Sinds het vonnis tegen Desi Bouterse en de vier andere veroordeelden in het 8 Decemberstrafproces is uitgesproken, zijn vele internationale organisaties gericht op Suriname. “Nu is het een kwestie van kijken of Suriname daadwerkelijk het vonnis gaat uitvoeren”, zegt Reed Brody. Hij is als observator afgereisd naar Suriname in verband met het 8 Decemberstrafproces.
Brody is onderdeel van de Internationale Commissie van Juristen, die erop toe ziet dat rechtssystemen werken en vonnissen naar eer en geweten worden uitgevoerd, vooral als deze toegepast moeten worden op mensen die veel macht hebben of hadden. “De hele wereld kijkt nu naar Suriname en kijkt uit naar de volgende stappen die na het vonnis van 20 december zijn genomen.”
In een eerder interview sprak Brody al over een grote mijlpaal voor de Surinaamse rechtstaat. Het is een mijlpaal dat Suriname na 41 jaar iemand die heel veel macht had, heeft gevonnist voor de daden die hij met anderen hebben verricht die niet in lijn zijn met de mensenrechten. Hij sprak zijn bewondering ook uit voor de Krijgsraad die Bouterse had gevonnist toen hij president was in 2019. “Het verdient een applaus, want ze hebben moed getoond en duidelijk ook de onafhankelijkheid van de rechtstaat laten zien. Dit is gebeurd ondanks alle politieke druk en uitdagingen die dit strafproces heeft gekend”, merkt Brody op. Behalve bewondering voor de rechters heeft Brody ook bewondering voor de nabestaanden die ervoor hebben gezorgd dat het 8 Decemberstrafproces is gestart. “We weten allemaal dat internationaal deze case zou vervallen, maar de nabestaanden hebben samen met rechters ervoor gezorgd dat we dit vonnis hebben kunnen aanhoren.”
Door dit vonnis staat Suriname op de kaart wat betreft de rechterlijke macht. Als observator in het geheel is Brody zelf gecontact door internationale media, die grote interesse hebben voor deze zaak. Vooral omdat men wil weten wat Surinam zal doen als er gratie wordt aangevraagd. Intussen heeft de advocaat van Bouterse kenbaar gemaakt dat hij mogelijk een aanvraag voor gratie zal indienen bij het Openbaar Ministerie. Volgens verschillende journalisten is het onwaarschijnlijk dat er gratie verleend zal worden aan Bouterse. Deze informatie is gebaseerd op basis van uitspraken van verschillende juristen die zich baseren op het Hof van Justitie dat dit heel duidelijk is aangegeven in het vonnis.
Toch is er een mogelijkheid dat Bouterse niet hoeft vast te zitten óf zelfs strafvermindering kan krijgen. Onder de NDP-speculanten wordt gezegd dat de president eventueel gratie kan verlenen met het oog op de politieke onrust die de gevangenneming van Bouterse met zich teweeg kan brengen. Volgens Brody kan volgens hem en de ICJ, geen gratie gegeven worden als er een duidelijk onderscheid wordt gemaakt tussen een normaal persoon en een persoon die veel macht had. “Niet omdat je zegt dat je een persoon met macht bent en je arrestatie voor onrust kan zorgen en hierdoor gratie verdient, maakt dat je boven de wet staat”, merkt Brody op. De wet zou ook moeten gelden voor Bouterse zoals bij iedereen.
Er zullen goede afwegingen gemaakt worden met goede afspraken hoe de veroordeelden behandeld zullen worden wanneer zij worden opgehaald voor arrestatie. “Je gaat hem niet anders behandelen, omdat hij iemand met macht is, maar je gaat objectieve afwegingen maken. Misschien kan hij niet geplaatst worden met anderen in een cel omdat er een gevaar daar dreigt of wegens gezondheid van een veroordeelde”, merkt Brody op. Het in de boeien slaan en hardhandig in de politiewagen plaatsen is volgens Brody ook alweer niet nodig. “Vernedering van een veroordeelde is geen onderdeel van een eerlijke berechting.”
Als Suriname gratie zou verlenen en Bouterse anders behandelen dan de wet voorschrijft, kan dit een internationale veroordeling zijn voor Suriname die mensenrechtenverdragen heeft getekend. Volgens Brody is in de mensenrechten conventie duidelijk aangegeven dat gratie en andere zaken niet gebruikt kunnen worden om veroordelingen te vermijden, stelt Brody duidelijk. “De afgelopen dagen zijn dagen waar Suriname trots op mag zijn, want internationaal heeft Suriname nu een goed aanzien, maar als er nu gratie wordt verleend zal het de reputatie van Suriname schaden. Als we kijken naar Peru, toen Alberto Fujimori gratie werd aangeboden ondanks het tegenadvies van de mensenrechtenorganisaties, heeft het een deuk achtergelaten in de internationale reputatie van Peru. Het is niet in internationaal belang om dit te doen”, aldus Brody.
