Het Moeroekreek-protocol is opnieuw vastgelegd in afspraken tussen de overheid, de Matawai-gemeenschap en Zijin Rosebel Mines. Daarmee moet meer structuur komen in de kleinschalige goudwinning, het beheer van het gebied en het toezicht op veiligheid.
Vertegenwoordigers van de regering, het traditioneel gezag van Matawai en mijnbouwmaatschappij Zijin Rosebel Mines N.V. hebben op 28 mei 2026 het Moeroekreek-protocol ondertekend. De afspraken moeten duidelijkheid geven over het beheer van het Moeroekreekgebied en de uitvoering van alluviale goudwinningsactiviteiten binnen het concessiegebied van de multinational.
De ondertekening vond plaats na meerdere overlegmomenten tussen de betrokken partijen. Daarbij is onder meer gesproken over veiligheid, transparantie, registratie van lokale goudzoekers, samenwerking met de gemeenschap en de verdere ontwikkeling van het gebied.
Bij de bijeenkomst waren onder anderen minister David Abiamofo van Natuurlijke Hulpbronnen, minister Harish Monorath van Justitie en Politie, minister Miguella Huur van Regionale Ontwikkeling, Granman Lesley Valentijn van Matawai, districtscommissaris Ruth Beely van Boven-Saramacca en vertegenwoordigers van Zijin Rosebel Mines N.V. aanwezig.
Moeroekreek-protocol moet rechtsvacuüm voorkomen
Het nieuwe protocol is een aangepaste en geoptimaliseerde versie van het eerdere protocol dat eerder dit jaar is verlopen. Volgens de gemaakte afspraken is gekozen voor een voorlopig protocol met ruimte voor mogelijke verlenging. Daarmee willen de partijen voorkomen dat er een rechtsvacuüm ontstaat rond de activiteiten in het gebied.
Zijin Rosebel Mines is voornemens om rond begin oktober werkzaamheden te starten in het Moeroekreekgebied. Voor die periode willen de overheid, de gemeenschap en het bedrijf de belangrijkste beheersafspraken op papier hebben, zodat duidelijk is wie waarvoor verantwoordelijk is.
Het protocol moet zorgen voor meer orde, toezicht en duidelijkheid in het Moeroekreekgebied.
Beheersstichting krijgt centrale rol
Een belangrijk onderdeel van het Moeroekreek-protocol is de oprichting en inzet van een beheersstichting. De stichting Moeroemoeroe, onder leiding van voorzitter Jerry Black, zal namens de Matawai-gemeenschap worden belast met het beheer van het goudmijnbouwgebied Moeroekreek.
Ook de registratie van lokale kleinschalige goudmijnbouwers zal via deze stichting verlopen. Daarmee moet meer structuur, ordening en transparantie komen in de werkzaamheden van lokale mijnbouwers. Dit is van belang, omdat eerdere gesprekken over het gebied juist draaiden om controle, toegang, veiligheid en naleving van afspraken.
Toezicht op naleving van afspraken
Verder is in het Moeroekreek-protocol opgenomen dat een monitoringscommissie toezicht zal houden op de naleving van de gemaakte afspraken. Die commissie zal bestaan uit vertegenwoordigers van de ministeries van Natuurlijke Hulpbronnen, Justitie en Politie, Regionale Ontwikkeling en Defensie, aangevuld met vertegenwoordigers van Zijin Rosebel Mines N.V. en de stichting Moeroemoeroe.
De betrokkenheid van Justitie en Politie en Defensie wordt gezien als belangrijk voor het veiligheidsaspect. In eerdere evaluaties van het protocol kwamen zorgen naar voren over onder meer registratie, toezicht en naleving van regels in het gebied. Meer achtergrond over dat eerdere overleg is te vinden via de officiële overheidspublicatie over het Protocol van Afspraken Moeroekreek.
Matawai, Zijin en overheid zoeken balans
De kwestie rond Moeroekreek speelt al langer. De Matawai-gemeenschap wil toegang tot economische mogelijkheden in het gebied, terwijl Zijin Rosebel Mines als concessiehouder ook moet toezien op veiligheid, bedrijfsvoering en naleving van regels. Eerder berichtte Key News al over overleg tussen Regionale Ontwikkeling, Matawai en Zijin over het gebied en de verlenging van het protocol. Lees ook: RO schuift aan bij overleg Matawai en Zijin over Moeroekreek.
Met de nieuwe afspraken proberen de partijen een werkbaar model neer te zetten waarin lokale goudwinning mogelijk blijft, maar wel binnen duidelijke grenzen. Voor de gemeenschap is vooral van belang dat afspraken over beheer, registratie en ontwikkeling niet alleen op papier blijven staan, maar ook zichtbaar worden uitgevoerd.
