Op verzoek van granman Bono Velanti krijgen de betrokken gemeenschappen eerst de gelegenheid om tijdens krutu’s hun standpunten kenbaar te maken.

Respect voor het traditioneel gezag is essentieel. De stem van de gemeenschappen langs de Marowijne- en Lawarivier moet serieus worden genomen. Maar juist daarom mogen we ook de vraag stellen waarom we pas nu op dit punt zijn beland.

Bijna tien jaar op tafel

Dit dossier ligt al bijna tien jaar op tafel. Al in 2017 werd overeenstemming bereikt over de hoofdlijnen. In 2021 werd het protocol ondertekend. Sindsdien hebben verschillende regeringen, ministers en parlementen de verantwoordelijkheid gedragen om het proces zorgvuldig af te ronden.

En toch staan we vandaag nog steeds op hetzelfde punt.

Parlementariërs, ministers, journalisten en andere aanwezigen wachtten dinsdag tot na 12.15 uur op een vergadering die voor 10.00 uur was uitgeschreven. Uiteindelijk werd de behandeling uitgesteld, omdat eerst krutu’s moeten worden gehouden.

Waarom komt dit verzoek nu pas? Waarom zijn deze krutu’s niet veel eerder georganiseerd? Waarom wachten we steeds tot het laatste moment voordat cruciale gesprekken worden gevoerd?

Dit is precies het patroon dat Suriname al jaren achtervolgt: besluiteloosheid, nonchalance en een schrijnend gebrek aan continuïteit van beleid.

We moeten terugkijken. Niet omdat ik in het verleden wil blijven hangen, maar omdat patronen alleen kunnen worden doorbroken wanneer we durven vast te stellen waar het telkens misgaat. Anders blijven we dezelfde fouten herhalen.

Selectieve aandacht voor leefgemeenschappen

Wat mij verder opvalt, is de selectieve manier waarop ook in dit dossier over leefgemeenschappen wordt gesproken.

Bij het grensprotocol benadrukken we terecht het belang van inspraak, traditie en bescherming van de bewoners langs de rivier. Maar waar is diezelfde urgentie wanneer illegale goudwinning hun leefgebied verwoest? Waar is diezelfde zorg wanneer rivieren met kwik worden vervuild, bossen verdwijnen en de gezondheid van deze gemeenschappen onder druk komt te staan?

Waar is de uitgebreide consultatie wanneer concessies worden uitgegeven die rechtstreeks invloed hebben op hun leefomgeving?

Dan lijkt ineens niemand meer te spreken over het belang van de leefgemeenschappen.

Uitstel schaadt geloofwaardigheid

Ondertussen wil Frankrijk dit dossier afronden. Dat is begrijpelijk. Internationale afspraken kunnen niet eindeloos blijven liggen.

Ook Suriname heeft belang bij rechtszekerheid, geloofwaardigheid en een overheid die laat zien dat zij besluiten kan nemen. Respect voor het traditioneel gezag en daadkrachtig bestuur hoeven elkaar niet uit te sluiten. Integendeel: een overheid die tijdig consulteert, goed communiceert en zorgvuldig plant, voorkomt dat gevoelige dossiers op het laatste moment opnieuw vastlopen.

Suriname staat aan de vooravond van grote ontwikkelingen. Niet alleen op het gebied van olie en gas, maar ook op het gebied van ruimtelijke ordening, natuurlijke hulpbronnen en internationale samenwerking.

Als wij nu al moeite hebben om een dossier af te ronden dat bijna tien jaar loopt, hoe gaan wij dan de nog complexere vraagstukken van de toekomst aanpakken?

Het wordt tijd dat we bestuurders en volksvertegenwoordigers niet alleen beoordelen op hun woorden, maar ook op hun vermogen om processen te regisseren, verantwoordelijkheid te nemen en besluiten daadwerkelijk af te ronden.

Want een land bouw je niet op met uitstel.

Een land bouw je op met visie, continuïteit en bestuurlijke verantwoordelijkheid.