Een maand plus een week, na het begin van de rit van de nieuwste regering, krijgen wij een beetje een idee van de koers die de bemanning van “MS Suriname” wil volgen, tot en met mei 2030. Begrijpelijk, nieuw presidentskoppel, nieuwe bemanning, dus was er wat tijd nodig om te oriënteren.
Niet dat de omgeving en de omstandigheden zo anders zijn, vergeleken met verkiezingsdag. Moeilijke route, zwaar weer, hoge golven en dreigende luchten: dat het moeilijk is en dat nog enige tijd zo zal blijven, is absoluut geen nieuws.
Kapitein van het schip, president Tante Jenny, hield maandag haar eerste regeringspersconferentie. Ondertussen is er een hoop vlees gaan zitten aan die bonjo, sinds haar beëdiging op 16 juli. Begrotingstekorten, IMF, vermeende corruptie, staatsbedrijven met grote problemen, zonder stuurman, schulden, criminaliteit en meer kommer en kwel, die om acute aandacht vraag.
Over een van de belangrijkste dingen, waar keuzes over gemaakt moesten worden, lijkt er ook snel duidelijkheid te zijn gebracht. Het IMF blijft volgens Simons voorlopig haar en de rest de bemanning ondersteunen. Maar het gaat iets anders zijn. Allemaal ingewikkelde technische monetair-financiële kost. Maar het komt erop neer dat er geen aanpassingsprogramma meer uitgevoerd zal worden, zoals dat onder Chan gebeurde.
Het IMF gaat wel helpen met het herschikken van de schuldenlast en met het versterken van instituties. Als dat gaat werken in praktijk? Want met een begrotingstekort van 12 miljard SRD, moet je als regering wel hele goede alternatieven in het vizier hebben, als je dat gat wilt aanpakken, zonder steun van het IMF. Maar het gaat, na het programma onder Chan, al een heel stuk beter met Suriname en onze kredietwaardigheid. Onze financiële reputatie is sterk verbeterd en we kunnen weer geld lenen, tegen redelijke rentetarieven.
En Taante lijkt voor inkomsten voor de staat ook in te willen zetten op de grote bedragen belastinggeleden uit de goudsector die niet geïnd worden, of geïnd kunnen worden. Dan gaat het niet om de grote multinationals, want die betalen braaf. Het gaat vooral om de kleinere, lokale bedrijven, die niet of nauwelijks hun deel aan de staat betalen, maar die samen meer goud uit onze bodem halen dan de grote bedrijven bij elkaar opgeteld.
Om dat geld nu te kunnen halen moet de belastingdienst, zoals het IMF ook vaker aangaf, beter gaan functioneren. Ik durf te wedden dat Ronnie “El Dorado” Bravo, heeft gedaan alsof hij dit niet gehoord heeft. Meer nog, als er wetten moeten worden aangenomen in het parlement, om achter de kleinere goudproducenten aan te kunnen gaan, zal Bravo mogelijk ziek melden.
Belangrijk is nu wel dat die gok van Taante, om geen IMF-aanpassingsprogramma’s meer uit te voeren, goed uitpakt. Meestal doen regeringen dat om populistische motieven: om de pijn voor het volk te verzachten en kiezers zoet te houden. Maar in de meeste gevallen gaat het daarna ook heel snel, heel erg fout. Hopelijk heeft Taante hier goed over nagedacht. Want wie denkt dat het economisch niet slechter en pijnlijker kan: het kan echt nog een behoorlijk stuk slechter en pijnlijker, dan het nu al is.
Tsang van Openbare Werken en Ruimtelijke Ordening heeft al een hint gegeven van de extra pijn die kan komen, bovenop de ellende die we al sjouwen. Hij overweegt een bijdrage in te voeren voor vuilophaal. Lanti kampt met geldtekort, dus moet eenieder, die wil dat dot’ wagi zijn vuil meeneemt, straks mogelijk gaan betalen. Absoluut geen idee dat burgers als sexy zullen ervaren, want vuilophaal was altijd gratis en ze hebben het al moeilijk genoeg met de hoge koers, dure brandstof en de inflatie die is gestegen naar acht procent.
Maar aan de andere kant, ook moedig van de regering dat zelfs impopulaire maatregelen overwogen worden. Tsang heeft zich echt niet laten afleiden door de penarie dat het hoofdkantoor van OWRO al een week zonder water zit. Hij drukte door en heeft zelfs 86 personen, die op een fromu manier aan werk zijn gekomen bij OWRO (onder de vorige minister waarschijnlijk), de deur gewezen.
Tante Jenny heeft ondertussen ook al open sollicitatieprocessen ingeluid, voor topfuncties bij onder andere de eeuwige waterhoofden SLM en SZF. Dat lijkt op het eerst gezicht een indicatie dat zij echt wil kappen met politieke benoemingen, bij belangrijke, strategische en gevoelige staatsbedrijven. Taante zei ook dat de SLM alleen gezond kan worden, als er een eind gemaakt wordt aan de politieke bemoeienis bij de nationale carrier. Nog een moedig voornemen.
Er is wel al gemopperd over die voorgenomen stap van president Taante. Het komt mogelijk van politieke vrienden, die juist hadden verwacht bij een staatsbedrijf een leuke baan te zullen krijgen van de president. Maar het gemopper lijkt te worden overstemd door de positieve reacties. Taante kan zich historisch onderscheiden van al haar voorgangers, als het haar echt lukt de SLM los te koppelen van de moordende zwaartekracht van de politiek.
Maar na alle dingen die Taante heeft aangegeven te willen doen, om Suriname richting een betere gezondheidstoestand te sturen, doet ze iets wat erg haaks staat op die positieve voornemens en signalen: Pencak Paul, wordt andermaal staatsadviseur – tot 2030 dus – en wordt daarmee dus gelijkgesteld aan een minister, zonder al het werk van een minister welteverstaan.
Nadat Pencak Paul verschillende malen, publiekelijk en met een strak gezicht loog dat hij echte, echte met politiek pensioen zou gaan, maakt Taante hem weer staatsadviseur. Pencak Paul moet zich in die functie richten op betaalbare basisproducten en – je rijmt het nooit – jeugdontwikkeling. Echt waar, iemand van 82 jaar, die de regering moet adviseren over jeugdontwikkeling. Taante, m’e begi yere.
