Ingezonden: Oplossing crises gaat 41,4 miljard USD kosten

Suriname verkeert sinds de jaren vijftig in crisis, omdat het land zijn huishouding niet kan betalen. Dat heeft zich vertaald in een vicieuze cirkel van vluchtend kader, onderontwikkeling van de samenleving, dalende productiviteit, verruwende criminaliteit, toenemende corruptie en afnemende inkomsten.

Die cirkel wordt vooral in stand gehouden door de “visie” van politici, beleidsmakers en intellectuelen dat Suriname zich alleen kan ontwikkelen door Foreign Direct Investment, oftewel investeringen van multinationals uit de Verenigde Staten en de Europese Unie. Daarvoor krijgen zij vrijstelling van belastingen, goedkope arbeidskrachten en hoeven zij geen jaarverslagen in Suriname te publiceren. Het resultaat daarvan is dat het grootste deel van de waarde van de natuurlijke rijkdommen in de zakken van de aandeelhouders van de multinationals verdwijnt.

Tot nu toe is niet gebleken dat de huidige regering afstand wil nemen van die “visie”. Het heeft er alle schijn van dat de belofte van “a systeem moest kenkie” slechts een verkiezingskreet was.

41,4 miljard US-dollar

Tot heden heeft geen enkele regering uitgerekend en gepubliceerd hoeveel geld er nodig is om alle sectoren, zoals onderwijs, gezondheidszorg, huisvesting, cultuur, sport en infrastructuur, te herstellen dan wel te ontwikkelen om de vicieuze cirkel te doorbreken.

Om te weten hoeveel geld nodig is om de ontwikkeling van Suriname op gang te krijgen, kan men het inkomen per capita van Suriname vergelijken met dat van landen waarnaar Surinamers vertrekken. Het inkomen per capita geeft een beeld van de levenskwaliteit, en niemand vlucht naar een land waar de levenskwaliteit lager is.

Een voorbeeld: het verschil in inkomen per capita tussen Suriname, volgens het IMF in 2026 goed voor US-dollar 8.856, en de Caricom-landen, met US-dollar 14.500, bedraagt US-dollar 5.644. Dat betekent dat Suriname, met een bevolking van 630.000 mensen, minstens US-dollar 3,6 miljard per jaar moet bijverdienen om de levenskwaliteit van de Caricom te bereiken.

Daarnaast moet het land ook nog geld verdienen om de schuld van 4,9 miljard US-dollar af te lossen. Met de schuld van ruim 500 miljoen US-dollar van de staatsbedrijven erbij, komt dat neer op 5,4 miljard US-dollar, exclusief rente.

Om de vicieuze cirkel te doorbreken en de ontwikkeling op gang te brengen, heeft Suriname voor de komende tien jaar ruim 41,4 miljard US-dollar nodig: 3,6 miljard US-dollar maal tien jaar, plus 5,4 miljard US-dollar. Daarbij moet worden opgemerkt dat de af te lossen bedragen van de leningen van tevoren gereserveerd moeten worden, omdat de inkomsten tegen die tijd kunnen tegenvallen. Bovendien zullen de inkomsten uit de goudsector na 2033 wegvallen, net zoals dat in 2012 met de bauxietsector is gebeurd.

Financiering, projecten en buitenlands beleid

Met de huidige overeenkomsten met multinationals en door de georganiseerde chaos in de “kleine goudsector” zal Suriname nauwelijks 1,5 miljard US-dollar per jaar binnenhalen. Tegelijkertijd brengen de visserij-, bosbouw- en agrarische sector door gebrek aan beleid op dit moment niet eens 150 miljoen US-dollar per jaar op, volgens de Centrale Bank van Suriname.

Het is van belang dat de regering zo snel mogelijk de contracten met alle multinationals herziet en de “kleine goudsector” conform het Decreet Mijnbouw 1986, met name de artikelen 40 en 65, aanpakt.

Vervolgens zal zeer efficiënt met de inkomsten moeten worden omgegaan. Deze inkomsten stoppen in een spaar- en stabiliteitsfonds is, gezien de crisis, onverstandig en onmogelijk. Er kan immers geen geld worden gespaard terwijl het huis, Suriname, onder water loopt, van alle kanten lekt en de bewoners blijven vertrekken.

Een ander gevaar is oververhitting van de economie. Tot nu toe is er namelijk niet voldoende nagedacht over de besteding van de “nieuwe” inkomsten, en zijn er geen plannen of projecten klaargemaakt. Integendeel: de regering en het bedrijfsleven verspillen kostbare tijd en energie aan zaken zoals carbon credits en de zogenoemde local content voor de olie- en gasproductie in Blok 58 en Blok 52. Dat is monkey business, omdat alle werkzaamheden op zee zullen worden uitgevoerd en de behoefte aan technische werkzaamheden aan land vrijwel nihil is.

De regering hoort met spoed ter zake deskundigen, met een bewezen trackrecord, bij elkaar te halen of in te huren. Deze deskundigen moeten projecten identificeren in verschillende sectoren die succesvol kunnen zijn op de wereldmarkt, en deze projecten klaarmaken voor uitvoering. Die projecten moeten ervoor zorgen dat Suriname na dertien jaar olie en gas niet opnieuw terugvalt in crisis.

De projecten kunnen ter financiering of als joint venture worden aangeboden aan bevriende landen en hun bedrijfsleven, waarmee ook kennisoverdracht en afzet gegarandeerd kunnen worden. Dat levert concrete en duurzame samenwerking tussen landen op en is daarom het toonbeeld van het huidige buitenlands beleid in de wereld.

De ambassadeurs kunnen daarvoor worden ingezet, waardoor zij nuttig werk kunnen verrichten en verlost worden van het zoeken, of bedelen, naar schenkingen, zoals zij dat al vijftig jaar doen.

Kenneth Sukul