President Jennifer Simons wil nog geen definitieve conclusie trekken over de mogelijke betrokkenheid van Grassalco bij de vervuiling van de Saramaccarivier. Zij wacht op onderzoeksresultaten, maar belooft aansprakelijkheid, herstel en compensatie.
President Jennifer Simons heeft maandag 3 augustus 2026 tijdens een regeringspersconferentie verklaard dat zij eerst de volledige onderzoeksgegevens wil ontvangen voordat zij conclusies trekt over de vervuiling van de Saramaccarivier. Journalisten vroegen het staatshoofd naar de mogelijke betrokkenheid van het staatsmijnbouwbedrijf Grassalco N.V. bij het milieu-incident.
Volgens Simons zijn in het betreffende gebied twee bedrijven actief, waaronder Grassalco. Er bestaan aanwijzingen dat op het terrein van een van de bedrijven een lekkage heeft plaatsgevonden, waardoor mogelijk schadelijke stoffen in een kreek en vervolgens in de rivier zijn beland. De precieze oorzaak en de verantwoordelijke partij zijn echter nog niet officieel vastgesteld.
“Ik moet wachten op de details en het bewijs”, zei Simons. Zij bevestigde dat een lekkage wordt onderzocht, maar vindt het onverantwoord om vooruit te lopen op de definitieve bevindingen. Daarmee houdt de regering vooralsnog rekening met meerdere mogelijke oorzaken, terwijl het laboratoriumonderzoek en het onderzoek op de betrokken locaties worden voortgezet.
Onderzoek naar vervuiling van de Saramaccarivier
De Nationale Milieu Autoriteit meldde eerder dat in de eerste watermonsters geen verhoogde concentraties cyanide en kwik zijn aangetroffen. Wel werden verhoogde waarden gemeten voor onder meer ijzer, aluminium, mangaan, zwevende stoffen en de chemische zuurstofvraag. Volgens de autoriteit wordt serieus rekening gehouden met een eenmalige, ongecontroleerde lozing van een chemische substantie.
De eerste onderzoeksresultaten geven nog geen volledig antwoord op de vraag welke stof de vissterfte heeft veroorzaakt en waar die precies vandaan kwam. Aanvullende analyses van water, sediment en visweefsel moeten meer duidelijkheid geven. De bevolking in het getroffen gebied is daarom geadviseerd voorlopig geen vis uit de rivier te consumeren en het rivierwater niet te gebruiken voor drinken, koken, baden, wassen of zwemmen.
Verantwoordelijke moet betalen voor herstel
Simons stelde dat degene die verantwoordelijk blijkt te zijn voor de lekkage, zal worden aangesproken. “De persoon die verantwoordelijk is voor de lekkage zal sowieso aangesproken worden en zal moeten bijdragen aan het herstel”, zei zij. Daarmee maakte het staatshoofd duidelijk dat de kosten niet uitsluitend bij de overheid en de getroffen gemeenschappen mogen terechtkomen.
De president wil ook laten onderzoeken waarom het bestaande toezicht niet heeft voorkomen dat vervuilende stoffen in het watersysteem terechtkwamen. Volgens haar moeten de toezichthoudende instanties ter verantwoording worden geroepen wanneer blijkt dat inspecties onvoldoende zijn uitgevoerd of dat veiligheidsvoorschriften niet zijn nageleefd.
“Ik wil niet dat nog een keertje rommel terechtkomt in de rivier.”
Compensatie voor getroffen bewoners
De vervuiling van de Saramaccarivier heeft grote gevolgen voor dorpen die afhankelijk zijn van de rivier voor drinkwater, voedsel, visvangst, vervoer en dagelijkse huishoudelijke activiteiten. Simons zei dat de getroffen bewoners zullen worden gecompenseerd. De vorm, omvang en voorwaarden van die compensatie zijn nog niet bekendgemaakt.
Eerder riep de Organisatie van Inheemsen in Suriname de regering op om snel met concrete maatregelen te komen. De organisatie vroeg onder meer om schoon drinkwater, voedselhulp, onderzoek naar inkomensverlies en een compensatieregeling voor gezinnen die hun visvangst en andere bestaansmiddelen tijdelijk zijn kwijtgeraakt.
Controle op bedrijven moet structureel beter
Volgens Simons heeft de staat de afgelopen jaren onvoldoende effectieve controlemechanismen opgebouwd om milieurampen tijdig te voorkomen of snel vast te stellen wie verantwoordelijk is. Zij vindt dat de overheid onmiddellijk moet nagaan welke wettelijke, technische en bestuurlijke maatregelen nodig zijn om herhaling van de vervuiling van de Saramaccarivier te voorkomen.
Daarbij gaat het niet alleen om optreden nadat schade is ontstaan. Bedrijven die werken met chemische stoffen moeten aantoonbaar veilige opslagplaatsen, bassins en noodprocedures hebben. Ook moeten toezichthouders regelmatiger inspecteren en sneller kunnen ingrijpen wanneer installaties, dammen of opslagvoorzieningen risico opleveren voor nabijgelegen kreken en rivieren.
Definitieve conclusies pas na volledig bewijs
De regering wacht op de resterende laboratoriumresultaten en het onderzoek naar de mogelijke bron van de vervuiling. Tot die tijd blijft voorzichtigheid noodzakelijk, omdat een directe koppeling tussen Grassalco en het incident nog niet met definitief bewijs is onderbouwd.
Voor de getroffen gemeenschappen is snelle duidelijkheid belangrijk. Niet alleen om vast te stellen wie aansprakelijk is, maar ook om te bepalen wanneer vis en rivierwater weer veilig kunnen worden gebruikt. De wijze waarop de overheid de resultaten openbaar maakt en de beloofde compensatie uitvoert, zal bepalend zijn voor het vertrouwen van bewoners in de aanpak van deze milieuramp.
