Dat het alsnog zou gebeuren voordat mijn tijd erop zat, die verwachting had ik eigenlijk al deels opgegeven. Een hoopgevende stip aan de horizon, een blije boodschap, een gamechanger die eindelijk een keer hier bij ons zou vallen, daar wilde ik niet meer naar uitkijken.
Maar zowaar, ik maak het nog mee in de vorm van de officiële beslissing van TotalEnergies om tussen nu en 2028, US dollar 10 miljard te investeren in het exploitatie-gereed maken van een deel van onze aardolie voorraden voor de kust. In 2028 moeten de eerste barrels naar boven komen en kunnen wij beginnen te verdienen.
Meneer en mevrouw Surinamer gefeliciteerd. Voor het eerst sinds de onafhankelijkheid kunt u een keer uitademen. Getergd, misbruikt, misleid, geterroriseerd, onderdrukt, bedrogen, uitgemolken, mentaal leeggezogen en tot minder dan waardig gedegradeerd. Wat een vreselijke bijna 50 jaren waren dat he? Alsof jullie, wij, nooit waardig genoeg waren om duurzame voorspoed te kennen.
Nu kan alles anders worden. Maar met de belofte van betere tijden komt er voor u ook een grote klus. Die is eigenlijk simpel: ervoor helpen zorgen dat het oliegeld zodanig besteed wordt dat we die eeuwige achtbaan van problemen, zorgen, druk, armoede en politieke rotzooi voorgoed vaarwel kunnen zeggen.
Dat betekent dus dat de datum 25 mei 2025 plotseling veel belangrijker is geworden. Mevrouw en meneer Surinamer u moet deze keer niet alleen volksvertegenwoordigers voor de volgende vijf jaren kiezen. In de eerste plaats moet u bepalen wat voor soort mensen namens u, uw kinderen en kleinkinderen zullen omgaan met de gigantische geldstromen, wanneer in 2028 de olie zal beginnen te vloeien.
Deze inkomsten zullen niet automatisch betekenen dat het goed zal gaan met Suriname en Surinamers. Daar zijn er genoeg voorbeelden van. Meneer en mevrouw, gaat u kiezen voor hen die het geld willen besteden zoals dat in Noorwegen gebeurt? Daar worden de olieopbrengsten gebruikt om welvaart voor eenieder op lange termijn te garanderen
Of stemt u straks op leiders die ons zullen laten verworden als Angola, met al jaren een productie van ongeveer 1.5 miljoen barrels olie per dag, maar waar toch meer dan 30 procent van de bevolking onder de armoedegrens leeft? Onderdrukking door de leiders wordt gefinancierd met oliedollars.
Waar jullie zeker op moeten rekenen is dat de enorme bedragen, die de staat Suriname zal ontvangen, de verschrikkelijkste vormen van menselijke hebzucht zullen aanwakkeren bij sommigen. En zoals Nelson Mandela eens zei: ‘Er is meer dan genoeg om te voorzien in de behoeften van iedereen op aarde. Maar als het gaat om hebzucht zal er nooit genoeg zijn.’
U bent vrij te kiezen voor leiders die jullie dom zullen proberen te houden met: “Stem op mij, ik ga je oliedollars geven”. Of jullie kunnen kiezen voor leiders, die met het oliegeld zullen zorgen voor goed onderwijs, een sterk gezondheidszorgsysteem en een robuuste economie met goed betaalde banen, ongeacht de aard van het werk.
U bent straks aan zet. Wordt jullie keuze over een paar maanden bepaald door: “Mi Lob a man”? Of, gaat u kiezen op basis van kwaliteit, plannen, visie en een goede CV?
Meneer en mevrouw Surinamer, ongeacht hoe groot onze voorraden olie zijn, we kunnen elk vat maar een keer verkopen. We krijgen in dat opzicht dus maar een kans om de opbrengsten goed te besteden. Op is op, weg is weg.
U mag straks niet meer met de vinger wijzen naar ‘die mensen in de politiek’ als het fout gaat. Alle ellende van de afgelopen 50 jaar moet u, mevrouw en meneer Surinamer, behoorlijk wijs hebben gemaakt. Het valt niet te ontkennen dat het erg moeilijk wordt om straks te prikken door de maskers van bedrog en misleiding, om stommiteit en onkundigheid buiten te deur te houden en om vieze hebzucht en narcisme te onderscheiden van eerlijke ambities.
Maar misschien wordt het in een enkel geval wel makkelijker gemaakt.
Terwijl ik dit stuk zit te schrijven, zie ik het nieuws langskomen dat vice president Ronnie Brunswijk op een persconferentie ‘blufte’ dat hij thuis (ja thuis bij hem) een heel dossier heeft met bewijs van corruptie, gepleegd door (zijn) ex-minister Diana Pokie. Herinnerde Brunswijk zich plotseling dat hij een belangrijk dossier nog moet overhandigen aan het OM omdat Pokie, ooit lid van zijn ABOP, nu is overgestapt naar de NPS en praat?
Ik zeg niet wat u hiermee moet doen. Maar ik hoop wel dat u, meneer en mevrouw Surinamer, nota heeft genomen van deze kwestie en van de uitspraken over en weer.
Maar ik hoop dat u ook kennis heeft genomen van het feit dat de regering, geleid door president Chan, een overeenkomst heeft getekend met TotalEngeries, zonder het parlement erbij te betrekken. Dat mag niet en verschillende fracties hebben al geëist dat de president alle stukken, die betrekking hebben op de overeenkomst, aan het parlement geeft.
De president heeft, voorzover mij bekend, nog niet gereageerd op deze eis. Maar we moeten ervan uitgaan dat Chan, die beweert altijd wet en recht te eerbiedigen, niet het lef zal hebben om de grondwet naast zich neer te leggen. Als hij dat toch doet, meneer en mevrouw Surinamer, zal dat u waarschijnlijk helpen te bepalen wie het in elk geval niet zal worden op 25 mei 2025.
