Met de komst van sociale media is het delen van informatie en kennis een stuk makkelijker geworden. Informatie delen hoeft niet meer via de buren middels de ‘mofokoranti’. Het kan met de hele wereld, tot in de verste uithoeken. Afgelegen dorpen zijn vaak fysiek alleen te bereiken via de lucht of het water. Elk neemt een bepaalde hap uit de beschikbare tijd in een dag. Vliegen een paar uur, varen soms een paar dagen. Maar de digitale snelweg brengt je er binnen een paar minuten of seconden, tenzij de wifi-goden niet willen meewerken.
Een ander opvallend ding is dat het delen van kennis en informatie tegenwoordig ook door alle lagen van de maatschappij kan. Ooit was kennis alleen voorgehouden aan de rijkeren. En vaak zelfs daar een gedeelte van. Ik heb gelezen dat er in Europa ook weleens edellieden waren, die zelf niet eens konden lezen en schrijven. Over het algemeen was het overgrote deel van de arbeidersklasse dat lot beschoren. Die goede oude tijd van niet kunnen lezen of schrijven. En maar moeten vertrouwen op wat de edelheer, pastoor of verhalenverteller te melden had.
Zo is de geschiedenis dus alleen maar door deze kleine groep neergepend. Het maakt het dus subjectief, eigenlijk. We zeggen niet voor niets dat de geschiedenis wordt verteld door de overwinnaars. Tegenwoordig komen we er steeds meer achter dat de orale geschiedvertelling, zoals bij inheemse volkeren, vrij accuraat is. Dat maakt dan ineens dat mensen de geschiedschrijving kunnen weerleggen. Als er bijvoorbeeld staat dat er in 1492 een wereldreiziger ons continent heeft ontdekt, weten wij nu, door orale vertellingen, de andere kant van het verhaal.
Dat die wereldreiziger eigenlijk was verdwaald en in eerste instantie werd geholpen door de Inheemse bevolking in de Nieuwe Wereld. Ook weten we nu dat het eigenlijk een ordinaire rover was die mensen heeft verkracht, opgelicht en ziektes heeft gebracht die velen fataal werden. We weten ook dat hij niet de eerste was. Dat er al eerder Europeanen naar de Nieuwe Wereld waren gekomen, maar nooit met zulke desastreuze gevolgen als na de komst van “strijders” als Christoffel Columbus, Francisco Pizarro en Amerigo Vespucci.
Tegenwoordig zien we dat informatie nog steeds gemanipuleerd wordt. Censuur op sociale media is niet vreemd. Ook niet in Suriname. Ook censuur in de informatieverstrekking is een feit. Het grootste probleem is zelfcensuur. Mensen die zichzelf bewust dom houden, door alles dat door een leider is bestempeld als duivels of fout klakkeloos als zodanig te beschouwen. We laten ons in een doos stoppen. Een doos in een doos in een doos. We creëren steeds meer een tunnelvisie voor onszelf. Dat beperkt niet alleen ons als mens, maar ook hetgeen waar wij de bouwstenen van zijn.
We beperken de ontwikkeling van ons land door onszelf dom te houden met behulp van structuren uit die “goede oude tijd”. Regels die niet gemaakt zijn voor onze bestwil, maar voor het gemak en vooruitgang van alle nazaten van die strijders. Beseffen we dat dit maakt dat we elkaar nog steeds niet volledig accepteren? Dat we nog steeds kijken naar de juiste tint van de huid of de juiste seksuele geaardheid of de meest *ektekte* God. Wanneer gaan we snappen dat we elkaar niet hoeven te beoordelen op allerlei criteria die een selecte groep heeft bedacht? Zonder daarbij de massa mee te nemen? Dat die regels nooit waren bedacht om de massa te laten floreren, maar om ze onder controle te houden?
Ik zeg niet dat regels niet nodig zijn. Wat wel nodig is, is het besef dat regels richtlijnen zijn, onderhevig aan het tijdperk waarin zij zijn opgesteld. Dat het dus vrij raar is om in het nu, die regels tot op de letter te volgen. Dat is hetzelfde als dat we klimaatactie zouden ondernemen op basis van het klimaat in het jaar nul. Terwijl het klimaat anno 2023 helemaal anders is en dus ook hele andere actie behoeft. Of sterker nog dat we het klimaatprobleem in Suriname zouden oplossen op basis van het klimaat in Noord-Afrika of Antarctica.
Dat zou raar zijn. Net zoals de ene zaak bestempelen als gruwel en de andere door de vingers te zien. Of strijders te zien waar er rovers zijn. Onze misconceptie over goed en slecht is dus ook een koloniale erfenis.
