Traditionele gezagsdragers van dorpen langs de Saramaccarivier zijn door de regering geïnformeerd over de onderzoeksresultaten na de massale vissterfte. President Jennifer Simons bezocht Pikin Saron en kondigde maatregelen aan voor gezondheid, voedselvoorziening, inkomen en strengere controle op goudwinning.
De verontreiniging van de Saramaccarivier blijft grote gevolgen hebben voor gemeenschappen die voor voedsel, vervoer en dagelijks gebruik afhankelijk zijn van de rivier. President Jennifer Simons heeft vrijdag 28 augustus samen met vertegenwoordigers van de Nationale Milieu Autoriteit, NMA, in Pikin Saron gesproken met traditionele gezagsdragers over de onderzoeksresultaten en de vervolgstappen.
Bij het overleg waren vertegenwoordigers aanwezig van onder meer Pikin Saron, Bigi Poika, Tibiti, Harlem, Santigron en omliggende gebieden. De gezagsdragers krijgen volgens de regering een exemplaar van het onderzoeksrapport. De overheid wil dat de betrokken dorpen rechtstreeks worden geïnformeerd over de aangetroffen stoffen en de mogelijke gevolgen voor de volksgezondheid en het milieu.
Uit het onderzoek en overleg met de gemeenschappen blijkt volgens de regering dat in water en onderzochte vissen hoge concentraties chemische stoffen, zware metalen en cyanide zijn aangetroffen. Voor bewoners blijft daarom het advies gelden om voorlopig geen vis uit de rivier te eten, geen rivierwater te gebruiken en niet in het water te zwemmen.
Onderzoek naar verontreiniging Saramaccarivier kost ruim USD 50.000
Voor het onderzoek heeft Suriname volgens president Simons meer dan USD 50.000 uitgegeven. Voor een deel van de analyses was internationale ondersteuning nodig en moesten monsters in Frans-Guyana worden onderzocht. Ook de Pan American Health Organization, PAHO, heeft volgens de regering ondersteuning geleverd.
Simons maakte duidelijk dat de regering de problematiek niet als een afgesloten incident ziet. In gebieden waar goudwinning plaatsvindt, moeten op korte termijn aanvullende onderzoeken worden uitgevoerd. Daarmee wil de regering voorkomen dat soortgelijke verontreiniging ook in andere rivieren en kreken ontstaat.
De regering belooft dat getroffen gemeenschappen niet alleen worden gelaten.
Kerngroep moet gevolgen voor dorpen in kaart brengen
De regering wil een kerngroep instellen die de gevolgen van de verontreiniging van de Saramaccarivier voor de verschillende gemeenschappen in kaart brengt. In deze groep moeten vertegenwoordigers van de betrokken gebieden, het districtscommissariaat van Para, het ministerie van Landbouw, Veeteelt en Visserij en het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Arbeid deelnemen.
De kerngroep moet niet alleen problemen registreren, maar ook voorstellen doen voor concrete oplossingen en helpen bij de coördinatie van de hulp. Daarbij gaat het onder meer om toegang tot veilig water, alternatieve voedselbronnen, inkomensverlies en andere gevolgen voor gezinnen die normaal afhankelijk zijn van visserij en activiteiten rond de rivier.
Alternatieven voor voedsel en inkomen
Het ministerie van Landbouw, Veeteelt en Visserij moet de getroffen gemeenschappen ondersteunen bij het opzetten van alternatieve bronnen van voedsel en inkomen. Genoemd worden trainingen, begeleiding en financiële ondersteuning voor onder meer kippenhouderij en viskwekerijen.
De regering sprak tijdens het bezoek ook over de komende droge periode. Een mogelijk lager waterpeil kan de problemen voor sommige dorpen verder vergroten, vooral wanneer rivierwater voorlopig niet veilig kan worden gebruikt. Ook plannen voor energievoorziening in de betrokken gebieden zijn aan de orde gekomen.
Eerdere zorgen over verontreiniging Saramaccarivier
Key News berichtte eerder over cyanide en zware metalen in levende vissen uit de Saramaccarivier. De regering kondigde toen aan staatsmijnbouwbedrijf Grassalco aansprakelijk te willen stellen en controles in goudwinningsgebieden aan te scherpen.
De nieuwe gesprekken in Pikin Saron richten zich vooral op de directe gevolgen voor bewoners en de organisatie van ondersteuning. President Simons vroeg de gemeenschappen daarbij om medewerking aan vervolgonderzoek en om informatie te delen wanneer zij veranderingen in hun leefomgeving waarnemen.
Strengere aanpak van de goudsector
Naast hulp aan de dorpen wil de regering de goudsector beter reguleren. De uitgifte van nieuwe concessies is voorlopig stopgezet en bestaande concessies moeten volgens de aangekondigde aanpak beter inzichtelijk worden gemaakt. Met concessiehouders wil de overheid afspraken maken over een transparantere en duurzamere manier van goudwinning.
De verontreiniging van de Saramaccarivier heeft daarmee ook een bredere discussie op gang gebracht over toezicht op mijnbouwactiviteiten, naleving van milieuvoorwaarden en de verantwoordelijkheid van bedrijven wanneer gemeenschappen of de natuur schade ondervinden. Simons heeft aangekondigd dat controles en onderzoeken niet beperkt zullen blijven tot het huidige getroffen gebied.
Voorzorgsmaatregelen blijven voorlopig gelden
Voor de bewoners langs de rivier blijft vooral van belang wanneer het gebruik van water en vis weer veilig kan worden verklaard. Zolang dat niet het geval is, blijven de voorzorgsmaatregelen van kracht. Tegelijk zal duidelijk moeten worden hoe snel de aangekondigde steun, alternatieve voedselvoorziening en verdere monitoring daadwerkelijk in de getroffen dorpen terechtkomen.
