Monorath en NAMLAC versnellen aanpak witwassen in Suriname

De aanpak van witwassen in Suriname krijgt opnieuw nadrukkelijke aandacht van het ministerie van Justitie en Politie. Minister Harish Monorath heeft tijdens een werkoverleg met de Nationale Anti Money Laundering Commissie, NAMLAC, gesproken over de voortgang van noodzakelijke wetgeving en de gezamenlijke uitvoering van maatregelen tegen financiële criminaliteit.

Het overleg vond plaats in de vergaderzaal van het ministerie. Vertegenwoordigers bespraken hoe overheidsinstanties, toezichthouders, opsporingsdiensten en andere betrokken organisaties beter kunnen samenwerken. Volgens de aanwezigen is die gezamenlijke inzet nodig om de integriteit van het Surinaamse financiële stelsel te beschermen en misbruik van financiële instellingen te voorkomen.

Japhsie Manisha, voorzitter van de Financial Intelligence Unit Suriname, onderstreepte tijdens de bijeenkomst het belang van nauwe afstemming tussen alle betrokken partners. Zij wees erop dat geen enkele organisatie de strijd tegen witwassen, terrorismefinanciering en proliferatiefinanciering zelfstandig kan voeren. Informatie moet tijdig worden gedeeld en bevoegdheden moeten duidelijk worden vastgelegd.

Wetgeving cruciaal voor aanpak witwassen in Suriname

Een belangrijk deel van de bespreking ging over wetsvoorstellen die nog door De Nationale Assemblée (DNA) moeten worden behandeld. De Centrale Bank van Suriname heeft verschillende ontwerpen voorbereid die het toezicht op financiële instellingen en dienstverleners moeten moderniseren. Het gaat onder meer om regels voor geldtransactiekantoren, verzekeraars, betaaldienstverleners en aanbieders van diensten rond virtuele activa.

Ook de Wet Toezicht Depositobeschermingssysteem en andere bankgerelateerde en belastinggerelateerde wetten kwamen aan de orde. Deze wetgeving moet ervoor zorgen dat toezichthouders sneller kunnen optreden wanneer instellingen tekortschieten, ongebruikelijke transacties onvoldoende onderzoeken of onvoldoende maatregelen nemen om klanten en de financiële sector te beschermen.

Meer inzicht in werkelijke eigenaren

Daarnaast is gesproken met de Kamer van Koophandel en Fabrieken en het ministerie van Economische Zaken, Ondernemerschap en Technologische Innovatie over aanpassing van de Handelsregisterwet. Een belangrijk onderdeel daarvan is de wettelijke verankering van het register voor Ultimate Beneficial Owners. In zo’n register wordt vastgelegd welke natuurlijke personen uiteindelijk eigenaar zijn van of zeggenschap hebben over een onderneming.

Het UBO-register moet voorkomen dat criminelen zich achter ingewikkelde bedrijfsconstructies, stromannen of buitenlandse rechtspersonen kunnen verschuilen. Voor de aanpak van witwassen in Suriname is betrouwbare informatie over de werkelijke eigenaar van een onderneming belangrijk. Banken, notarissen, accountants, opsporingsdiensten en toezichthouders kunnen daarmee risico’s beter beoordelen.

Internationale beoordeling blijft belangrijk

Suriname werkt al enkele jaren aan verbetering van het nationale raamwerk tegen financiële criminaliteit. De Caribbean Financial Action Task Force meldde in oktober 2025 dat het land vooruitgang had geboekt. Suriname werd toen als volledig conform beoordeeld bij tien aanbevelingen en als grotendeels conform bij zeventien aanbevelingen. Het land bleef echter onder versterkte monitoring, waardoor verdere verbeteringen noodzakelijk bleven.

Voor burgers en ondernemers is de kwaliteit van dit toezicht direct merkbaar. Strenge maar voorspelbare regels kunnen het vertrouwen in banken, betalingsdiensten en zakelijke transacties vergroten. Tegelijk moeten maatregelen proportioneel worden toegepast, zodat bona fide bedrijven niet onnodig worden belast. Heldere richtlijnen, goede voorlichting en een toegankelijk UBO-register zijn daarom belangrijke voorwaarden voor naleving.

Zonder tijdige wetgeving blijft Suriname kwetsbaar voor financiële criminaliteit en internationale kritiek.

Bijzondere opsporingsbevoegdheden besproken

Tijdens het werkoverleg is eveneens aandacht besteed aan de conceptwet Bijzondere Opsporingsbevoegdheden. Deze ontwerpwet is besproken met het Openbaar Ministerie en de afdeling Wetgeving. Dergelijke bevoegdheden kunnen opsporingsdiensten helpen bij complexe onderzoeken waarbij verdachten gebruikmaken van meerdere bedrijven, digitale betaalmiddelen, buitenlandse rekeningen of verborgen vermogensbestanddelen.

Met het ministerie van Defensie is daarnaast overleg gevoerd over de Proliferatiewet. Proliferatiefinanciering heeft betrekking op geldstromen die kunnen bijdragen aan de ontwikkeling, aankoop of verspreiding van massavernietigingswapens en bijbehorende middelen. Internationale standaarden verlangen dat landen niet alleen witwassen en terrorismefinanciering aanpakken, maar ook deze vorm van financiering effectief tegengaan.

29 wetten en staatsbesluiten op tafel

In totaal zijn volgens de verstrekte informatie 29 wetten en staatsbesluiten besproken. Dat aantal laat zien dat de hervorming niet beperkt blijft tot één ministerie of één toezichthouder. De aanpak van witwassen in Suriname raakt het strafrecht, financieel toezicht, ondernemingsrecht, belastingbeleid, grenscontrole, internationale samenwerking en de bevoegdheden van opsporingsinstanties.

Minister Monorath en NAMLAC benadrukten dat de voorgestelde planning moet worden gehaald om te voldoen aan de verwachtingen van de CFATF. Suriname moet aantonen dat internationale aanbevelingen niet alleen op papier worden overgenomen, maar ook daadwerkelijk worden uitgevoerd door bevoegde instanties, toezichthouders en de private sector.

Deadline CFATF zet druk op behandeling

De internationale beoordeling kan gevolgen hebben voor het vertrouwen in het Surinaamse financiële stelsel. Tekortkomingen kunnen leiden tot strengere controles door buitenlandse banken, hogere kosten voor internationale betalingen en meer terughoudendheid bij investeerders. Dat is ook van belang voor Surinamers in de diaspora die regelmatig geld overmaken naar familieleden of zakelijke transacties met Suriname uitvoeren.

De Centrale Bank bereidt de financiële sector intussen voor op een nieuwe CFATF-evaluatieronde. Key News meldde eerder dat de bankensector is geïnformeerd over de afronding van de vierde evaluatieronde en de voorbereiding op de vijfde ronde. Daarbij werd benadrukt dat vooruitgang is geboekt, maar dat blijvende samenwerking en aanpassing van het wettelijke kader nodig zijn.

Brede verantwoordelijkheid voor overheid en sector

De aanpak van witwassen in Suriname is niet alleen een taak van de politie, justitie of de FIU. Ook banken, verzekeraars, notarissen, accountants, wisselkantoren, handelsbedrijven en aanbieders van digitale financiële diensten moeten ongebruikelijke transacties herkennen, klantonderzoek uitvoeren en meldingsplichten naleven. Onvoldoende toezicht in één sector kan risico’s voor het volledige systeem veroorzaken.

Minister Monorath gaf aan dat zijn ministerie zich blijft inzetten voor een transparant, veilig en weerbaar financieel systeem. Volgens hem zijn sterke samenwerking tussen instellingen, tijdige goedkeuring van wetgeving en naleving van internationale standaarden noodzakelijk om financiële criminaliteit effectiever te bestrijden en de internationale positie van Suriname te versterken.

Uitvoering wordt volgende belangrijke stap

De behandeling van de 29 wetten en staatsbesluiten zal de komende periode duidelijk moeten maken of de betrokken instituten hun planning kunnen halen. Naast het aannemen van regels blijft ook de praktische uitvoering belangrijk, waaronder voldoende personeel, moderne informatiesystemen, deskundige toezichthouders en controle op naleving. De samenleving en het bedrijfsleven zullen nauwlettend volgen welke voorstellen daadwerkelijk in behandeling worden genomen.