De monumentale Vondelkerk in Amsterdam is in de nieuwjaarsnacht zwaar beschadigd geraakt door een grote brand. De toren en een deel van het middenschip zijn ingestort, evenals een groot deel van het dak. De muren van het gebouw staan nog overeind en volgens een constructeur is er geen direct gevaar meer voor verder instortingsgevaar.
De brand brak in de nacht uit in de kerktoren. Rond 11.00 uur had de brandweer het vuur onder controle. Door de harde wind en de omvang van het kerkgebouw was het blussen een lastige operatie. De brandweer kreeg ondersteuning van korpsen uit andere regio’s. Ook de marine kwam vanuit Den Helder naar Amsterdam met de grootste hoogwerker van Nederland om bij de bluswerkzaamheden te helpen.
Volgens de veiligheidsregio zijn er voor zover bekend geen gewonden gevallen. De oorzaak van de brand is nog niet bekend. De kerk staat vol met brandend en smeulend puin, waardoor hulpdiensten het gebouw zelf voorlopig niet kunnen betreden.
Rondom de Vondelkerk zijn alle woningen ontruimd. Ongeveer negentig huishoudens aan de Vondelstraat zaten tijdelijk zonder elektriciteit, omdat de stroomvoorziening uit veiligheidsoverwegingen werd afgesloten om de brandweer veilig te laten werken. Tientallen bewoners zijn opgevangen in De Roos, een nabijgelegen evenementenlocatie. Wanneer zij terug kunnen naar hun woningen, is nog niet duidelijk.
Alle straten rond de kerk zijn afgezet. Desondanks kwamen veel mensen naar de omgeving om te kijken naar de brand en de nasleep. Omstanders spreken van een grote verlies voor de stad. „Het is heel verdrietig. Heel Amsterdam kent de Vondelkerk. Het is een icoon dat nu in de fik heeft gestaan. Te heftig voor woorden,” zegt een toerist. Een 24-jarige passant vertelt: „Ik fiets hier elke week langs. Het is zo’n mooie kerk. Het is zo zonde.”
De veiligheidsregio meldt dat er geen risico meer is dat de brand overslaat naar omliggende panden. Ook het nabijgelegen Vondelpark is niet in gevaar geweest.
Burgemeester Femke Halsema reageerde in de nacht al op de brand. „Het is een hele heftige en verschrikkelijke brand in deze monumentale kerk. Onze eerste zorg en prioriteit gaat nu uit naar het welzijn en de huizen van de direct omwonenden,” zei zij. Later sprak Halsema op sociale media van het verlies van „één van Amsterdams meest intieme monumenten”, dat sinds de eerste steenlegging in 1872 een kloppend hart in de buurt is geweest.
De Vondelkerk werd tussen 1872 en 1977 gebruikt als rooms-katholieke kerk. In de recente decennia deed het gebouw dienst als concert- en evenementenlocatie en huisvestte het ook kantoorruimtes. Hoe groot de schade precies is en wat dit betekent voor de toekomst van het rijksmonument, moet nog worden vastgesteld.
