Opinie: Samsung innoveert, maar Apple verovert de consument

Wie de concurrentiestrijd tussen Samsung en Apple al jarenlang volgt, kan gemakkelijk denken dat het vooral draait om de vraag welk bedrijf de beste smartphone maakt. Vergelijkingen gaan meestal over camera’s, processors, schermen, batterijcapaciteit en het aantal seconden dat een toestel sneller een applicatie opent.

Wie verder kijkt, ziet echter een veel grotere strijd. Technologie, marketing, consumentenpsychologie, merkidentiteit en zelfs sociale status zijn steeds sterker met elkaar verweven geraakt.

De smartphone is allang niet meer uitsluitend een apparaat waarmee we bellen, berichten versturen, foto’s maken en internetten. Voor een groot deel van de wereldbevolking is het toestel een persoonlijk bezit geworden waaraan een bepaalde identiteit wordt ontleend. Bewust of onbewust communiceren mensen met hun smartphone ook iets over zichzelf en over de manier waarop zij gezien willen worden.

Precies daar wordt de strijd tussen Samsung en Apple interessant.

Wanneer we uitsluitend naar technologische innovatie kijken, heeft Samsung de afgelopen jaren een sterk argument opgebouwd. Het bedrijf toonde zich bereid verder te kijken dan de traditionele smartphone en risico’s te nemen met technologieën waarvan vooraf niet vaststond of consumenten erop zaten te wachten.

Het duidelijkste voorbeeld is de opvouwbare smartphone. Samsung experimenteert al jaren met deze productcategorie. Apple heeft in 2026 zijn eerste opvouwbare iPhone gepresenteerd en trekt daarmee onmiddellijk wereldwijd veel aandacht.

Daardoor ontstaat een opmerkelijke situatie: Samsung probeerde de consument jarenlang ervan te overtuigen dat opvouwbare toestellen de volgende stap in de ontwikkeling van smartphones zijn. Nu betreedt Apple dezelfde markt en weet het bedrijf met één introductie een groot deel van de aandacht naar zich toe te trekken.

Daarin schuilt misschien wel de grootste paradox van de huidige strijd tussen Apple en Samsung: Samsung lijkt technologisch voortdurend met de toekomst bezig te zijn, terwijl Apple soms later op een ontwikkeling instapt, maar er vervolgens wel in slaagt die ontwikkeling voor een groter publiek cultureel en commercieel relevant te maken.

Als eerste komen is niet voldoende

Dat verschil lijkt misschien klein, maar vanuit het perspectief van de consumentenpsychologie is het bijzonder belangrijk. Innovatie wordt namelijk niet alleen bepaald door het bedrijf dat een technologie als eerste op de markt brengt. Minstens zo belangrijk is wie consumenten ervan weet te overtuigen dat die technologie noodzakelijk, aantrekkelijk en bruikbaar is.

Samsung kan jarenlang investeren in een nieuwe technologie, verschillende generaties van een product ontwikkelen, fouten maken en daarvan leren. Apple kan later instappen en dankzij de kracht van het iPhone-merk een technologie die eerder als interessant, maar niet noodzakelijk werd beschouwd, plotseling positioneren als de volgende logische stap voor de consument.

Daarom betekent de komst van een opvouwbare iPhone veel meer dan alleen de introductie van een nieuw toestel.

Samsung kan terecht zeggen dat het bedrijf al jaren actief is op deze markt. Het heeft de technologie helpen ontwikkelen, consumenten met het concept laten kennismaken en met verschillende generaties Galaxy Fold- en Flip-modellen onderzocht hoe een opvouwbare telefoon onderdeel kan worden van het dagelijks leven.

Apple hoeft dat argument echter niet te bestrijden. Het bedrijf hoeft niet te bewijzen dat het de eerste was. Apple hoeft alleen de vraag te veranderen van: “Wie was er het eerst?” naar: “Wie heeft het product gemaakt dat ik wil hebben?”

Voor Samsung is dat een veel gevaarlijkere vraag.

De consument is uiteindelijk geen jurylid dat punten uitdeelt aan het bedrijf dat een technologie als eerste heeft ontwikkeld. De consument wil vooral weten wat die technologie voor hem of haar betekent.

Daar ligt misschien wel de grootste kracht van Apple.

De macht van het ecosysteem

Apple heeft in de afgelopen decennia een merk opgebouwd dat veel verder gaat dan de technische eigenschappen van zijn apparaten. Voor veel gebruikers is een iPhone niet simpelweg een smartphone, maar een onderdeel van een compleet ecosysteem waarin hardware, software, diensten, accessoires en dagelijkse gewoonten elkaar versterken.

Wie een iPhone koopt, koopt niet alleen een toestel met een bepaald scherm, een bepaalde camera en een bepaalde processor. Die gebruiker stapt ook een wereld binnen waarin de Apple Watch, AirPods, MacBook, iPad, iCloud en andere diensten met elkaar zijn verbonden.

Het verlaten van dat ecosysteem wordt daardoor psychologisch en praktisch een grotere stap dan het vervangen van de ene telefoon door de andere.

Samsung beschikt eveneens over een uitgebreid ecosysteem. Het bedrijf heeft grote stappen gezet met Galaxy AI, wearables, tablets, laptops en verbonden huishoudelijke apparaten. Toch geeft de manier waarop Apple zijn producten als één herkenbare wereld rond de consument heeft opgebouwd het bedrijf een psychologisch voordeel dat moeilijk uitsluitend met betere specificaties of meer functies te bestrijden is.

Daar heeft Samsung het mogelijk moeilijker.

Samsung zegt in feite: “Kijk wat mijn telefoon allemaal kan.”

Apple hoeft dat niet altijd te zeggen. Het bedrijf kan ervoor zorgen dat de consument denkt: “Dit is gewoon mijn wereld.”

Dat verschil is essentieel. Merken die onderdeel worden van de identiteit van hun klanten, zijn moeilijker te verslaan dan merken die voornamelijk op producteigenschappen concurreren.

Een consument die uitsluitend op specificaties let, kan relatief gemakkelijk overstappen wanneer een concurrent een betere camera, een groter scherm of een krachtigere processor aanbiedt. Iemand die een merk heeft opgenomen in dagelijkse gewoonten, de sociale omgeving en de persoonlijke identiteit, zal veel minder snel overstappen. Dat geldt zelfs wanneer een concurrerend product op papier aantrekkelijker lijkt.

De strijd begint vóór de aankoop

Daarmee komen we bij een deel van de concurrentiestrijd dat veel interessanter is dan de vraag welke telefoon technisch beter is: de psychologische oorlog die plaatsvindt voordat een consument überhaupt een winkel binnenstapt.

Waarom kan Apple een productintroductie wereldwijd tot gespreksonderwerp maken, terwijl Samsung soms veel harder moet werken om met technisch indrukwekkende producten dezelfde emotionele impact te bereiken?

Het antwoord ligt niet alleen in de omvang van de marketingbudgetten, maar ook in de manier waarop beide merken innovatie presenteren.

Samsung heeft zichzelf steeds nadrukkelijker gepositioneerd als het bedrijf dat durft te experimenteren. Het probeert nieuwe vormen uit, zoekt de grenzen van smartphonehardware op en introduceert technologie waarvan de consument misschien nog niet wist dat hij die wilde hebben.

Apple heeft juist een sterke reputatie opgebouwd als het bedrijf dat een bestaande technologie zodanig kan verpakken dat het publiek het gevoel krijgt dat het product volwassen, toegankelijk en relevant is geworden.

Daardoor ontstaat de merkwaardige situatie waarin Samsung soms de technische innovatie levert, terwijl Apple de perceptie van die innovatie bepaalt.

Dat betekent niet dat Apple niet innoveert. Het betekent evenmin dat Samsung alleen technologie van anderen kopieert. Beide bedrijven investeren miljarden in onderzoek en ontwikkeling en concurreren op vrijwel ieder onderdeel van de moderne consumentenelektronica.

Het belangrijkste punt is dat innovatie en de perceptie van innovatie twee verschillende zaken zijn. Een bedrijf kan de eerste domineren zonder automatisch de tweede te beheersen.

Twee verschillende arena’s

Samsung heeft momenteel een sterk argument wanneer het gaat om de innovatiestrijd. Apple behoudt ondertussen een indrukwekkende voorsprong in de psychologische strijd om de consument.

Dat betekent niet dat Samsung heeft verloren en Apple heeft gewonnen. Het laat vooral zien dat beide bedrijven in verschillende arena’s proberen te winnen.

Samsung wil de consument laten dromen over wat een smartphone morgen allemaal kan worden.

Apple wil de consument ervan overtuigen dat hij vandaag al iets nodig heeft waarvan hij gisteren misschien nog niet wist dat hij het nodig had.

Wie dat verschil begrijpt, begrijpt ook waarom de strijd tussen Samsung en Apple allang niet meer alleen over telefoons gaat.

Het gaat inmiddels over iets veel groters: wie krijgt het recht om de toekomst te definiëren?