijft het onderwerp hierdoor afstandelijk, bijna vreemd.

Dit veroorzaakt een diepe kloof. Stedelingen zien de landbouw niet als een centrale pijler van de economie, ondanks het enorme belang voor de export en werkgelegenheid. Ook wordt de sector niet erkend als het sociale fundament dat gebieden en gemeenschappen overeind houdt, of als een strategische factor voor stabiliteit, vrede en voedselzekerheid.

De rol van digitale media

Deze logica van isolatie beperkt zich niet tot traditionele media. Het wordt met dezelfde intensiteit herhaald op de radio, televisie en vooral op sociale media — tegenwoordig de belangrijkste kanalen voor informatie en opinievorming. Ondanks het massale bereik van deze platforms slaagt de landbouw er ook daar niet in om zich te vestigen als een onderwerp van algemeen belang. De aanwezigheid blijft versnipperd en incidenteel; vaak gekoppeld aan een crisis, maar zelden aan de structurele waarde van de sector.

Onzichtbaarheid leidt tot zwakte

Dit probleem is verre van onbeduidend. Samenlevingen die de centrale rol van hun landbouw niet begrijpen, zullen moeite hebben om consistent overheidsbeleid te steunen of ontwikkelingsstrategieën voor de lange termijn te formuleren. Onzichtbaarheid in de media vertaalt zich vroeg of laat in politieke zwakte.

In een wereld die getekend wordt door terugkerende crises op het gebied van voedsel, energie en geopolitiek, is voedselproductie een doorslaggevende factor voor de stabiliteit. Het gaat hierbij niet alleen om economische cijfers; het gaat om soevereiniteit, sociale cohesie en vrede. Toch heeft dit besef nog geen vaste plek gekregen op de publieke agenda.

Een noodzakelijke omslag

Het ombuigen van deze situatie betekent niet dat er méér gespecialiseerde media moeten komen, maar juist dat het huidige isolement moet worden doorbroken. Landbouw moet worden geïntegreerd in de kern van het maatschappelijk debat. We moeten de sector benoemen, verklaren en tonen in al zijn complexiteit: als een systeem dat productie, grondgebied, innovatie, werkgelegenheid en welzijn met elkaar verbindt.

Zolang de landbouw in de marge van het medianarratief en het digitale ecosysteem blijft staan, zal het ook in de marge van onze collectieve prioriteiten blijven. Dat is een prijs die onze regio niet langer zou moeten willen betalen.

Door: Jorge Werthein
PhD in Onderwijskunde (Stanford University) en Senior Adviseur van de Directeur-Generaal van het IICA (Inter-American Institute for Cooperation on Agriculture).