De Anti-corruptie Commissie (ACC) heeft in 2025 geen voortgang geboekt bij het officieel in ontvangst nemen en verwerken van meldingen van misstanden. Uit het verkort jaarverslag 2025 van de commissie blijkt dat de activiteiten rond misstandmeldingen voor 0 procent zijn gerealiseerd, omdat het noodzakelijke misstandmeldingsformulier nog niet door de regering is vastgesteld.
De ACC heeft volgens de Anti-corruptiewet onder meer de bevoegdheid om meldingen van misstanden in ontvangst te nemen en te registreren. Daarna moeten deze meldingen worden doorgestuurd naar de procureur-generaal, met het verzoek de behandeling over te nemen. Ook documenten en informatie die bij een melding worden ingediend, moeten aan de procureur-generaal worden overgedragen.
In de praktijk kon dit onderdeel in 2025 echter niet worden uitgevoerd. In het jaarverslag staat dat het besluit over het misstandmeldingsformulier nog moet worden vastgesteld en afgekondigd. Een concept daarvoor was volgens de ACC al eerder ingediend door de presidentiële werkgroep, maar de regering moet dit nog in behandeling nemen.
Door het uitblijven van dat besluit kon de commissie ook de procedure voor het ontvangen van misstandmeldingen niet afronden. Ook publicatie van het besluit op de website van de ACC bleef daardoor uit. De commissie schrijft in het verslag dat het formulier eerst moet worden vastgesteld door de regering, voordat vervolgstappen kunnen worden gezet.
Opvallend is dat er ondanks het ontbreken van een formele procedure wel meldingen binnenkomen. Volgens de ACC worden misstanden “wel anoniem via e-mail” gemeld. Deze melders worden echter doorverwezen naar het Openbaar Ministerie. Daarmee fungeerde de commissie in 2025 niet als volledig operationeel meldpunt voor misstanden, terwijl dat wel onderdeel is van haar wettelijke taak.
De achterstand bij de misstandmeldingen staat niet op zichzelf. In het overzicht van geplande en uitgevoerde activiteiten schrijft de ACC dat zij in totaal ongeveer 65 procent van haar jaarplanning heeft gerealiseerd. Interne activiteiten werden volledig uitgevoerd en externe activiteiten voor 93 procent, maar de wettelijke activiteiten bleven steken op 43 procent. De commissie geeft daarbij aan dat zij voor veel openstaande punten afhankelijk is van de regering of van wetgeving.
Het uitblijven van het misstandmeldingsformulier is bestuurlijk gevoelig, omdat juist dit onderdeel burgers en functionarissen een formele route moet geven om mogelijke misstanden bij de overheid te melden. Zolang het besluit niet is vastgesteld, blijft een belangrijk deel van de Anti-corruptiewet in de praktijk beperkt uitvoerbaar.
De ACC benadrukt in haar jaarverslag dat 2025 vooral een overgangsjaar was, waarin is gewerkt aan institutionele versterking, interne beleidskaders en de voorbereiding van de uitvoering van de verplichte Verklaring van Inkomen en Vermogen. Tegelijkertijd blijkt uit het verslag dat de commissie voor de daadwerkelijke uitvoering van bepaalde wettelijke taken nog steeds afhankelijk is van besluiten die buiten haar eigen bevoegdheid liggen.
