In de marge van de jaarlijkse bijeenkomst van staatshoofden van de VN, zo werd dat even geregeld, had president Chan Santokhi van Suriname een ontmoeting met de Nederlandse premier Dick Schoof. Dat het even moest gebeuren in de schaduw van het geweld in respectievelijk het Midden-Oosten en Oekraïne/Rusland, is te begrijpen. En dat deze ontmoeting tussen de nog redelijk kersverse Schoof en Chan in Suriname het nieuws haalde maar in Nederland niet. Tja…
Volgens het bericht van het kabinet van Chan draaide het vooral om toezeggingen van Nederlandse zijde. En om nog specifieker te zijn, het draaide om toezeggingen dat het niet zo lang aangetreden kabinet in Nederland zich zou houden aan door eerdere bewindslieden gedane toezeggingen en afspraken over onder meer de slavernij-excuses. En zowaar ging het ook over bijna 50 jaar oude restanten van de ‘verdragsmiddelen’ rond de onafhankelijkheid die Suriname nog ‘te goed’ heeft. Dat er nog wat over is…
Dat Schoof de behoefte voelde om her te bevestigen zal waarschijnlijk te maken hebben met op zijn minst de perceptie dat een deel van het huidig rechtse kabinet, dat hij leidt, het maar niets vindt dat oud-premier Mark Rutte namens de Nederlandse staat sorry heeft gezegd voor meer dan 300 jaar Nederlandse slavenhandel en slavernij. Om dan niet te praten over de reactie op de hint dat er aan de excuses mogelijk ook nog herstelbetalingen gekoppeld kunnen worden.
Het moet een keer gedaan zijn met het schuldgevoel dat Nederland heeft voor zijn slavernijverleden, werd onder andere geroepen vanuit de hoek van het nieuwe kabinet, die niets ziet in gematigd denken, praten en handelen. Dat kwam er gewoon zo uit.
Zoals het extreemrechtse AFD, momenteel bezig aan een stevige opmars in Duitsland, ook zonder blikken of blozen zei dat het gedaan moet zijn met de Duitse schaamte over de nazi-gruweldaden. Noem het maar een riskante, Europese, politieke modetrend.
President Chan, aan de andere kant, gaf aan (volgens het bericht) dat in Suriname een platform opgezet zal worden om te coördineren alles wat vanuit de excuses voor het slavernijverleden (en eventuele compensatie) richting Suriname moet/gaat vloeien.
Gelooft Chan werkelijk dat er iets gaat komen?
In elk geval heeft hij voor de restanten van het geld uit het onafhankelijkheidsverdrag van bijna 50 jaar geleden, al bestedingsplannen gemaakt. Heeft Chan wel nota genomen van hoe erg het kabinet Schoof verlegen zit om begrotingsmiddelen? Zo ja, dan moet hij toch weten dat er vooral ook bezuinigd gaat worden op dingen, die volgens het dominante deel van de regeringscoalitie niet in het belang van Nederland en Nederlanders zijn?
Tegen die achtergrond wordt nu, direct en met omwegen, gehakt in het huidig asiel- en migratiebudget. Anderen kunnen niet wachten om zelfs ontwikkelingshulp van Nederlanders aan anderen, die het minder goed hebben, totaal af te schaffen. Bezuinigingen die rechts Nederland jarenlang natte dromen bezorgden.
Toegegeven, zelfs oer-Nederlandse dingen moeten het ontgelden in de bezuinigings-drift. Er wordt ruim 1 miljard minder uitgegeven aan hogeronderwijs- en wetenschappelijk onderzoek. Paniek en vooral verontwaardiging in de tent. Het zijn niet in de minste plaats het hogeronderwijs- en wetenschappelijk onderzoek die het kleine Nederland een gerespecteerde en financieel sterke speler maken in de grote wereld.
In de nieuwe visie van Nederland, over zichzelf vergeleken met de rest van de wereld, lijkt geld geven en uitgeven aan landen als Suriname nu zelfs een principieel punt te zijn geworden. Wie wil mag geloven dat er onder het kabinet Schoof (of ooit) herstelbetalingen voor het slavernijverleden zullen komen naar Suriname.
De Nederlandse staat is reeds lang omgebouwd tot een koud en kil ecosysteem van een overheid met wetten, regels, modellen, inkomsten en uitgaven, budgetten, doelen, projecties, planning, uitvoering, informatie, intelligence en big data, dat nu ook nog een stevige AI kuur ondergaat. Empathie? Menselijkheid? Geweten?
Vraag maar aan de slachtoffers van de toeslagenaffaire hoe hun leven vernietigd werd door de almachtige Nederlandse overheid. En over hoe diezelfde overheid nu subtiel zijn machtspositie weer gebruikt om er zo goedkoop mogelijk van af te komen. Of vraag aan mensen in Groningen, wiens woningen kapot worden geschud door de aardbevingen, veroorzaakt door de jarenlange gaswinning in de bodem. Het is bijna komisch geworden om te zien hoe de Nederlandse overheid om de zoveel maanden iets bedenkt waardoor vaststelling van schade en uitbetaling van schadevergoedingen, al is het deels, steeds vooruit geschoven kunnen worden.
De Nederlandse staat was eigenlijk nooit wat we in Suriname ervan dachten. Nu is die zelfs erger dan wat Nederlanders er standaard van vonden.
Geld aan Suriname?
