De komende verkiezingen die gepland staan voor 25 mei 2025 kunnen niet gehouden worden. Dat kan pas als er aanpassingen in de Surinaamse Kiesregeling gedaan worden. Dit merkte bestuurskundige Eugene Van der San dinsdag op bij een publieke discussieavond van de politieke partij DA-91.
De bestuurskenner merkt verder ook op dat het staatshoofd belast is met de uitvoerende macht en dit betekent dat het initiatief van veranderingen in de Kiesregeling van de president moet komen en niet van De Nationale Assemblee. De publieke discussie ging over de consequenties en mogelijkheden na onverbindend verklaren van delen van de Kiesregeling door het Constitutioneel Hof.
Eerder deze maand heeft het hof de Surinaamse Kiesregeling getoetst aan nationale en internationale wetgeving. Het orgaan heeft toen bepaald dat de regeling in strijd is met nationale en internationale wetten en verdragen. Van der San zegt dat er al eerder wijzigingen zouden moeten komen in het Surinaamse kiesstelsel. Dit is in 2018 al uitgewezen bij een onderzoek. Toen is er geen initiatief genomen om deze zaken gedaan te krijgen.
De uitvoerende macht moet nu garant staan voor correcties conform de uitspraak van het Constitutioneel Hof. “Een grote misvatting is dat De Nationale Assemblee (DNA) in charge is. Niets is minder waar. Primair is dat de regering die wetsontwerpen aan de DNA voorgelegt.”
Initiatiefvoorstellen
De bestuurskundige zegt dat de hamer wel ligt bij het parlement om te beslissen in het kader van alle wetsontwerpen. “Zij kunnen ook wel initiatiefvoorstellen doen aan de regering. Met andere woorden als de grootste fracties in de DNA overeenstemming bereiken in opdracht van hun politieke partij.” Van der San legt uit dat bijvoorbeeld de VHP en de NDP als grote fracties een wetsvoorstel doen via hun fracties het de DNA met twee derde meerderheid kan worden goedgekeurd. “Dan is er gevolg gegeven aan de uitspraak van het hof, punt.”
Bevoegdheid kennen
Van der San zegt verder dat de samenleving moet weten dat het Constitutioneel Hof zijn bevoegdheid ontleent aan de Grondwet. Dit wil zeggen dat in geval het hof een uitspraak heeft gedaan over een staatsrechtelijk vraagstuk of onderwerp het rechtsgevolgen heeft krachtens de wet en er invulling hieraan gegeven moet worden. Hij merkt op dat er eerder wel wat kleine aanpassingen zijn aangebracht in de Kiesregeling.
