De Vereniging Surinaams Bedrijfsleven (VSB) roept de regering op om openheid van zaken te geven over de oorzaken van de recente wisselkoersdruk. Volgens de VSB zijn binnenlandse beleidskeuzes de belangrijkste aanjager van de koersdaling, en niet externe factoren alleen.
De plotselinge waardevermindering van de Surinaamse dollar (SRD) vergeleken met de Amerikaanse dollar (USD) heeft opnieuw geleid tot zorgen binnen het bedrijfsleven. De VSB stelt dat een stabiele wisselkoers essentieel is voor economische voorspelbaarheid, koopkrachtbehoud en investeringsvertrouwen. De organisatie pleit voor duidelijke communicatie van beleidsmakers over de monetaire en fiscale situatie.
Structurele zwakte in overheidsfinanciën
Suriname kampt al meer dan een decennium met chronische begrotingstekorten. Sinds 2012 liggen de overheidsuitgaven structureel boven de inkomsten, wat herhaaldelijk heeft geleid tot monetaire financiering en binnenlandse schulden. De tijdelijke verbetering onder het IMF-programma in 2021 – 2023 bood hoop, maar het begrotingstekort groeide opnieuw in 2024 – van -1,9% naar -2,6% van het bruto binnenlands product (BBP). Inmiddels is het IMF-programma afgelopen en blijven structurele overschotten uit.
De staatsschuld weerspiegelt deze ontwikkeling: van een derde van het BBP in 1999 naar bijna anderhalf maal het BBP in 2020. Hoewel de schuldgraad in 2022 – 2024 is teruggedrongen tot rond de 85% van het BBP, blijven de rentelasten hoog.
Inflatie en koersdruk ondermijnen koopkracht
Na jaren van stijgende inflatie – met een piek van 61% in 2020 – lijkt er in 2024 enig herstel zichtbaar, met een daling tot circa 10%. Toch blijven bedrijven en burgers kwetsbaar. Vooral in verkiezingsjaren, zoals eerder bleek in 2000, 2011, 2016 en 2020, neemt de koersdruk toe. Dit valt vaak samen met extra overheidsuitgaven zoals loonsverhogingen of sociale toelagen, zonder economische onderbouwing.
Volgens de VSB wordt de koersdruk onder meer veroorzaakt door:
– Overbesteding zonder gelijke stijging in productiecapaciteit;
– Beperkt valuta-aanbod uit export;
– Speculatie en indekking tegen waardeverlies van de SRD;
– Gebrek aan vertrouwen in het financieel beleid.
Oproep tot beleidsdiscipline en institutionele versterking
De VSB benadrukt dat wisselkoersinstabiliteit geen natuurwet is, maar het gevolg van gebrekkige beleidsdiscipline. De organisatie dringt aan op een beter uitgebalanceerd overheidsbeleid waarin:
– Uitgaven worden getoetst aan economische draagkracht;
– Nieuwe uitgaven vooraf worden onderworpen aan transparante berekeningen;
– De Belastingdienst wordt gemoderniseerd en digitalisering wordt versneld;
– Fiscale achterstanden worden ingelopen met strengere handhaving.
Het Suriname Economic Oversight Board (SEOB) bevestigt deze noodzaak en wijst op de dringende hervorming van de belastinginning, versterking van instituten, en betere datakoppeling tussen overheidsdiensten.
Vertrouwen onder druk zonder transparantie
Hoewel overheidsfunctionarissen recentelijk wezen op externe factoren als oorzaak van de SRD-depreciatie, vindt de VSB deze verklaring onvoldoende. De vereniging roept het Ministerie van Financiën en Planning en de Centrale Bank van Suriname (CBvS) op tot:
– Inzichtelijke rapportage over koersschommelingen;
– Duidelijkheid over de invloed van de geldhoeveelheid;
– Uitleg over beleidsmaatregelen ter bescherming van de stabiliteit.
Zonder deze transparantie blijft het vertrouwen van het bedrijfsleven en investeerders broos. De VSB benadrukt dat herstel van dit vertrouwen essentieel is om duurzame economische groei en werkgelegenheid in Suriname te garanderen.
