Het ministerie van Landbouw, Veeteelt en Visserij (LVV) beschikt momenteel niet over de wettelijke bevoegdheden om zelfstandig op te treden bij controles op pesticiden in groenten. De bestaande Bestrijdingsmiddelenwet dateert uit 1972 en beperkt volgens het ministerie de mogelijkheden om handhavend op te treden. Ondertussen ligt een voorstel voor een nieuwe pesticidenwet sinds 2024 bij De Nationale Assemblée (DNA).
Dit verklaarde waarnemend onderdirecteur Agri Health, Romarlisa Bisphan, donderdag 29 oktober 2026 tijdens een interview met de Communicatie Dienst Suriname (CDS). Aanleiding waren mediaberichten over groenten die mogelijk in Nederland zijn afgekeurd vanwege te hoge concentraties resten van bestrijdingsmiddelen.
Volgens Bisphan wordt de aanpak van pesticidenresiduen bemoeilijkt door een combinatie van verouderde wetgeving en onvoldoende laboratoriumcapaciteit.
Het ministerie dringt daarom aan op behandeling en goedkeuring van de nieuwe pesticidenwet. Hoewel het gebouw voor een residulaboratorium inmiddels is opgeleverd, is de faciliteit nog niet operationeel.
Geen officiële melding uit Nederland ontvangen
Bisphan benadrukte dat LVV tot op heden geen officiële melding van de Nederlandse autoriteiten heeft ontvangen over de vermeende afkeuring van groenten uit Suriname.
“Wij hebben het ook via de media moeten vernemen”, verklaarde zij.
Volgens de mediaberichten zou in kouseband de stof carbendazim zijn aangetroffen. Dit is een schimmelbestrijdingsmiddel dat in de landbouw wordt gebruikt. Bij sopropo zou het gaan om acetamiprid, een insecticide. In beide gevallen zou sprake zijn van verhoogde concentraties pesticidenresiduen.
Bisphan wees erop dat nog niet is vastgesteld of de betreffende groenten daadwerkelijk afkomstig zijn uit Suriname. Vergelijkbare landbouwproducten worden namelijk ook vanuit andere landen naar Nederland geëxporteerd.
Het ministerie heeft inmiddels contact gelegd met betrokken instanties en is zelf nagegaan wat er precies is gebeurd.
Fytosanitaire controle is geen residucontrole
De waarnemend onderdirecteur legde uit dat LVV bij de export van landbouwproducten voornamelijk toeziet op de plantgezondheid en de naleving van fytosanitaire voorschriften.
Wanneer een exportpartij aan deze voorschriften voldoet, wordt een fytosanitair certificaat afgegeven. Dit certificaat heeft betrekking op de plantgezondheid en vormt op zichzelf geen bevestiging dat de groenten voldoen aan alle voedselveiligheidsnormen voor pesticidenresiduen.
Volgens Bisphan worden de producten na aankomst in Nederland opnieuw gecontroleerd voordat zij op de consumentenmarkt terechtkomen.
Illegale en vervallen pesticiden aangetroffen
Bij controles onder verkopers van bestrijdingsmiddelen heeft de afdeling Bestrijdingsmiddelen van LVV verschillende illegale en vervallen pesticiden aangetroffen.
Omdat het ministerie niet zelfstandig bevoegd is om deze producten in beslag te nemen, werd een rapport opgesteld en doorgestuurd naar het ministerie van Economische Zaken, Ondernemerschap en Technologische Innovatie (EZOTI).
Vervolgens is beslag gelegd op de betreffende middelen.
“Wij mogen als LVV geen beslag leggen op de pesticiden”, benadrukte Bisphan.
De situatie onderstreept volgens de toelichting van LVV de beperkingen waarmee het ministerie bij de handhaving van de huidige regelgeving wordt geconfronteerd.
Residulaboratorium moet in 2027 operationeel zijn
LVV werkt ondertussen aan verschillende maatregelen om het toezicht op pesticidengebruik en voedselveiligheid te verbeteren.
Zo wordt gewerkt aan een residubesluit en aan het operationeel maken van het laboratorium waarin landbouwproducten op resten van bestrijdingsmiddelen kunnen worden onderzocht.
Volgens Bisphan is het streven dat het laboratorium in de eerste helft van 2027 in gebruik wordt genomen.
Daarnaast ontwikkelt het ministerie een traceerbaarheidssysteem waarmee kan worden achterhaald waar landbouwproducten vandaan komen. Dit moet het mogelijk maken om bij het aantreffen van ongewenste pesticidenresiduen de herkomst van producten beter vast te stellen.
Landbouwers hebben eigen verantwoordelijkheid
Naast de wettelijke en technische verbeteringen zet LVV in op voorlichting en begeleiding van landbouwers. Het ministerie heeft de afgelopen periode trainingen verzorgd voor individuele producenten en agrocoöperaties over het verantwoord gebruik van bestrijdingsmiddelen.
Ook wordt een landelijke voorlichtingscampagne over pesticiden voorbereid. Daarbij zal aandacht worden besteed aan de risico’s van bestrijdingsmiddelen en de manier waarop deze veilig moeten worden toegepast.
Bisphan benadrukte dat voedselveiligheid niet uitsluitend een verantwoordelijkheid van de overheid is. Ook landbouwers moeten zich houden aan de gebruiksvoorschriften van pesticiden.
Met de voorgestelde wetswijziging, de ingebruikname van het residulaboratorium en de invoering van een traceerbaarheidssysteem wil LVV zijn mogelijkheden voor controle en toezicht op landbouwproducten versterken.
