Op Wereld Niet Roken Dag roept de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) regeringen wereldwijd op om met spoed alle smaken in tabaks- en nicotineproducten te verbieden om jongeren te beschermen tegen verslaving en gezondheidsrisico’s.
De WHO luidt de noodklok over de toenemende aantrekkelijkheid van tabaks- en nicotineproducten voor jongeren, als gevolg van smaakstoffen zoals menthol, bubblegum en suikerspin. Deze toevoegingen maskeren de schadelijke eigenschappen van de producten en vergroten hun aantrekkingskracht, vooral onder jongeren.
“Smaken zijn de motor van een nieuwe verslavingsgolf en moeten verboden worden”, aldus WHO-directeur-generaal dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus. “Ze ondermijnen tientallen jaren aan tabakscontrole en houden de wereldwijde tabaksepidemie – die jaarlijks 8 miljoen doden eist – in stand”.
In een nieuw rapport “Flavour accessories in tobacco products enhance attractiveness and appeal”, stelt de WHO dat smaakaccessoires zoals capsules in filters en click-on druppels worden ingezet om regelgeving te omzeilen en nieuwe gebruikers te verleiden. Deze producten, vaak verpakt in opvallende designs en gepromoot via sociale media, richten zich nadrukkelijk op jongeren.
Dr. Rüdiger Krech, directeur Gezondheidsbevordering bij de WHO, waarschuwt: “We zien een generatie verslaafd raken aan nicotine via gummibeer-smaken en felgekleurde vapes. Dit is geen innovatie, maar manipulatie. Dat moeten we stoppen”.
Situatie in de Amerika’s
Volgens recente cijfers heeft de regio Amerika het op één na hoogste percentage tabaksgebruik onder jongeren van 13 tot 15 jaar: 11,9% van de jongens en 10,7% van de meisjes gebruikt tabak. Opvallend is de kleine kloof tussen jongens en meisjes, wat wijst op een gelijkmatiger consumptiepatroon.
Het gebruik van e-sigaretten neemt eveneens toe in deze leeftijdsgroep. Met een regionaal gemiddelde van 5,4% komt het gebruik van e-sigaretten verontrustend dicht in de buurt van dat van conventionele sigaretten (6%).
Toch boeken landen in de regio vooruitgang. Tien staten hebben inmiddels een alomvattend verbod op tabaksreclame en sponsoring ingesteld, waarvan sommige ook e-sigaretten omvatten. Daarnaast hebben zeven landen de verkoop van deze producten volledig verboden.
Dankzij deze maatregelen en implementatie van het WHO-Kaderverdrag inzake tabaksontmoediging (WHO FCTC) is het aantal tabaksgebruikers in de regio gedaald van 159 miljoen in 2000 tot 129 miljoen in 2025 – een afname van bijna 19%.
Bewustwording en beleid
Wereld Niet Roken Dag, ingesteld in 1987 en jaarlijks op 31 mei gehouden, heeft dit jaar als thema het ontmaskeren van manipulatieve industriepraktijken. Door jongeren te beschermen tegen misleidende marketing en de aantrekkingskracht van smaken te verminderen, hoopt de WHO het gebruik van tabaks- en nicotineproducten verder terug te dringen en beleidsverandering te stimuleren.
