Zes nieuwe microscopisten versterken malariadiagnostiek in het binnenland

Op 19 mei ontvingen Chariva Tolie, Ritha Damburg, Priscilla Cognac, Nadia Shokopo, Djorgini Pobosie en Marvyn Herman hun certificaat na een intensief opleidingstraject van 15 september tot en met 15 mei.

De training werd volgens MZ/PHCS noodzakelijk door onder meer de pensionering van ervaren malaria-microscopisten en laboratoriumassistenten. De nieuwe krachten zullen worden ingezet op poliklinieken in strategische gebieden in het binnenland.

Alertheid blijft nodig na malariavrije status

Suriname werd op 30 juni 2025 als eerste land in de regio malariavrij gecertificeerd. Toch blijft waakzaamheid volgens de gezondheidsautoriteiten noodzakelijk om herintroductie van de ziekte te voorkomen. Importgevallen uit buurlanden zoals Guyana, Brazilië en Frans-Guyana blijven een risico, mede door grensoverschrijdende bewegingen in verband met goudwinning.

Volgens hoofd laboratorium Maikel Fede kwam het project tot stand vanuit de noodzaak om mensen te trainen die aan de grenzen van het land kunnen worden ingezet. “Je kunt niet stilstaan, je moet je blijven inzetten om de malariavrije status te behouden”, aldus Fede.

Uit malariadata van Suriname blijkt dat sinds 21 augustus 2021 uitsluitend importgevallen zijn vastgesteld. Om lokale transmissie en uitbraken te voorkomen, zijn snelle opsporing en directe behandeling van groot belang.

Waarnemend algemeen directeur Medische Zaken, Maureen Wijngaarde-Van Dijk, benadrukt dat MZ/PHCS direct in actie komt wanneer personen met symptomen worden gesignaleerd. Daarbij worden sneltesten uitgevoerd, gevolgd door verificatie met microscopie. Ook wordt behandeling gestart en wordt melding gedaan aan het Malaria Programma. Daarnaast blijft de patiënt onder toezicht om erop toe te zien dat de kuur volledig wordt afgerond.

Microscopie cruciaal bij uitsluiting malaria

De aanwezigheid van goed getrainde microscopisten in het verzorgingsgebied van MZ/PHCS wordt gezien als een belangrijke versterking van de screeningcapaciteit. Infectioloog Stephen Vrede, voorzitter van de Commissie ter Preventie van Malaria Herintroductie in Suriname en verbonden aan het Malaria Programma, noemt microscopie een cruciaal instrument.

Volgens Vrede kunnen sneltesten helpen bij de vaststelling van malaria, maar zijn die niet altijd betrouwbaar genoeg. “Slechts met microscopie kun je uitsluiting garanderen”, stelt hij. De gecertificeerde microscopisten zijn specifiek getraind om te werken in gebieden waar het risico op herintroductie moet worden beperkt.

De deelnemers zijn opgeleid in het herkennen van malariaparasieten, het identificeren van verschillende soorten en stadia en het bepalen van de infectiegraad. Ook kregen zij training in malaria-screening, het uitvoeren van sneltesten, kwaliteitscontrole volgens ISO 15189-richtlijnen en diverse laboratoriumtechnieken.

Daarnaast kwamen onderwerpen als laboratoriumhygiëne, afvalbeheer, voorraadbeheer, dataverwerking, bewustwordingsactiviteiten en interventies uitgebreid aan bod. De cursisten werden ook voorbereid op zogenoemde crashprogramma’s bij mogelijke malaria-uitbraken of besmettingsgevallen in dorpen en goudvelden.

Na zes weken fysieke training volgden zij vijf tot zes maanden stage in het binnenland onder begeleiding van ervaren malaria-microscopisten. De opleiding werd afgesloten met een theorie- en praktijkexamen.

Inzet in strategische gebieden

Aan deelname aan de training waren specifieke voorwaarden verbonden. Kandidaten moesten bereid zijn om in het binnenland te wonen en te werken, omdat zij op poliklinieken in strategische gebieden worden geplaatst. Ook moeten zij zich kunnen aanpassen aan de waarden en normen van de gemeenschappen waarin zij werken.

Volgens Fede vormden vooral de financiering en het vinden van geschikte deelnemers een uitdaging. MZ/PHCS zocht bij voorkeur naar lokale kandidaten met de vereiste vooropleiding, maar veel mensen met die achtergrond kiezen volgens hem eerder voor een baan bij multinationals. Uiteindelijk werden zes kandidaten geselecteerd.

De nieuwe microscopisten zullen niet alleen diagnostisch werk verrichten, maar ook bewustwordingssessies verzorgen in de gemeenschappen waar zij worden ingezet. Daarmee moeten zij bijdragen aan het behoud van de malariavrije status van Suriname.

Vrede moedigt de nieuwe groep aan zich verder te blijven ontwikkelen. Volgens hem zijn zij hard nodig op plekken waar niet iedereen gemakkelijk kan worden geplaatst. De microscopisten zullen deelnemen aan vervolgtrainingen en kwaliteitscontroles, waaronder nationale trainingen van het Malaria Programma, kwaliteitsmetingen van het Bureau voor Openbare Gezondheidszorg (BOG) en interne bijscholingen en paneltesten van MZ/PHCS.

De training werd mogelijk gemaakt met ondersteuning van de WHO/PAHO en het Malaria Programma. MZ/PHCS benadrukt dat met deze investering in menskracht en deskundigheid het belang van preventie, vroege detectie en kwalitatieve malariazorg in de afgelegen gebieden van Suriname centraal blijft staan.