De Openbare Aanklager van het Volkstribunaal Suriname heeft Zijin Rosebel Goldmines N.V. aangeschreven over een onderzoek naar zijn betrokkenheid bij de lozing van cyanide en opslag van het chemisch middel in het wettelijk grondgebied van de Saramaccaners.
In het schrijven wordt het bedrijf ook opgeroepen om onmiddellijk te stoppen met het gebruik van, de lozingen en opslag van het giftige cyanide in het Saramaccaanse grondgebied. De granman der Saramaccaners, Albert Aboikoni, heeft het tribunaal benaderd om te onderzoeken of Zijin Rosebel Goldmines N.V. verantwoordelijk kan worden gehouden voor de cyanidelozingen in het stuwmeer en opslag van het chemische middel in het Saramaccaanse grondgebied.
Het schrijven is eerder deze week gericht aan het bedrijf, de president, de vicepresident, verschillende ministers, maar ook de Caricom, FBI, de Organisatie van Amerikaanse Staten, de ambassades van de buurlanden en de Nederlandse Ambassade.
“Op basis van de resultaten van het onderzoek, zal ik bepalen of u zal worden aangeklaagd bij het Volkstribunaal Suriname. Mocht het onderzoek in uw nadeel uitvallen, dan zal ik de President van het Volkstribunaal verzoeken, om u en uw organisatie, een gebiedsverbod op te leggen met onmiddellijke ingang, wegens schending van het Saramaccaanse Vredesverdrag, schending van het Samaca-vonnis van 28 november 2007, en schending van het Statuut van Asindohopo van 15 november 2022”, vermeldt de brief.
Giflozingen op grote schaal
Er hangt het bedrijf ook een boete boven het hoofd. “Voorts zal ik ten behoeve van de Saramaccaanse gemeenschap, die direct te lijden heeft van deze op grote schaal giflozingen, een forse schadevergoeding vorderen voor de veroorzaakte milieuschade, de door de gemeenschap geleden materiële en emotionele schade en nog te lijden schade.”
De Openbare Aanklager beroept zich op het feit dat de bedrijfsactiviteiten van de multinational op het Saramaccaanse grondgebied niet rechtmatig zouden zijn, want het Saramaccaanse grondgebied valt niet onder de jurisdictie van Paramaribo. “Voorts heeft u, met uw handelsactiviteiten, de soevereiniteit en territoriale integriteit van het Saramaccaanse grondgebied geschonden”, vervolgt het schrijven.
Toestemming van Aboikoni
Zolang het bedrijf niet de toestemming van Aboikoni heeft om bedrijfsactiviteiten in het district te ontplooien, worden zijn activiteiten als illegaal en onrechtmatig aangemerkt, want die zijn in strijd met het vonnis van het Inter Amerikaans Mensenrechten hof, het zogenaamde Samaca-vonnis van de OAS van 28 november 2007.
“Het Saramaccaanse grondgebied heeft een grootopperhoofd, de heer Albert Aboikoni, dat de bevoegdheid heeft om voor en namens de Saramaccaanse tribale gemeenschap op te treden op het Saramaccaanse grondgebied.”
Saramaccaanse grondgebied.
“Dat de Surinaamse regering in deze Cyanide kwestie laksheid kan worden verweten, en onder meer Zijin Rosebel Goldmines N.V. heeft gefaciliteerd, brengt niet met zich mee dat de regering vrijuit gaat.” De aanklager geeft aan dat de Surinaamse regering evenzeer medeplichtig is aan de gevolgen van de cyanidelozingen in het Saramaccaanse grondgebied.
In de brief haalt de Openbare Aanklager onder andere artikel 105 en 106 van de Grondwet aan om aan te duiden dat de Staat en het bedrijf het Saamaka-Vonnis dienen te respecteren. Daarbij is onder andere opgenomen dat nationale wettelijke voorschriften onderworpen zijn aan eenieder verbindende verdragsbepalingen.
Statuut van Asindohopo
“Als Openbare Aanklager bij het Volkstribunaal Suriname, opgericht bij Statuut van Asindohopo op 28 november 2022, bericht ik u, krachtens de aan mij gegeven bevoegdheid, hard te zullen optreden tegen gedragingen van (rechts)personen die strijdig zijn met het ‘Saamaka-Vonnis’, en het Statuut van Asindohopo van 28 november 2022, en strijdig met artikel 2 van het Handvest van de Verenigde Naties van 1945, waarin het zelfbeschikkingsrecht van volkenrechtelijke entiteiten, zoals de Saramaccaanse gemeenschap, is gewaarborgd”, aldus de aanklager.
“De omvang van de cyanidelozingen en de opslag van enorme hoeveelheden cyanide in het Saramaccaanse grondgebied zijn van dien aard, dat thans kan worden gesproken van een terroristisch misdrijf. Volgens het Internationaal-recht zijn terroristische misdrijven daden die worden gepleegd met als doel: een bevolking ernstig angst aan te jagen en schade te berokkenen”, schrijft de aanklager. “Ook de Overheid of een internationale organisatie op onrechtmatige wijze te dwingen een handeling te verrichten of na te laten.”
De brief is verder ook gericht aan de Amerikaanse ambassade en de Federal Bureau of Investigation (FBI) om technische bijstand te verlenen, omdat de lozingen ook schade kunnen toebrengen aan Amerikaanse burgers. “Voorts zal ik de FBI gemotiveerd verzoeken om de directie van Zijin Rosebel Goldmines N.V. en de verantwoordelijke leden van de Surinaamse regering, wegens medeplichtigheid, te plaatsen op de FBI terroristische ‘Watchlist’, besluit de Openbare Aanklager van het Volkstribunaal.”
