De definitieve verkiezingsuitslag in Israël heeft geen duidelijke winnaar opgeleverd. Zowel premier Benjamin Netanyahu als zijn belangrijkste politieke tegenstander Gadi Eisenkot beschikt niet over voldoende parlementaire steun om zelfstandig een regering te vormen. De Arabische partijen krijgen daardoor een belangrijke positie.
De verkiezingen in Israël van dinsdag 27 oktober 2026 hebben geleid tot een politieke impasse. Volgens de vrijdag bekendgemaakte resultaten behaalt het politieke blok van premier Benjamin Netanyahu 53 zetels in het parlement, terwijl de oppositie onder leiding van Gadi Eisenkot op 48 zetels uitkomt. De Arabische partijen beschikken gezamenlijk over 19 zetels en kunnen daardoor een doorslaggevende rol spelen bij de vorming van een nieuwe regering.
In het Israëlische parlement, de Knesset, zijn 120 zetels beschikbaar. Voor een parlementaire meerderheid zijn minimaal 61 zetels nodig. Geen van de twee belangrijkste politieke blokken heeft die grens bereikt. Daarmee beginnen naar verwachting ingewikkelde onderhandelingen over de toekomstige samenstelling van de regering. De verkiezingen waren de eerste landelijke stembusgang sinds de aanvallen van Hamas op 7 oktober 2023 en de daaropvolgende oorlogen en militaire confrontaties in het Midden Oosten. De uitslag wordt daarom niet alleen in Israël nauwlettend gevolgd, maar ook door regeringen en internationale organisaties die betrokken zijn bij de diplomatieke ontwikkelingen in de regio.
Verkiezingsuitslag Israël laat verdeeld parlement zien
De Likudpartij van Netanyahu blijft met 27 zetels de grootste afzonderlijke partij. De partij Yashar van Eisenkot behaalt 21 zetels. Andere partijen, waaronder B’Yachad, Shas, de Democraten en verschillende religieuze en nationalistische partijen, bepalen mede hoe de machtsverhoudingen zich verder ontwikkelen.
Volgens de Israëlische verkiezingscommissie bedroeg de opkomst 77,9 procent. In totaal werden ruim 5,7 miljoen stemmen uitgebracht. De hoge opkomst onderstreept het grote politieke belang van de verkiezingen, maar heeft niet geleid tot de duidelijke meerderheid waarop beide kampen hadden gehoopt.
Arabische partijen kunnen doorslag geven
Een opvallende ontwikkeling is de gezamenlijke winst van de partijen die vooral steun krijgen van Palestijnse burgers van Israël. Zij bezetten samen 19 zetels, een historisch hoog aantal. Hun parlementaire vertegenwoordiging kan bepalend worden voor de vraag wie de volgende regering kan vormen.
Eisenkot heeft tot dusver aangegeven geen coalitieregering met de twee belangrijkste Arabische lijsten te willen vormen. Tegelijkertijd zou een minderheidsregering die van buitenaf door deze partijen wordt gesteund een mogelijke uitweg kunnen bieden. Een dergelijke constructie ligt politiek gevoelig, vooral bij rechtse partijen binnen het oppositiekamp.
De verkiezingen hebben een winnaar opgeleverd in zetelaantal, maar nog geen winnaar die kan regeren.
Netanyahu onder vuur vanwege beschuldigingen
De verkiezingsuitslag heeft ook geleid tot beschuldigingen over mogelijke onregelmatigheden. Netanyahu en vertegenwoordigers van zijn Likudpartij hebben vraagtekens geplaatst bij de grote verkiezingswinst van Arabische partijen. Daarbij zijn beschuldigingen geuit over mogelijke verkiezingsfraude en buitenlandse beïnvloeding.
Voor die brede beschuldigingen is vooralsnog geen overtuigend bewijs openbaar gemaakt. Israëlische verkiezingsautoriteiten hebben aangegeven dat er geen grond is voor de stelling dat de integriteit van de verkiezingen stelselmatig is aangetast. Eventuele afzonderlijke meldingen van onregelmatigheden kunnen wel worden onderzocht.
De Arabische politieke vertegenwoordigers hebben de beschuldigingen afgewezen. Volgens hen dreigt het debat over mogelijke fraude het vertrouwen in de democratische deelname van Arabische burgers te ondermijnen. Ook binnen de oppositie klinkt kritiek op de manier waarop de verkiezingsuitslag ter discussie wordt gesteld.
Netanyahu blijft voorlopig premier van Israël
Ondanks het ontbreken van een meerderheid blijft Netanyahu voorlopig aan als premier totdat een nieuwe regering is gevormd. De komende weken staan in het teken van gesprekken tussen partijen die uiteenlopende standpunten hebben over veiligheid, de Palestijnse kwestie, religie en de inrichting van de Israëlische staat.
President Isaac Herzog speelt een belangrijke constitutionele rol. Na ontvangst van de officiële resultaten zal hij overleg voeren met politieke vertegenwoordigers en bepalen welke kandidaat de opdracht krijgt om een regering samen te stellen. Daarbij telt niet uitsluitend welke partij de grootste is, maar vooral welke kandidaat voldoende parlementaire steun kan verzamelen.
Nieuwe verkiezingen blijven mogelijk
Een mogelijkheid is dat Netanyahu probeert een bredere coalitie te vormen met partijen die momenteel tot de oppositie behoren. Daarvoor zouden politieke tegenstanders bereid moeten zijn bestaande verschillen te overbruggen. Een dergelijke samenwerking kan gevolgen hebben voor de invloed van de meest rechtse partijen binnen zijn huidige politieke kamp.
Ook Eisenkot zal moeten onderzoeken of voldoende partijen bereid zijn een alternatief kabinet te steunen. Wanneer beide pogingen mislukken, kan Israël opnieuw worden geconfronteerd met verkiezingen. Het land heeft in het afgelopen decennium vaker perioden van politieke instabiliteit en moeizame coalitievorming doorgemaakt.
Politieke onzekerheid raakt ook internationale betrekkingen
De politieke ontwikkelingen in Israël zijn relevant voor landen buiten het Midden Oosten, waaronder Suriname. De samenstelling van een nieuwe Israëlische regering kan invloed hebben op het beleid tegenover Gaza, de Westelijke Jordaanoever en andere regionale conflictgebieden. Ook internationale diplomatie en standpunten binnen de Verenigde Naties kunnen hierdoor worden beïnvloed.
Voor Suriname, dat deelneemt aan internationale discussies over vrede, mensenrechten en het Israëlisch Palestijnse conflict, blijft de politieke koers van Israël een belangrijk onderwerp om te volgen. Meer internationale berichtgeving is te vinden via Key News Suriname.
Volgens Reuters kunnen de onderhandelingen weken duren. De nieuwgekozen Knesset wordt naar verwachting op 10 november geïnstalleerd. De definitieve verkiezingsresultaten worden op 4 november aan president Herzog voorgelegd, waarna duidelijker moet worden welke partijen daadwerkelijk bereid zijn samen te werken.
De belangrijkste vraag blijft of Netanyahu ondanks het verlies van zijn parlementaire meerderheid aan de macht kan blijven, of dat Eisenkot voldoende steun weet te verzamelen voor een andere regering. De positie van de Arabische partijen kan bij die beslissing uiteindelijk doorslaggevend blijken.
