President Jennifer Simons heeft in haar tweede Jaarrede teruggeblikt op het eerste regeringsjaar en economische cijfers gepresenteerd die volgens haar wijzen op herstel. Tegelijk stelde het staatshoofd dat Suriname nog voor een omvangrijke opgave staat om verzwakte instituten en publieke diensten te herstellen.
President Jennifer Simons heeft woensdag 30 september 2026 tijdens haar tweede Jaarrede teruggeblikt op het eerste jaar van haar regering. De Jaarrede president Simons werd uitgesproken tijdens een Buitengewone Openbare Vergadering van De Nationale Assemblée in de Congreshal in Paramaribo. Met de toespraak presenteert de regering ook de beleidsrichting voor het dienstjaar 2027.
Volgens Simons heeft de regering in het afgelopen jaar veel tijd besteed aan het in kaart brengen van de situatie binnen de overheid en verschillende staatsinstituten. Uit de eerste evaluaties zou volgens het staatshoofd zijn gebleken dat meerdere instituten en uitvoeringsorganen ten opzichte van 2020 ernstig waren verzwakt.
De regering besloot daarom eerst in te zetten op wat Simons omschrijft als herstel en reparatie. Binnen overheidsorganisaties en staatsbedrijven moesten problemen en misstanden worden aangepakt. Ook binnen essentiële sectoren zoals onderwijs en gezondheidszorg werd volgens haar gewerkt aan het herstellen van structuren die in de afgelopen jaren waren verzwakt.
Jaarrede president Simons legt nadruk op herstel
Simons benadrukte dat het herstellen van overheidsorganisaties geen eenvoudig proces is. Volgens haar kunnen organisaties relatief snel achteruitgaan wanneer er onvoldoende aandacht, personeel en financiële middelen beschikbaar zijn. Het opnieuw opbouwen van goed functionerende structuren kost volgens de president daarentegen aanzienlijk meer tijd.
De regering heeft daarom naar eigen zeggen geprobeerd de beschikbare middelen zo gericht mogelijk in te zetten. Daarbij moest niet alleen worden gewerkt aan het oplossen van bestaande problemen, maar ook aan het leggen van een basis voor verdere ontwikkeling van Suriname.
“Herstel van verzwakte instituten moet de basis leggen voor verdere ontwikkeling.”
Economische stabiliteit en maatschappelijke rust
Naast het institutionele herstel heeft de regering volgens Simons sterk ingezet op economische stabiliteit en politieke en maatschappelijke rust. Die stabiliteit is volgens het staatshoofd noodzakelijk om hervormingen door te voeren en tegelijkertijd vertrouwen te behouden binnen de samenleving.
Rust en voorspelbaarheid moeten volgens de regering ook bijdragen aan betere internationale relaties en een gunstiger klimaat voor investeringen. Suriname staat de komende jaren voor grote economische ontwikkelingen, waaronder de verdere ontwikkeling van de olie en gassector. Het aantrekken van investeringen en het versterken van instituties worden daarom als belangrijke voorwaarden gezien.
Primair saldo verbetert volgens voorlopige cijfers
Tijdens de Jaarrede presenteerde Simons verschillende voorlopige economische cijfers over 2026. Volgens het staatshoofd is het primaire saldo verbeterd van een tekort van 5 procent van het bruto binnenlands product in 2025 naar een overschot van 5,2 procent in het tweede kwartaal van 2026.
De gemiddelde inflatie bedroeg volgens de door de president gepresenteerde cijfers tot en met juli 2026 ongeveer 8,9 procent. De internationale reserves zouden inmiddels zijn gestegen tot bijna 2 miljard Amerikaanse dollar. Daarnaast kwam de importdekking volgens Simons uit op ongeveer 8,2 maanden.
Economische groei van 3,9 procent geraamd
Voor geheel 2026 wordt volgens de Jaarrede een economische groei van ongeveer 3,9 procent geraamd. De cijfers vormen volgens de president een aanwijzing dat de economische situatie zich in een gunstigere richting ontwikkelt. De verdere ontwikkeling zal echter mede afhangen van de uitvoering van het regeringsbeleid en internationale economische omstandigheden.
De economische cijfers krijgen extra betekenis omdat de regering bij haar aantreden aangaf beperkte financiële ruimte te hebben. In haar eerste Jaarrede van 30 september 2025 waarschuwde Simons dat het bewaken van het financiële evenwicht noodzakelijk zou zijn, terwijl tegelijkertijd moest worden voorkomen dat kwetsbare groepen onevenredig zwaar worden geraakt. Key News berichtte eerder over de voorbereidingen en betekenis van de Jaarrede.
Van plannen voor 2026 naar beleid voor 2027
Tijdens haar eerste Jaarrede presenteerde Simons een brede agenda met onder meer economisch herstel, sociale bescherming, onderwijs, gezondheidszorg, veiligheid en de ontwikkeling van olie en gas. Ook economische diversificatie en het verbeteren van de belastinginning behoorden tot de aandachtspunten.
Met de tweede Jaarrede verschuift de aandacht naar de uitvoering van het beleid en de plannen voor 2027. Het parlement zal daarbij niet alleen kijken naar de nieuwe beleidsvoornemens, maar ook naar de mate waarin eerder aangekondigde maatregelen zijn uitgevoerd. De financiële vertaling daarvan moet verder zichtbaar worden bij de behandeling van de ontwerpbegroting voor het dienstjaar 2027.
Begroting 2027 volgt op Jaarrede president Simons
De Jaarrede is vastgelegd in artikel 81 van de Grondwet. De president geeft jaarlijks, uiterlijk op de eerste werkdag van oktober, tijdens een buitengewone vergadering van DNA een uiteenzetting van het beleid dat de regering in het komende dienstjaar wil voeren. Na de Jaarrede wordt de ontwerpbegroting aangeboden, waarna het parlement de beleidsvoornemens en financiële keuzes van de regering kan behandelen.
De komende begrotingsbehandeling moet meer duidelijkheid geven over hoeveel financiële ruimte beschikbaar is voor onder meer onderwijs, gezondheidszorg, sociale bescherming, infrastructuur en versterking van de overheid. Daarmee verschuift de discussie na de Jaarrede van de algemene beleidsrichting naar de concrete uitvoering en financiering van de plannen voor 2027.
